عامل بیماری تورم نکروتیک روده باکتری بی‌هوازی گرم مثبت هاگدار بنام کلستریدیوم‌ پرفرنجنس میباشد که قبلاً بنام کلوستریدیوم‌ ولشای نامیده میشد. این باکتری در شرایط عادی همواره به تعداد کم در دستگاه گوارش پرندگان موجود بوده  و فاقد قدرت بیماریزایی است. در محیط خارج از بدن پرنده ، باکتری به مقدار زیاد در خاک، مواد در حال فساد، آب  یافت میشود .این باکتری با تولیدهاگ، می‌تواند مدتهای زیادی در محیط‌های آلوده خاصیت بیماریزای خود را حفظ کند.

این بیماری در واقع  مسمومیتی روده‌ای است که توسط سموم تولید شده از این باکتری ایجاد می‌گردد . تمام سویه‌های کلوستریدیوم  تولیدکننده سم آلفا میباشند  .آنتریت نکروتیک در طیور توسط تیپ‌‌‌های A و C کلوستریدیوم که تولید کننده سموم آلفا و بتا میباشند ایجاد می‌گردد.

عوامل ایجاد کننده بیماری

اگرچه تمام عوامل تسریع کننده رشد این باکتری در روده برای بروز بیماری در طیور بدرستی شناخته نشده‌اند ولی تعدادی از آنها که در بیشتر موارد عامل اصلی بوده‌اند به شرح زیر میباشند :

*وجود مقادیر زیادی گندم ، جو و پودر ماهی در جیره که با تغییر PH ، غلظت و یا حجم محتویات روده سبب رشد باکتری ، ترشح سموم و ایجاد بیماری میشودو افزایش ویسکوزیته محتویات روده ناشی از مصرف برخی غلات همچون گندم و جو.

*کیفیت نامناسب مواد اولیه مورد استفاده در تولید دان و پائین بودن قابلیت هضم پروتئین و اسیدهای آمینه موجود در این مواد

*وجود ترکیبات ضد تغذیه‌ای در مواد اولیه یا دان  و آلودگی مواد اولیه یا دان به مایکوتوکسین‌ها یا سموم قارچی

*کوکسیدیوز

*بستر خوری

*بیماری‌های ویروسی در گله نظیر بیماری کم خونی عفونی ، گامبورو ، مارک و یا هرگونه عارضه‌ای که سبب سرکوب ایمنی میشود.

گندم و جو دو ماده اولیه‌ای هستند که بعلت دارا بودن پلی ساکاریدهای غیر نشاسته‌ای محلول در آب نظیر بتاگلوکا‌ن‌ها و آرابینوزایلان‌ها، سبب بروز این بیماری میشوند. مشاهدات متعدد فارمی در طی سال‌ها، رابطه مستقیم بین افزایش مصرف این مواد در فرمول دان طیور و افزایش درصد ابتلا گله‌ها را ثابت کرده است مصرف پودر ماهی برای افزایش درصد پروتئین دان سبب افزایش رشد کلستریدیوم‌پرفرنجنس و ایجاد بیماری آنتریت نکروتیک می‌شود.

عدم تعادل فرمول‌ دان طیور از نظر مواد غذایی ضروری با ایجاد استرس تغذیه‌ای نیز سبب بروز بیماری می‌گردد که از جمله آنها عدم تعادل بین انرژی و پروتئین و اسیدهای آمینه می‌باشد .عدم تعادل فرمول‌ دان طیور  و از جمله مصرف دان با درصد پروتئین بیش از حد مورد نیاز ، سبب می‌گردد که این ماده در قسمت‌های فوقانی دستگاه گوارش بطور کامل هضم نشده و لذا مقدار زیادی پروتئین هضم نشده به اضافه ترکیبات ناشی از تجزیه آن از جمله انواع آمین‌ها که موجب تغییر PH روده می‌گردند به قسمت‌های انتهایی دستگاه گوارش وارد و محیط مناسبی را برای رشد این باکتری فراهم سازد.

از آنجا که کلستریدیوم‌پرفرنجنس از ۲۰ اسیدآمینه مورد نیاز قادر به تولید فقط ۱۳ اسید‎آمینه است لذا در محیط‌های حاوی پروتئین غنی ، دارای رشد سریع‌تری نیز خواهد بود . پودر ماهی با داشتن درصد پروتئین بالا، از  مواد اولیه‌ای است که می‌تواند سبب تسریع در رشد این میکروب بیماریزا شده و با ایجاد بیماری و کاهش عملکرد و افزایش تلفات ، خاصیت احتمالی مثبت مصرف این ماده را در جیره خنثی کند .خاصیت بیماریزایی کلستریدیوم‌پرفرنجنس در حضور همزمان پودر ماهی و پلی ساکاریدهای غیر نشاسته‌ای به مراتب بیشتر از وجود هرکدام از این مواد به تنهایی در دستگاه گوارش میباشد .انواعی از نشاسته موجود در غلات وجود دارد که در دستگاه گوارش طیور قابل هضم نبوده و با رسیدن به قسمت‌های انتهایی دستگاه گوارش براحتی توسط باکتریها و از جمله کلستریدیوم‌پرفرنجنس مورد استفاده قرار گرفته و سبب افزایش رشد غیر طبیعی این میکروارگانیزم در دستگاه گوارش میشود.

پلی‌ساکاریدهای غیر نشاسته‌ای نیز می‌توانند در افزایش رشد کلوستریدیوم‌پرفرین‌جنس مؤثر واقع شوند . این ترکیبات می‌توانند بطور مستقیم بعنوان انرژی برای رشد آن مورد استفاده قرار گرفته و یا با جلوگیری از رشد میکروب‌های مفید دستگاه گوارش نظیر گونه‌های لاکتوباسیل ، بطور غیر مستقیم محیط دستگاه گوارش را برای رشد کلوستریدیوم  آماده سازند .پلی‌ساکاریدهای غیر نشاسته‌ای با خاصیت جذب آب ، سبب افزایش آب محتویات روده میشوند . جذب آب توسط این مواد افزایش مصرف آب در طیور را به همراه دارد که این بنوبه خود نیز سبب دفع بیشتر آب و خیس شدن بستر می‌گردد . میکروب‌های موجود در بستر با افزایش رطوبت ، از روند رشد بیشتری برخوردار شده و تماس بستر حاوی مقادیر بیشتر از حد میکروب‌ها با طیور و وارد شدن این میکروب‌ها به دستگاه گوارش ، بطور ثانویه سبب بروز عوارض روده‌ای خواهد شد .

حالت فیزیکی دان نیز یکی از عوامل در تغییر روند رشد کلوستریدیوم و افزایش آن در دستگاه گوارش است . اندازه ذرات و نوع ذرات آسیاب شده در دان می‌تواند در افزایش رشد کلوستریدیوم مؤثر باشد .حالت فیزیکی دان و یا اندازه ذرات می‌تواند سرعت حرکت دان در دستگاه گوارش را سرعت بخشیده و یا کاهش دهد.

دانی که با سرعت بیشتری از دستگاه گوارش عبور کند فرصت کمتری را برای رشد کلوستریدیوم بوجود آورده و برعکس ، دیر هضم شدن دان و کاهش سرعت عبور در دستگاه گوارش ، زمینه را برای رشد بیشتر کلوستریدیوم فراهم خواهد کردآنزیم‌های بتاگلوکان و زایلناز سبب شکسته شدن پلی ساکاریدهای غیر نشاسته‌ای شده و قابلیت دسترسی آنها را برای طیور افزایش میدهند . بعلاوه ، آنزیم‌های نامبرده شده با کاستن از ویسکوزیته محتویات روده ، مانع از افزایش رشد غیر طبیعی کلوستریدیوم‌پرفرین‌جنس شده و می‌توانند زمینه بروز بیماری  آنتریت نکروتیک در طیور را که دان آنها حاوی گندم و جو میباشد از بین ببرند .

مصرف اسیدهای آلی در جیره طیور نیز می‌تواند باتوجه به نوع فعالیت آنها ، با افزایش PH درون روده و یا ممانعت از فعالیت بیوشیمیایی میکروب‌های مضر ، رشد کلوستریدیوم را کاهش دهد .در اکثر گله‌های مبتلا ، آنتریت نکروتیک بلافاصله بعد از بروز کوکسیدیوز خفیف و یا شدید دیده شده است . متأسفانه کوکسیدیوز خفیف در اکثر موارد بدون نشانه مشخص و با کاهش ناچیز مصرف دان و رشد تا آخر دوره در گله بدون تشخیص باقی می‌ماند . درچنین مواردی چون کوکسیدیوز در گله تشخیص داده نشده و درمان نیز نشده است ، آنتریت نکروتیک بروز کرده و سبب عوارض و خسارت بیشتری در مقایسه با کوکسیدیوز می‌شود .هرگونه استرسی در طیور قادر به تغییر محیط درونی دستگاه گوارش بوده و احتمال بروز آنتریت نکروتیک را افزایش میدهد .تغییرات ناگهانی فرمول‌ دان از نظر نوع مواد اولیه مصرف شده ، مشخصات فرمول دان مصرفی ، تغییرات حالت فیزیکی دان ، تغییر در سایر مواد مصرفی دان نظیر آنتی‌بیوتیک‌ها ، آنزیم‌ها ، آنتی‌کوکسیدیال‌ها ( ضد کوکسیدیوزها ) و غیره سبب ایجاد استرس و تغییر PH محتویات دستگاه گوارش شده و لذا می‌توانند بروز آنتریت نکروتیک و بویژه در طیور جوان را سبب گردند.

 

تشخیص

تشخیص بیماری باتوجه به نشانه‌های بالینی و کالبدگشایی و پاراکلینیک می باشد.

پرهای ژولیده ، کم اشتهایی ، کاهش رشد ، وجود اسهال و خیس شدن بستر و افزایش تلفات از علایم بالینی بیماری هستند که باوجود نشانه‌های کالبدگشایی و بویژه در روده کوچک ، می‌تواند تشخیص را قطعی نماید .

 

پیشگیری و درمان

پیشگیری از این بیماری باید با حذف عوامل مستعد کننده صورت گیرد .بیوسکیوریتی ، استفاده از مواد سالم و غیر آلوده نظیر پوشال ، استفاده از مواد اولیه سالم برای تولید دان ، انتخاب مناسب حالت فیزیکی دان باتوجه به سن ، جلوگیری از تغییرات ناگهانی در نوع مواد اولیه و فرمول‌ دان ، استفاده از فرمول‌های علمی و متعادل دان از نظر مواد مورد نیاز ، پیشگیری از سایر بیماریها در گله و از جمله کوکسیدیوز ، گامبورو ، مارک و غیره ، کاهش استرس در گله و استفاده مناسب و بجا از آنزیم‌ها ، ترکیبات خنثی‌کننده مایکوتوکسین‌ها  می‌تواند در پیشگیری از بروز بیماری مؤثر باشند .

جهت درمان از داروهای کلیستین ، نئومایسین سولفات ، لینکومایسین ، باسیتراسین ،ویرجینامایسین استفاده می گردد.


 

اصولا جوجه ای را خوب تلقی میکنیم که علاوه بر دارا بودن وزن مناسب دارای پتانسیل عملکرد مطلوب نیز باشد و این توانایی بالقوه و ذاتی به شکل یک پاسخ مناسب به توصیه های مدیریتی مشاهده میگردد عوامل تاثیر گذار بر این توانایی ذاتی به پنج گروه تقسیم میگردند

 

الف) ویژگی های ژنتیکی و نژادی

مقاومت بیشتر در مقابل بیماری ها, بطور مثال بین میزان رشد و مقاومت به  ایکولای رابطه معکوس وجود دارد و در بین سویه های مختلف پاسخ ها فیزیولوژیک به اندوتوکسین های ایکولای متفاوت است

 

ب) عوامل بیماریزای قابل انتقال از مادران

ویروس نیوکاسل ممکن است ازطریق پوسته در هنگام گذاشته شدن تخم مرغ و یا از طریق تخم مرغ های کثیف یا جنین مرده منتقل گردد و این مسیله باعث شده فهم انتقال عمودی واقعی برای این بیماری پیچیده تر گردد

جوجه های حاصل از تخم مرغ های گله های درگیر ممکن است علایمی مانند پیچش گردن ,تیک عصبی یا سرزدن,لرزش سر از خود بروز دهند

هیچ یک از واکسنهای لنتوژن که در گله های مادر مصرف میشوند نمیتوانند عوارض عصبی ایجاد کنند اگر این علایم در جوجه ها دیده شد دلیل کاملا قطعی بر درگیری گله های مادر با ویروس بیماری زای نیوکاسل است

هیچ گاه در گله های مادر نباید اجازه داد عیار آنتی بادی در مقابل ویروس بیماری نیوکاسل بر اساس HI پایینتر از ۸ برسد و همیشه باید با برنامه ای سختگیرانه از ابتدای پرورش و با عیارسنجی مرتب و در صورت نیاز تکرار واکسیناسیون سطح انتی بادی را در بالاترین حد نگه داشت

اگر این میزان کمتر از ۴ بود بایسته است که ابتدا بوسیله واکسنهایی مثل اونیو یا ویتاپست اقدام و ۵-۷ روز بعد از واکسن لاسوتا استفاده گردد

هیچ مدرک مستدلی که بیانگر انتقال عمودی متاپنوموویروس به جوجه های گوشتی حاصل باشد در دست نیست

بیماری لارنگوتراکئیت نیز انتقال عمودی نداشته و به همین در گروه بیماریهای تاثیرگذار در انتخاب جوجه قرار نمیگیرد

 

در مورد انفولانزا و به نوعی انتقال عمودی ان کماکان شک وجود دارد چرا که تخم مرغهای الوده هیچوقت هچ نمیشوند و تخم های با پوسته الوده باعث الودگی سایر تخم مرع ها و جوجه های هچ شده میگردند

بیماری بورس عفونی انتقال عمودی ندارد و در انتخاب جوجه تاثیرگذار نیست

ویروس کم خونی عفونی انتقال عمودی دارد و ممکن است در گله های مادر با عیار پادتن بالا بدون جراحتی توسط آزمون PCR قابل تشخیص باشد بنابراین به جوجه ها منتقل گردد

آدنوویروس ها در پیک تولید بخاطر تنش های هورمونی و استرس زیاد ممکن است دوباره دفع گردد و تخم مرغ ها را آلوده کند و درگله های گوشتی حاصل  ۴-۶ هفته پس از هچ بیشترین دفع ویروس صورت میگیرد

رئوویروس میتواند از طریق تخمهای الوده  به این ویروس به جوجه های حاصل منتقل گردد و جالب اینجاست که ممکن است در این مدت از طریق سوآب برداری از کلواک قابل جداسازی نباشد

تمام سویه های سالمونلا میتوانند قبل و بعد اوولاسیون به تخم مرغ منتقل شوند هم در هچری از طریق پوسته تخم مرعهای الوده و یا تخم مرغهایی که در حین جابجایی منفجر میشوند منتقل گردند

مایکوپلاسما گالیسپتیکم بیشترین میزان خسارت را در فاز حاد حضور در دستگاه تنفس به بار می آورد و در فاز مزمن بیماری تخم ها آلوده شده و در هچری به جوجه تبدیل میشوند اما بخاطر عفونت زایی شدید در سطح سالنهای پرورش به سرعت گله های طیور را درگیر میکنند

مایکوپلاسما سینوویه ۴-۶ هفته پس از آلودگی گله های مادر به نتاج اتتقال میابد و بعد از ان امکان انتقال کم بوده اما کماکان امکان دفع وجود دارد

کلستریدیوم پرفرجنس میتواند از طریق گله مادر, هچری جوجه های حاصل را آلوده کند

ایکولای  مقاوم به خانواده دارویی فلورکینولون ها میتواند بطور عمودی منتقل شود و گله های حاصل نیز نتوانند در هنگام درگیریهای عفونی با این عامل بیماریزا بوسیله داروهایی مثل انروفلوکساسین تحت درمان قرار گیرند

 

ج) پادتنهای مادری

اگر گله مادری بر علیه بیماری واکسینه نشده باشد وجود پادتن نشان از درگیری گله مادر با بیماری بوده و باید مد نظر قرار گیرد

 

د) شرایط تولید تخم مرغ تا تفریخ جوجه

 

 که به تمام عملیات جمع اوری ,نگه داری,ضدعفونی,گرید,حمل تخم مرغهای قابل جوجه کشی برمیگردد

و حسن شهرت جوجه که از طریق همکاران پرورش دهنده حاصل میگردد

 

ه) نقش مزرعه مادر در کیفیت جوجه تولیدی


 

طیور نیز همانند انسان ها از استرس بیزارند . در واقع می توان گفت که استرس، سیستم ایمنی طیور را مختل می سازد و تأثیرات معکوسی بر روی بازدهی آنها دارد . همین دلایل برای پیشگیری از استرس کافی است.   در خصوص استرس بسیار بحث شده و مطالب زیادی نوشته شده اما همچنان یکی از چالش های بزرگ در رابطه با مدیریت صنعت مرغداری محسوب می گردد . بله ، استرس یک تهدید خاموش برای سلامت و بازدهی مرغ هاست . از این رو آن را خاموش می نامیم که هنگامیکه طیور تحت استرس باشند به ندرت از خود علائمی بروز می دهند بنابراین هم عامل و هم ضایعه ای که از خود به جا می گذارد ناشناخته می ماند .

 

 

 

  • استرس چیست ؟

 

تمامی موجودات زنده انرژی محدودی دارند . این انرژی در شرایط  ناپایدار که به صورت تهدید و خطر بروز می کنند به حفظ تعادل آنها کمک می کند . به عنوان مثال ، در خصوص مرغ ها شرایط بسیار بد آب و هوایی ، واکسیناسیون ، نوک چینی ، عدم وجود فضای کافی در مرغداری و شرایط نامطلوب این چنینی یک استرس محسوب می شود . مادامیکه این چالش ها کوچک و گذرا و یا برای پرنده قابل تحمل باشند ، از انرژی درون خود برای مقابله با این موقعیت استفاده می کند و در نهایت بدون هیچ آسیب و گزندی و یا با صدمه ای ناچیز از این موقعیت رهایی می یابد . هنگامیکه این چالش ها به صورت جدی تر و در دفعات بیشتر بروز کند ، عواقب بدتری در انتظار پرنده است ؛ چنین مواردی منجر به پایین آمدن سیستم ایمنی بدن ، کاهش وزن گیری ، افزایش ضریب تبدیل خوراک ، کاهش تخمگذاری ، و به طور خلاصه کاهش سلامت عمومی و بازدهی پرنده می شود . تمامی این اتفاقات در واکنش پرنده برای مقابله با شرایط بحرانی به وجود می آید .

 

  • عامل واکنش های شیمیایی

 

عواملی که در سلامت پرنده دخالت دارد “عوامل استرس” یا “استرس زا” خوانده می شوند . در یکی از جلسات آموزشی از حضار پرسیده شد استرس چه معنایی در ذهن آنها دارد ، بعضی از مفاهیم عبارت بودند از : تنش ، نگرانی ، تشویش ، ترس ، تردید ، گرفتاری ، تهدید ، ناراحتی ، تحت فشار و مضیقه بودن ، تقلا کردن ، چالش ، پریشانی ، سختی ، تحمل کردن ، کشمکش . مسلماً این ها مفاهیمی است که مربوط به تجربیات انسانی است و از جنبۀ پزشکی برخی از احساسات از قبیل ترس ، استرس ، نگرانی و ناامیدی نه تنها تأثیراتی را بر روی ذهن و روان به جا می گذارند بلکه ناراحتی های جسمانی را نیز در پی خواهد داشت . امروزه پزشکان حتی بسیاری از بیماری های مربوط به پوست ، ناراحتی های گوارشی و قلبی و غیره را مربوط به عوامل و اختلالات روانشناسی دانسته اند . در صورتیکه این امر در خصوص انسانها صدق کند ، در مورد حیوان نیز قابل قبول و پذیرفته است . این امر در مورد حیوانات بزرگتر نظیر سگ یا گاو که در مقابل استرس عکس العمل شدیدتری نسبت به پرندگان از خود بروز می دهند ، بارزتر است .

 

  • مرغ ها فقط یک ماشین جوجه کشی نیستند !

 

اغلب ما به اشتباه تصور می کنیم که مرغ ها جاندارانی هستند که آستانۀ تحمل درد پایینی دارند . در صورتیکه مرغ نیز همانند سایر حیوانات  از حواس فیزیکی خوبی برخوردارند اما مسلماً همانند انسان توانایی آینده نگری و تفکر منطقی را ندارند . به همین دلیل هم توانایی “انطباق پذیری” و یا “پذیرفتن” هیچ گونه تجربۀ منفی و یا تلخ را و لو آنکه مانند واکسیناسیون و یا نوک چینی که به سود آنهاست را ندارند و در مقابل این شرایط به ظاهر وحشتناک از خود واکنش های فیزیکی و یا شیمیایی انجام می دهند . به طور مختصر ، این امر با آزادسازی کورتیکوسترون که نوعی هورمون استروئیدی است و از غدد فوق کلیوی ترشح می شود، صورت می گیرد .

 

  • انواع استرس

 

در واقع دو نوع متمایز استرس وجود دارد که تحت عنوان اجتناب نا پذیر و قابل اجتناب شناخته می شوند . یک سری استرس هایی است که متعاقب عملیات واجب و ضروری نظیر واکسیناسیون ، نوک چینی ، کارهایی که در رابطه با وزن گیری و جابجایی و رشد سریع طیور و افزایش در تولیدات صورت می گیرد و گروه دیگر استرس هایی است که ما ناخواسته و در اثر بی توجهی و یا انجام سیاست های غلط مدیریتی بر روی پرنده اعمال می  کنیم نظیر پرورش ونگهداری تعداد زیادی طیور در فضای محدود ، اعمال تغییرات ناگهانی ، تهویۀ بد ، و قرار گرفتن طیور در مقابل شرایط سخت محیطی .

 

یک مدیریت درست و خوب بایستی به نحوی باشد که از بروز استرس های قابل اجتناب پیشگیری کند و بروز استرس های غیر قابل اجتناب را کاهش دهد .

 

  • تأثیر استرس بر روی مرغ ها

 

از دید تخصصی و فنی ، با قرار گرفتن پرنده در موقعیت استرس ، هورمون کورتیکوسترون از غدد فوق کلیوی ترشح می شود . این امر به پرنده در مقابله با استرس کمک زیادی می کند اما در عوض ، عوارض و لطمات زیادی را هم به دنبال دارد . در واقع می توان استرس و مکانیسم آن را به دستگاه خودپرداز (ATM) تشبیه کرد که پول نقد را به قیمت خالی کردن حسابمان برایمان مهیا می سازد . هنگامیکه پرنده تحت استرس قرار می گیرد آزاد سازی سریع گلوکز در خون صورت می گیرد و منجر به تقلیل گلوکوژن که ذخیرۀ قندی موجود در کبد و ماهیچه هاست می شود ؛ تنفس تغییر می کند ، همچنین این هورمون موجب تغییرات شیمیایی بر روی سطح pHروده می گردد . این تغییرات زمینه ساز رشد قارچ و باکتری می شود و متعاقباً بیماریهای معدی روده ای به وجود می آید . برخی مطالعات نشان داده اند که این هورمون استرس، زمینه ساز تشکیل و ازدیاد رادیکال های آزاد در بدن می شود که بسیار تأثیرات مخربی را از خود به جای می گذارند . همانگونه که استرس بر روی یک پرندۀ بالغ تأثیر می گذارد بر روی جنین نیز تأثیرگذار است .

 

مرغ از تغذیۀ روزانه خود ذخایر محدودی برای بقا ، رشد ، واکنش به تغییرات محیط زیست ، مکانیسم دفاعی و تولید مثل به دست می آورد ؛ با قرار گرفتن در شرایط استرس زا پرنده از همین ذخایر انرژی و پروتئینی استفاده می کند بنابراین ذخایر انرژی لازم و مورد نیاز برای رشد ، سلامت ، تولید مثل ، و سایر عملیات حیاتی مرغ تحلیل می رود . در نتیجه در روند رشد و تولید مثل پرنده سیر نزولی مشاهده می شود . میزان فضولات و مرگ و میر طیور بالا می رود . از دیگر عوارض استرس کاهش مقاومت بدن پرنده در مقابل عفونت های ویروسی ، قارچی ، باکتریایی و پایین آمدن سیستم ایمنی بدن است . به دنبال استرس، دستگاه سوخت و ساز بدن عملکرد بد و ضعیفی خواهد داشت . تحقیقات نشان داده است که استرس حتی بر روی کیفیت گوشت پرنده نیز تأثیرگذار است و کیفیت آن را پایین می آورد .

 

مطالعات کافی مبنی بر وقوع تمامی این عوارض بر روی انسان به همان صورت که بر روی حیوان و طیور تأثیر می گذارد ، وجود دارد .

 

  • بهترین راه مقابله با استرس چیست ؟

 

۱ – اولین و مهمترین شرط لازم برای مدیر مرغداری این است که به محض وقوع مشکل یا عارضه ای برای پرندگانش از اوضاع آگاه گردد . مسلماً این امر مستلزم برنامه ریزی دقیق است .   ۲ – شناخت سریع علائم استرس بسیار حائز اهمیت است ؛ این علائم شامل پوشش غیرعادی پر و بال ، مرتب کردن مداوم پرها با منقار ، افزایش پرخاشگری مثل سوراخ کردن پرها با نوک یا کانیبالیسم و یا حتی بی قراری و سرگردان راه رفتن پرنده است .   حتی تصور می شود که تخم به مدت طولانی تری درون غدد درونی طیوری که تحت استرس هستند ، نگه داشته می شود و در نتیجه در روند تخمگذاری تأخیر دارند . همچنین مرغ هایی که تخم رنگی می  گذارند (تخم مرغ های محلی و قهوه ای رنگ) اغلب تخم مرغ های رنگ پریده می دهند.

 

۳ – امروزه با توجه به فراوانی داروهای موجود در بازار ، مدیران مرغداری نیز بایستی انتخاب صحیح و شایسته ای داشته باشند . در این زمینه لازم است که بسیاری از مدیران آموزش لازم را ببینند چرا که استفاده از ویتامین ها ، مواد معدنی و فرمولاسیون های گیاهی به منظور مقابله با استرس در بسیاری از مرغداری ها مورد توجه قرار نمی گیرند .

 

در برخی از کشورها رفاه دام با تصویب قوانین و ضوابطی مبنی بر حمایت دام و طیور از قرار گرفتن در شرایط استرس زا و نامطلوب فراهم می گردد . حتی زمانیکه قانونی در این خصوص تصویب نشده ، مرغدار موظف است اهتمام و توجه و نظارتی را که پرندگان برای اهداف شغلی و تجاری ما لازم دارند به آنها ارائه دهد .   بعلاوه ، واضح است که عملکرد و بازدهی مرغ نیز همانند هر موجود زندۀ دیگری به میزان سلامت و آسایش و رفاهش بستگی دارد . مادامیکه نسبت به هر گونه شرایط سخت و نامطلوبی که پرنده تحمل می کند بی توجه باشیم ، استرس همچنان یک قاتل خاموش باقی خواهد ماند !

 


 

میزان تبدیل مواد غذایی به گوشت مرغ عامل اصلی در تعیین سودمندی پرورش طیور گوشتی است.ضریب تبدیل غذایی(FEED CONVERSION RATIO) یا مقدار غذای مورد نیاز بر حسب واحد وزن برای اضافه شدن یک واحد به وزن زنده مرغ،شاخص متداولی است که در صنعت طیور جهت ارزیابی عملکرد نسبی خوراک مورد استفاده پرورش دهندگان و شرکت ها قرار می گیرد.

در بسیاری موارد پژوهشگران یک نسبت معکوس بنام بازدهی غذا(FEED EFFICIENCY) به مفهوم اضافه وزن بدست آمده بر حسب واحد وزن به ازای یک واحد غذای مصرف شده را،جهت سنجش تاثیر روشهای آزمایشی گوناگون بر روی پرندگان مورد استفاده قرار می دهند.عوامل متعددی ضریب تبدیل غذایی یا میزان بازدهی غذا را تحت تاثیر قرار می دهند.

عوامل موثر در این زمینه و روشهای بهبود ضریب تبدیل غذایی است:

عوامل مربوط به تغذیه طیور

۱-میزان انرژی جیره

حیوانات جهت برآورده نمودن احتیاجات انرژی خود،غذا مصرف می نمایند.بنابراین میزان انرژی جیره طیور گوشتی اثر مستقیم بر مقدار غذای مورد مصرف روزانه پرندگان دارد.طیوری که با جیره حاویkg /kcal 2900 تغذیه می شوند در حدود ۱۰ درصد بیشتر از پرندگانی با جیره حاوی KG/KCAL 3300 غذا مصرف می نمایند تا به این وسیله کمبود انرژی جیره و مصرف غذا هنگامی یک رابطه مستقیم و قابل پیش بینی است که جیره بطور کامل از نظر پروتئین،اسیدهای امینه و دیگر مواد مغذی ضروری تنظیم شده باشد تا از طریق مصرف روزانه این مواد احتیاجات لازم جهت رشد بر طرف گردد.

این احتمال وجود دارد که میزان انرژی محاسبه شده از طریق جداول ترکیب غذا بطور دقیق مطابق با انرژی واقعی جیره نبوده و بسته به نوع و کیفیت مواد غذایی مورد مصرف بیشتر و یا کمتر از میزان واقعی انرژی باشد.معمولا در جداول ترکیب غذا ارزش انرژی مواد غذایی با منشاء دامی از قبیل گوشت،استخوان و فرآورده های طیور کمتر از انرژی واقعی حاصل از این مواد تخمین زده می شود.

برای مثال برای ماده غذایی شامل گوشت و استخوان با کیفیت خوب ارزش انرژی معادل KG/KCAL  ۱۹۸۰در نظر گرفته می شود در صورتیکه پژوهش انجام شده در دانشگاه جورجیا دلالت بر این دارد که ارزش انرژی مواد غدایی فوق نزدیک به KG/KCAL 2500 است.دلیل پایین تر در نظر گرفتن انرژی حاصل از مواد غذایی یا منشاء حیوانی اینست که هنگام تعیین انرژی متابولیزابل (METABOLISABLE ENERGY) حاصل از این مواد بوسیله روشهای متداول نیاز به خوراندن مقادیر بسیار زیاد ماده غذایی می باشد و بعلت میزان بالای کلسیم و فسفر محتوی این مواد در جذب چربی اختلالاتی رخ می دهد و انرژی کمتری تولید می شود استفاده از مقادیر فراوان فرآورده هایی غذایی با منشاء دامی در تنظیم جیره طیور گوشتی ممکن است سبب تحصیل ضریب غذایی بهتری گردد اما عدم در نظر گرفتن میزان دقیق انرژی این اجزا منتج به بروز مشکلاتی می شود.

در اواخر دهه ۷۰ میلادی بواسطه قیمت نسبتا ارزان مواد غذایی با منشاء حیوانی در مقایسه با سویا مشکل عمده ای بنام سندرم پرنده چرب (OILY BIRD SYNDROME) در طیور گوشتی ایالت جورجیا شایع گردید.استفاده از فرآورده های فوق تا ۱۵ درصد جیره و نیز پایین در نظر گرفتن میزان انرژی متابولیزابل این مواد منتج به افزایش نسبت کالری:پروتئین در جیره شده و این امر افزایش ذخایر چربی و بروز مشکل سندرم پرنده چرب را بدنبال دارد.مکمل چربی یکی از مواد غذاییاست که احتمالا دارای بیشترین تاثیر در تغییرات انرژی جیره طیور گوشتی می باشد.مکمل های چربی منحصرا جهت افزایش میزان انرژی به غذا افزوده میشوند اما اختلافات فاحشی در کیفیت این مواد وجود دارد.این امر به ویژه در مکملی بنام چربیهای مخلوط شده مشاهده می گردد که در مواقعی دارای کیفیت بسیار نازلی هستند.

۲-شکل و و زن حجمی خوراک

در مقایسه دان های آردی با یکدیگر،آن دانی که وزن حجمی بیشتر دارد سبب رشد سریعتر پرندگان می گردد.

همچنین دان پلت موجب FCR بهتری می گردد زیرا جهت اخذ غذا بوسیله پرنده با دان پلت انرژی کمتری صرف می گردد.یکی از عوامل موثر در ضریب تبدیل غذایی در پرورش طیور گوشتی،کیفیت غذای پلت شده ای است که به پرندگان خورانده می شود.اختلاف عمده ای در میزان رشد و ضریب تبدیل غذایی پرندگان تغذیه شده با غذای پلت شده و غیر پلت،وجود دارد.علت این اختلاف صرف مقادیر فراوان انرژی جهت اخذ غذا بوسیله پرندگانی است که با غذای پلت نشده تغذیه می شوند.

چنین برآورد شده است که به ازای هر ۱۰ درصد افزایش در خردترشدن غذای پلت شده ضریب تبدیل غذایی یک دهم افزایش می یابد.اگر چه ممکن است کیفیت غذای پلت شده بلافاصله پس از خروج از دهانه آسیاب خوب بنظر برسد،اما در حقیقت این کیفیت باید به هنگام مصرف غذا بوسیله پرنده در سالن مرغداری وجود داشته باشد.مشاهدات نویسنده در مزارع پرورش طیور دلالت بر این دارد که باید جهت بهبود کیفیت غذای پلت شده هنگام عبور از ترافهای دان خوری کوشش نمود.

۳-برنامه خوراک دهی

تحقیقات نشان می دهد که خوراک دهی طبق یک برنامه زمانی موجب بهبود ضریب تبدیل غذایی می شود.طبق چنین برنامه ای،مرغهای گوشتی در چهار تا شش وعده در روز مقادیر کافی خوراک دریافت می دارند و پس از اتمام خوراک موجود به مدت کوتاهی و کمتر از یک ساعت غذایی در اختیار آنها قرار نمی گیرد.عدم دسترسی به غذا موجب تحریک اشتها در نوبت بعدی تحویل غذا یه سالن می شود.اگر چه اصول خوراک دهی طبق برنامه زمانی بسیار واضح می باشد اما این امر نیازمند دقت فراوان و مدیریت صحیح می باشد.اگر پرندگان مدت زیادی گرسنه بمانند موجب کاهش عملکرد آنها می گردد.دانخوری به اندازه کافی جهت تغذیه مرغها در یک زمان از ضروریات این روش رژیم نور مناسب مورد استفاده قرار گیرد.

۴-کیفیت نگهداری و ضایعات غذا

نگهداری کیفیت خوراک طیور در انبار و یاسیلو های مخصوص بسیار حائز اهمیت است.محافظت در برابر اکسید اسیون،کپک زدگی و نیز آلودگی از موارد مهم در حفظ کیفیت خوراک طیور می باشند.تمیز نگهداشتن و بازدید مرتب از سیستم توزیع خوراک در سالن و ممانعت از هدر رفتن غذا از طریق تنظیم سطح دانخوریها دربدست آوردن ضریب تبدیل مناسب بسیار حائز اهمیت است.

کاملا واضح است که آن مقدار از غذای حمل شده به سالن مرغداری که مستقیما مورد مصرف پرندگان قرار نگرفته در افزایش ضریب تبدیل غذایی موثر است.بی تردید امروزه به دلیل بهبود سیستم های مکانیکی تغذیه با سالهای قبل ضایعات غذا بعنوان یک عامل کم ارزش تر نسبت به سایر عوامل موثر در ضریب تبدیل غذایی در نظر گرفته می شود.اما این پرسش مطرح است که واقعا چه مقدار ضایعات غذا در سیستم های تجارتی پرورش طیور وجود دارد؟اندازه گیری ضایعات غذا بسیار دشوار است.

پرندگانی که به نسبت کم خوراک های پلت شده (PELLETED FEEDS) دریافت می دارند،احتمالا مقداری از غذا را در بستر ضایع می نمایند،این مقدار از غذا غیر قابل مصرف بوده و از نظر مدیریت سالن مرغداری پوشیده می ماند.

 


تمام پژوهشگران را عقیده بر این است که چگونگی تغذیه جوجه بلافاصله بعد از جوجه ریزی می تواند تأثیر زیادی در عملکرد گله در آخر دوره پرورش داشته باشد به عبارت دیگر شروع پرورش گله ای که با تغذیه مناسب و صحیح توأم باشد سبب می گردد که مرغدار بتواند گله ای یکنواخت از نظر وزن که از راندمان تبدیل غذایی و تلفات مطلوبی نیز برخوردار است به بازار عرضه کند.در حال حاضر حتی این نظریه که جوجه را باید مدتی بعد از جوجه ریزی بدون غذا نگهـداری کرد غیرقابل قبول می باشد. آزمایش های متعدد ثابت کرده است که وزن نیمچه در ۶ یا ۷ هفتگی، رابطه مستقیمی با وزن آن در هفته اول پرورش دارد و این ارتباط جدای از رابطه موجود بین وزن اولیه جوجه و یا سن گله مادر می باشد.هم چنانکه می دانیم از زمان شروع مرغداری به صورت صنعتی و با اصلاح ژنتیکی دایمی نژادها و با استفاده از روش ها و ابزارهای مؤثر مدیریتی ، از مدت زمان رشد جوجه های گوشتی سال به سال کاسته شده است. یعنی جوجه ای که هشتاد سال گذشته در مدت ۱۶ هفته به وزن کشتار می رسید هم اکنون درمدت ۶ تا ۷ هفته به وزن کشتار می رسد.کاهش طول مدت پرورش سبب شده است که تغذیه جوجه درهفته اول از اهمیت بیشتری برخوردار باشد زیرا با کاهش تدریجی طول مدت پرورش، نسبت هفته اول از نظر زمانی به بقیه مدت پرورش افـــزایش می یابد، یعنی اگر در هشتاد سال گذشته ، هفته اول یک شانزدهم طول مـدت پرورش را تشکیل می داد هم اکنون این نسبت به یک ششم یا یک هفتم رسیده است .عوامل زیادی می توانند در رشد اولیه جوجه مؤثر باشند. تعدادی از این عوامل مربوط به زمان قبل از پرورش و تعدادی مربوط به بعد از جوجه ریزی و پرورش می باشند. از عوامل مربوط به قبل از پـرورش می شود از وزن تخم مرغ و سن گله مادر نام برد و از عوامل بعد از جوجه ریزی، آلودگی های اولیه میکروبی محل پرورش و چگونگی تغذیه می توانند در رشد هفته اول و در نهایت در رشـــد نهایی گله تأثیر گذار باشند.

تخم مرغ از نظر وزنی حاوی حدود ۵/۵۸ درصد سفیده ، ۳۱ درصد زرده و ۵/۱۰ درصد پوسته می باشد که با افزایش سن مادر، درصد وزن زرده نسبت به سفیده فزونی می یابد.۸/۸۸ درصد وزن سفیده و ۵/۷۴ درصد وزن زرده و یک درصد پوسته را آب تشکیل می دهد که البته این ارقام در نژادهای مختلف تا حدی متفاوت می باشند. با چنین ترکیبی، تخم مرغ حاوی تمام انواع مواد غذایی ضروری برای رشد جنین در دستگاه جوجه کشی به استثنای اکسیژن می باشد و چنان که می دانیم اکسیژن نیز در طول مدت انکوباسیون از طریق منافذ سطحی پوسته ، به جنین در حال رشد می رسد.زرده ، حاوی مقدار زیادی چربی است که انرژی مورد نیاز رشــــــد جنین را در دوره انکوباسیون تأمین می کند. سفیده نیز حاوی انواع اسیدهای آمینه می باشد که پروتئین مورد نیاز را به جنین می رساند. مقداری از زرده به اضافه مقدارکمتری از سفیده که در آخر دوره انکوباسیون به مصرف رشد جنین نرسیده است بعداز هچ ، در درون حفره شکمی جوجه و به صورت کیسه ای باقی می ماند که تقریبا” ۱۰ درصد وزن جوجه را در زمان تولید تشکیل می دهد. وجود این مواد سبب می شود که جوجه بتواند سریعا” خود را از تغذیه ی درون تخم مرغی به تغذیه دهانی وفق دهد.رابطه مستقیمی نیز بین مقدار مواد مغذی باقی مانده در زرده و رشد جوجه بعد از جوجه ریزی وجود دارد، یعنی هر چقدر مواد مغذی کیسه زرده بیشتر باشد رشد جوجه نیز سریعتر خواهد بود. امروزه متخصصین علم ژنتیک با استفاده از این موضـــوع سعی می کنند نژادهایی را بوجود آورند که زرده باقی مانده بعد از هچ از نظر مواد مغذی هرچه غنی تر باشد تا جوجه در روزهای اول از رشد بیشتری برخوردار گردد.

اهمیت تغذیه در هفته اول

هم چنانکه اشاره شد با کاهش طول مدت پرورش ، امروزه در پرورش مرغ گوشتی ،تغذیه در هفته اول از اهمیت بیشتری برخوردار گردیده است ، حتی در سالهای نه چندان دور که طول مدت پرورش به ۶۰ روز می رسید هفته اول حدود ۱۰ تا ۱۱ درصد از کل طول مدت پرورش را تشکیل می داد ولی هم اکنون که طول مدت پرورش کاهش یافته است ، هفته اول نسبت به کل طول مدت پرورش به بیش از ۱۵ درصد رسیده است که با کاهش طول مدت پرورش در آینده ، این درصد به تدریج افزایش نیز خواهد یافت .از طرف دیگر هم چنانکه می دانیم در کارخانه جوجه کشی ، جوجه ها در زمانهای متفاوت و تدریجا” از تخم خارج می شوند ولی خارج کردن تمام جوجه ها از هچر زمانی صورت می گیرد که اکثر جوجه ها از تخم خارج شده و ۹۰ تا ۹۵ درصــــد آنها خشک شده باشند. به عبارت دیگر تعدادی از جوجه ها بعد از خارج شدن از تخم مدت ۲۴ ساعت یا بیشتر در هچر باقی می مانند.

بعداز تخلیه هچر ودر بهترین شرایط، معمولا” جوجه ها بین ۱۲ تا ۲۴ ساعت بعد به مرغداری می رسند ولی گاهی به علل متعدد، از جمله اعمال برنامه های واکسیناسیون، نوک چینی و یا طولانی بودن مسیر، این مدت به ۳۶ تا ۴۶ ساعت نیز می رسد.با افزودن مدت زمانی که جوجه ها بعد از هچ در سینی های هچری باقی می مانند به مدت زمان انتقال جوجه ها به مرغداری ، می توان نتیجه گرفت که اکثرا” جوجه ها بین ۴۸ تا ۷۲ ساعت ، یعنی ۲ تا ۳ روز بعد از خروج از تخم ، به سالن مرغداری می رسند، به عبارت دیگر اگر مدت پرورش نیمچه گوشتی امروزی ۶ هفته باشد می توان نتیجه گرفت که جوجه از زمان خروج از تخم تا شروع تغذیه درسالن، ۲ تا ۳ روز و به عبارت دیگر ۴ تا ۷ درصد از عمر خود را تا زمان کشتار بدون غذا باقی می ماند.

با عنایت به آنچه که اشاره شد اهمیت تغذیه مناسب جوجه گوشتی بلافاصله بعد از جوجه ریزی به خوبی مشخص می گردد. به هر علتی که جوجه نتواند در سالن به آب و دان کافی دسترسی پیدا کند سبب خواهد شد که گله از رشد غیر یکنواخت و عملکرد نامناسبی برخوردار گردد.دستگاه گوارش جوجه و از جمله روده ، کبد و پانکراس که نقش مهمی در تولید آنزیم و هضم مواد غذایی دارند بلافاصله بعد از هچ دارای رشد ۲ تا ۵ برابر رشد سایز اعضاء هستند و این رشد وقتی می تواند عملی گردد که جوجه بعد از هچ سریعا” به آب و دان دسترسی پیدا کند.هم چنین ثابت شده است که مواد غذایی موجود در زرده به طور کامل قادر به تأمین نیازهای غذایی جوجه بعداز هچ نخواهند بود و به همین سبب ممانعت از تغذیه جوجه تا سه روز بعد از هچ می تواند تا ۳۰ درصد سبب کاهش رشد در ۴ هفته اول گردد و این کاهش رشد در هفته های بعدی نیز به هیچ وجه جبران نخواهد شد. در صورتیکه اگر به هر علتی از رشد جوجه در هفته های دوم و سوم ممانعت به عمل آید، این کاهش رشد تا آخر دوره قابل جبران خواهد بود.با توجه به اختلاف زمان هچ، بعد از برنامه ریزی تعدادی از جوجه ها که زودتر هچ شده اند دیرتر به دان می رسند و برعکس جوجه هایی که دیرتر هچ شده اند زودتر به دان می رسند.این مدت زمان که بین ۲ تا ۳ روز است خود عامل تأثیر گذار مهمی در رشد گله می باشد و امروزه به عنوان یکی از علل اصلی عدم یکنواختی رشد در گله های گوشتی شناخته می شود ممانعت از دسترسی گله به دان و آب بعد از رسیدن آن به مرغداری، سبب افزایش بیشتر مدت گرسنگی می شود و در نتیجه تأثیرات سوء مصرف نشدن دان کافی ، سبب کاهش وزن ، افزایش طول مدت رشد و به ویژه عدم یکنواختی وزن در گله خواهد شد و مسلما” این تأثیرات سوء در جوجه هایی که زودتر هچ شده و دیرتر به دان رسیده اند بیشتر خواهد بود. هم چنانکه اشاره شد کیسه زرده حاوی مقدار زیادی چربی است که به عنوان ذخیره انرژی برای رشد جوجه در فاصله زمانی بین هچ تا شروع تغذیه دهانی باید مــورد استفاده قرار گیرد ولی باید توجه داشت که چربی زرده تا ۵۰ درصد انرژی مورد نیاز جوجه را می تواند تا شروع تغذیه دهانی تأمین کند. از طرف دیگر زرده وقتی می تواند سریع تر جذب شده و انرژی ذخیره شده در خود را به مصرف جوجه برساند که جوجه امکان دسترسی هر چه سریعتر به دان را بعد از هچ داشته باشد. بنابراین بر خلاف این تصور، جلوگیری از تغذیه اولیه جوجه علاوه بر اینکه سبب جذب سریع تر زرده نخواهد شد، بر عکس جلوگیری از تغذیه اولیه سبب کندی جذب زرده می شود و کندی جذب زرده نیز به نوبه خود سبب جلوگیری از رشد جوجه و کاهش وزن در آخر دوره خواهد شد .آخرین مسئله مهم در مورد لزوم جذب هر چه سریع تر زرده وجود آنتی بادی های منتقله از مادر به زرده می باشد هم چنانکه می دانیم آنتی بادی های مادری از طریق زرده به جوجه منتقل می شونـــــــد. این آنتی بادیها به شرطی می توانند باعث جلوگیری از بیماریها شوند که هر چه سریعتر و حداکثر در مدت ۴۸ ساعت از طریق زرده وارد جریان خون جوجه شوند و از طرف دیگر آنتی بادی وقتی سریعا” وارد جریان خون خواهد شد که زرده به سرعت جذب گردد و هم چنانکه اشاره شد برای جذب زرده ، جوجه باید در کوتاهترین مدت بعد از هچ به آب و دان برسدکه از اینجا اهمیت تغذیه اولیه ی جوجه به خوبی مشخص می گردد.

 


 

استرس گرمایی طیور

 

چکیده:

درجه حرارتهای بالای محیطی یا استرس گرمایی بعنوان یکی از فاکتورهای فیزیکی مهم تاثیرگذار بر تولیدات طیور و یکی از مشکلات اساسی صنعت طیور میباشد.مصرف غذا،وزن بدن،قابلیت هچ،مرگ و میر،خصوصیات لاشه و دیگر ویژگی های مهم که سبب موفقیت صنعت طیور میشوند میتوانند به شکل نامناسب تحت تاثیر استرس گرمایی قرار بگیرند(۱).در تولیدات طیور استرس گرمایی به دو صورت حاد و مزمن تعریف میشود.استرس گرمایی حاد اشاره به دوره های کوتاه و ناگهانی افزایش دما و استرس گرمایی مزمن اشاره به دوره های طولانی گرما دارد.

 

ویتامینC دارای نقش مهم در بیوسنتزکورتیکوسترون و نیز بعنوان یک هورمون گلوکوکورتیکوئیدی مهم در گلوکونئوژنز برای افزایش ذخایر انرژی در شرایط استرس گرمایی میباشدپرندگان فاقد غدد عرقی میباشند و از روش های غیرتبخیری برای کاهش حرارت استفاده میکنند.اگر له له زدن نتواند از افزایش درجه حرارت پرندگان جلوگیری کند پرندگان بی حال،بیهوش و پس از مدت زمان کوتاهی بخاطر عدم تعادل دستگاه تنفسی،گردش خون و الکترولیتها خواهند مرد(۲). روشهای مختلفی برای کاهش اثرات استرس گرمایی  با استفاده از راهکارهای تغذیه ای وجود دارد.از جمله راهکارهای تغذیه ای میتوان به تغذیه جیره با کیفیت و قابلیت هضم بالا،تراکم بالای جیره،افزودن چربی به عنوان منبع انرژی،بالانس مناسب آمینواسیدها و مکمل کردن جیره با ویتامینهاوموادمعدنی اشاره کرد.این مقاله به بررسی اثرات افزودن مکمل های ویتامینی(افزودن به آب آشامیدنی و جیره) در کاهش استرس گرمایی طیور میپردازد.

مقدمه:

ویتامین ها اهمیت زیادی در حفظ سلامت و عملکرد اکثر موجودات زنده دارند.  به خوبی مشخص شده است که کمبود ویتامین ها سبب بروز نابسامانی در سیستم ایمنی بدن می شود .معمولا نیازهای ویتامینی طیور در شرایط پرورش ایده ال تعیین می گردد. از آنجا که در سالن های پرورش، طیور تحت تاثیر تنش های مختلف قرار می گیرند از این رو برای مقابله با عوامل تنش زا میزان نیاز به ویتامین ها افزایش می یابد. از مدت ها پیش نقش  ویتامینها بمنظور بهبود عملکرد پرنده‌ها در خلال تنش گرما مورد مطاله قرار گرفته است. اما بر اساس پژوهشهای صورت گرفته، مقدار نیاز به ویتامین های خاص در شرایط تنش گرمائی به نتیجه گیری واحدی منجر نشده است.

ویتامینC(آسکوربیک اسید):

اﺳﺘﻔﺎده از وﯾﺘﺎﻣﯿﻦ C ( اﺳﯿﺪ آﺳﮑﻮرﺑﯿﮏ) ﻣﺘﺪاوﻟﺘﺮﯾﻦ راه ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪﺑـﺎ اﺳـﺘﺮس در ﻃﯿـﻮر و ﺳـﺎﯾﺮ ﺣﯿﻮاﻧﺎت ﺑﺸﻤﺎر ﻣﯽ رود. ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﺮﻏﺪاران وﯾﺘﺎﻣﯿﻦ C را ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در دوره ﻫﺎی ﮔﺮم ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از اﺛﺮات زیاﻧﺒﺎر ﺣﺮارت ﺑﺮروی ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺮﻏﻬﺎ ﺑﮑﺎر ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ آﻧﺮا ﺑﺮای ﺑﻬﺒـﻮد وﺿـﻊ اﯾﻤﻨـﯽ ﻃﯿـﻮر، ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻓﺮآورده ﻫﺎی ﻧﻬﺎﯾﯽ( ﺗﺨﻢ ﻣﺮغ و ﮔﻮﺷﺖﻣـﺮغ)، ﺑـﺎروری و ﺟﻮﺟـﻪ در آوری در ﮔﻠـﻪ ﻣﺮﻏﻬـﺎی ﻣﺎدر ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ دﻫﻨﺪ.ویتامینC دارای نقش مهم در بیوسنتزکورتیکوسترون و نیز بعنوان یک هورمون گلوکوکورتیکوئیدی مهم در گلوکونئوژنز برای افزایش ذخایر انرژی در شرایط استرس گرمایی میباشد(۳).در شرایط استرس گرمایی تولید ویتامینC در طیور به مقدار ناکافی صورت میگیرد.تحت شرایط استرس گرمایی استفاده از مکمل های ویتامینC سبب افزایش عملکرد پرندگان(۴)،افزایش ایمنی پرندگان و کاهش پاسخهای وابسته به استرس(۵) میشود.ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻞ وﯾﺘﺎﻣﯿﻦ C در ﺑﻬﺒﻮد ﻣﯿﺰان رﺷﺪ ﺟﻮﺟﻪ ﻫﺎی ﮔﻮﺷﺘﯽ در ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﯾﻂ اﺳﺘﺮس ﻫﻨﻮز ﺑﻄـﻮر ﻗﻄﻊ ﻣﻌﻠﻮم ﻧﺸﺪه اﺳﺖ. وﯾﺘﺎﻣﯿﻦ C ﺑﯿﺸﺘﺮ از آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑـﺪن در ﺑﺮاﺑـﺮ اﺳﺘﺮﺳـﻮرﻫﺎ ﻻزم

اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺗﺮﺷﺢ ﮐﻮرﺗﯿﮑﻮﺳﺘﺮون از اﺗﻼف ذﺧﺎﺋﺮ ﺑﺪن در ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﺮس ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی ﻣﯽ ﻧﺎﯾﺪ. ﺑﺎ اﯾﻨﻮﺻﻒ،ﺗﺄﺛﯿﺮ وﯾﺘﺎﻣﯿﻦ C ﺑﺮای ﺗﺤﺮﯾﮏ رﺷﺪ ﯾﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﻓﻌﺎل ﺳﺎﺧﺘﻦ وﯾﺘﺎﻣﯿﻨﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ ( ﻣﺜـﻞوﯾﺘﺎﻣﯿﻦ D3 ) اﺳﺖ ﯾﺎ از ﻃﺮﯾﻖ دﺧﺎﻟﺖ در ﺗﺸﮑﯿﻞ ﮐﻼژن ﮐﻪ ﺑﺮای رﺷﺪﺑﺪن اﻫﻤﯿﺖ دارد.همچنین گزارش شده که ویتامینC تحت شرایط استرس گرمایی سبب افزایش مقاومت به بیماری نیوکاسل میشود(۶).

ویتامینB6(فولیک اسید):

از میان ویتامینهای گروه ب، نقش ویتامین B6 در سیستم ایمنی به طور گسترده مطالعه شده است. ویتانین B6 در توسعه و حفظ بافتهای لنفوئیدی موثر است.  کمبود این ویتامین پاسخ آنتی بادی را نسبت به آنتی ژن گلبولهای قرمز گوسفندی و تولید ایمنوگلوبینهای IgG وIgM کاهش می دهد. در شرایط استرس گرمایی، افزودن ویتامی B6 اثرات مثبتی را بر عملکرد سیستم ایمنی جوجه های گوشتی دارد.ویتامین B6 که در متابولسیم پروتئین و رشد سلولی نقش دارد، برای سیستم ایمنی مهم است. ویتامین B6 به نگهداری ارگا ن های لنفوئیدی(lymphoid organs) شامل تیموس، طحال و گره های لنفاوی که سلول های سفید خون را می سازند، نقش دارد.مطالعات با حیوانات نشان می دهد که کمبود در ویتامین B6حفاظت آنتی بادی را کاهش داده و سیستم ایمنی را سرکوب می کند.فولیک اسید در بیش از ۱۰۰ واکنش انزیمی شامل متابولیسم پروتئین،بیوسنتز کارنی تین،بالانس سدیم_پتاسیم و نیز تسهیل آزاد شدن گلیکوژن از کبد و ماهیچه های اسکلتی برای تامین انرژی نقش دارد(۷).گزارش شده که استفاده از فولیک اسید تحت شرایط استرس گرمایی سبب بهبود افزایش وزن میشود که دلیل بهبود افزایش وزن به دلیل اثر تنظیمی این ویتامین در متابولیسم انرژی میباشد(۸).

ویتامین:E

مشخص شده که میزان نیاز به ویتامین E همراه با طولانی شدن تنش افزایش می یابد. روی هم رفته ویتامین E به عنوان یک آنتی اکسیدان فیزیولوژیکی از راه غیر فعال کردن رادیکالهای آزاد عمل کرده و از این طریق در نگهداری تمامی سلولهای آندوتلیال سیستم گردش خون مشارکت می کند.  لذا استفاده از ویتامین E در جیره غذایی طیور می تواند اثرات مضر تنش گرمائی را کاهش دهد.ویتامینE(الفا توکوفرول) موثرترین آنتی اکسیدان بیولوژیکی بوده و کمبود آن منجر به تخریب اکسیداتیو بافتهای حاوی لیپیدمی شود. از جمله وظایف این ویتامین در بدن می توان به نقش آن در کمک به بقا و رشد جنین ، ممانعت از اکسیداسیون مواد حساس به اکسیژن ، جلوگیری از اکسیداسیون چربی های درون سلولی و غشاء سلولی ، تنظیم عملکرد عضلات و حفظ تعادل گلیکوژن و متابولیسم کربوهیدرات ها و کراتین در بدن ومقابله با مسمومیت فلزات سنگین اشاره نمود.  ویتامین E ضمن کمک به ایجاد یکپارچگی بخشهای لیپوپروتئینی غشا سلولی باعث کاهش تعییرات اکسیداتیو و توسعه پاسخهای ایمنی سلولی می شود.طیور قادر به سنتز ویتامینE نیستند لذا باید از طریق جیره تامین شود.استرس گرمایی سبب آزاد شدن کورتیکوسترون و کاته کولامین ها و شروع پراکسیداسیون لیپیدها در غشای سلولی میشود.ویتامینE میتواند سبب کاهش اثرات منفی ناشی از آزاد شدن کورتیکوسترون ها و نیز مراقبت از سلولهای درگیر در پاسخ ایمنی از طریق افزایش تکثیر این سلولها شود بنابراین افزودن مکمل های ویتامینE در جیره ضروری است.گزارش شده که ویتامین E تحت شرایط استرس گرمایی سبب بهبود افزایش وزن و ضریب تبدیل غذایی طیور میشود(۹)

ویتامینA(رتینول):

ویتامین A اشتهای طیور را زیاد کرده و هضم غذا را آسان تر می کند روی همین اصل یکی از عوامل رشد محسوب می شود، لذا جوجه ها احتیاج زیادی به آن دارند.

این ویتامین در ایجاد بال و پر نیز نقش مهمی ایفا می نماید. ثابت شده است که اگر از تخم مرغ هائی که مبتلا به کمبود ویتامین A هستند جوجه کشی به عمل آید قدرت تفریق و جوجه در آوری پائین می آید و اغلب جوجه ها در تخم تلف می شوند و چنانچه مقدار ویتامین A در غذای مرغ کم باشد جوجه های بدست آمده در هفته اول زندگی تلف می شوند، ولی مرغ هائی که به اندازه کافی ویتامین A در غذای خود در یافت می دارند جوجه های آن ها به راحتی قادر به زندگی بوده و چنانچه غذای جوجه ها از نظر این ویتامین کمبود داشته باشد علائم کمبود در سنین اولیه بروز خواهد کرد.

علائم کمبود ویتامین A در جوجه ها عموما عبارتند از توقف رشد ضعف و لاغری افتادن بال – لنگش – از بین رفتن وکم شدن پیگمان های زرد پا و منقار، تورم و پیدایش ترشحاتی در چشم و اطراف آن و ریزش ماده لزج از بینی.از جمله فعالیت های متابولیسمی که ویتامین A  در آن نقش دارد می توان به بینایی ، تولید مثل ، حفظ غشاهای مخاطی ، نقش کوآنزیمی و هورمونی ، سنترموکوپلی ساکاریدها ، رشد استخوان ، سنتر کورتیکوستروئیدها ، تنظیم فشار مایع مغزی نخاعی ، فیزیولوژی غده تیروئید و نقش در متابولیسم مواد اشاره نمود.مکمل های ویتامینA دارای اثرات سودمندی بر نرخ رشد,تولید تخم مرغ و افزایش ضخامت پوسته در مرغهای تخمگذار تحت شرایط استرس گرمایی میباشند(۱۰).همچنین گزارش شده که ویتامینA سبب بهبود افزایش وزن و ضریب تبدیل غذایی تحت شرایط استرس گرمایی میشود(۹).

 

I.T.P : متاسفانه دوست ارسال کننده مقاله، مشخصات خود را ارسال ننموده است

 

منابع:

۱-Özkan S., Akbas Y., Altan Ö., Altan A., Ayhan A., Özkan K. (2003): The effects of short-term fasting on performance traits and rectal temperature of broilers during the summer season. Brit. Poultry Sci., 44: 88 – ۹۵

۲-Saif, Y.M., H.J. Barnes, J.R. Glisson, A.M. Fadly, L.R. McDonald and D.E. Swayne, 2003. In: Disease of Poultry. 11th Ed., p. 1056. Iowa State Press, A Blackwell Publishing Co. Ames, Iowa

۳-Bains, B. S. 1996. The role of Vitamin C in stress management. World Poultry, 12(4): 38-41

۴-Kutlu, H.R., 2003. Influences of Wet Feeding and Supplementation with Ascorbic acid on Performance and Carcass Composition of Broiler Hicks Exposed to a High Ambient Temperature. Cuykurova University, Agriculture Faculty, Department of Animal Sciences 01330 Adana, Turkey

۵-Pardue, S. L. and Thaxton, J. P. (1984), Evidence of amelioration of steroid-mediated

immunosuppression by ascorbic acid, Poultry Science 63 (6) 1262-1268

۶-Gross, W.B. and P.B. Siegel, 1982. A report on humidity, population density and stress factors. American J. Vet. Res., 43: 2010

۷-KANNAN, K. and JAIN, S. K. (2004) Effect of vitamin B6 on oxygen radicals, mitochondrial

membrane potential, and lipid peroxidation in H2O2-treated U937 monocytes. Free Radical

Biology and Medicine 36(4): 423-428

۸-DAYANANDAN, A., KUMAR, P. and PANNERSELVAM, C. (2001) Protective role of L-carnitine

on liver and heart lipid peroxidation in atherosclerotic rats. Journal of Nutritional Biochemistry 12: 254-257

۹-Ferket PR, Qureshi MAA. Performance and immunity of heat-stressed broilers fed vitamin- and electrolyte supplemented drinking water. Poultry Science 1992; 71(1):88-97

۱۰-H. Lin, H. Wang, L. F. Song, J. L. Xie, and Y. M. Yang, Effect of dietary supplemental levels of vitamin A on the egg production and immune responses of heat-stressed laying hens, Poult. Sci. 81, 458–۴۶۵ (۲۰۰۲).

 


 

مدیریت گله های مادر در شرایط آب و هوایی گرم

مدیریت گله های مادر در شرایط آب و هوایی گرم

 

مدیریت گله های مادر در شرایط آب و هوایی گرم : در کشورهایی که دمای هوا اغلب به بالاتر از ۳۰ درجه سانتی گراد می رسد باید مدیریت خاصی را برای ثابت نگه داشتن تولید در گله اعمال نمود. صنعت پرورش مرغ گوشتی امروزه نیاز به تولید جوجه ای با کارآیی بسیار بالا ، افزایش وزن سریع ، ضریب تبدیل غذایی خوب و ماندگاری بالا دارد تا بیشترین میزان گوشت را تولید نماید. در عین حال متخصصین اصلاح نژاد طیور باید سطح تولید را در گله های مادر ، در حداکثر مقدار ممکن حفظ نمایند. علت تأکید مداوم بر بالا بودن میزان تولید ، بیشتر بودن تعداد تخم مرغ قابل جوجه کشی است ؛ زیرا از این طریق می توان به تعداد بیشتری جوجه یکروزه گوشتی دست یافت . همان گونه که گله های مادر به منظور بهبود مستمر و مداوم در عملکرد جوجه های گوشتی ، به گزینی می شوند. قابلیت افزایش وزن سریع در مرغ مادر نیز افزایش می یابد. مدیران تولید گله های مادر باید با پذیرفتن این موضوع و تنظیم و بهبود روش های مدیریتی به حداکثر توان ژنتیکی مرغ های گله خود در زمینه تولید دست یابند. به طور مثال اگر در گله های مادر امروزی اصول تغذیه به خوبی رعایت نشود و یا اینکه از معیار نامناسبی برای کنترل وزن گله در این مرحله خوراک بیشتری مصرف کرده و زمانی که به مرحله تولید می رسد وزن بسیار بالاتری داشته باشد در چنین گله ای سن بلوغ جنسی افزایش یافته و شروع تولید به تأخیر می افتد عملکرد تولید گله پایین تر از حد انتظار خواهد بود.

مشکلات در مناطق آب و هوای گرم:

مشکل اصلی در مناطق گرمسیری بالا بودن دمای هوا می باشد . حرارت به طور مستقیم و غیر مستقیم اثرات نامطلوب زیادی روی جوجه ها می گذارد . اثرات مستقیم نامطلوب زیادی روی جوجه ها می گذارد. اثرات مستقیم عبارتند از : تلفات بالا ، کاهش مصرف غذا و دارا بودن سرعت رشد آهسته ، ضریب تبدیل غذایی نامطلوب و کاهش در باروری. اثرات غیر مستقیم عبارتند از: گرمازدگی گله ، بروز بیماری ها به خصوص عفونت های باکتریایی از قبیل اشرشیا کلی و سالمونل ، وقوع بالای کانیبالیسم به علت شدت نور زیاد در نواحی گرمسیری.

اصول مدیریت:

هدف کلی در مزارع مرغ مادر تولید تعداد زیادی جوجه یکروزه گوشتی و تخم گذار با کیفیت عالی است جهت رسیدن به این هدف مدیریت اصولی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و باید تمام نکات زیر را مورد توجه قرارداد:

۱-  رعایت کامل اصول بهداشتی ایزوله بودن مزرعه ، یک سن بودن جوجه ها در سالن های یک مزرعه و تخلیه همزمان سالن ها ، نظافت و سپس ضدعفونی کامل سالن ها پس از تخلیه ، کنترل صحیح ورود و خروج در مزرعه و معدوم نمودن صحیح لاشه های تلفات.

۲- نوک چینی صحیح و با دقت

۳- برنامه فوری کنترل شده

۴- برنامه غذایی کنترل شده

۵ برنامه واکسیناسیون مناسب

۶- مراقبت صحیح از گله

۷- آب آشامیدنی با کیفیت خوب

۸- کنترل وزن بدن و یکنواختی گله

۹- تهویه مناسب

۱۰- تغذیه صحیح و فرمول های غذایی مناسب

پیشگیری و حل مشکلات دمای بالا:

گرم بودن هوا در مناطق گرمسیری یک مشکل دائمی است زیرا در این کشورها دمای هوا بالاتر از ۳۰ درجه سانتیگراد طبیعی است. حداکثر دمای روزانه می تواند به ۳۹ تا ۴۰ درجه نیز برسد ، مرغدار باید برای حل مشکلات مربوطه موارد زیر را رعایت نماید:

۱-  کاهش دمای سالن پرورش جوجه از طریق عایق سازی سقف و پاشیدن آب روی آن و استفاده از مه پاش     در داخل سالن و داشتن یک سیستم تهویه خوب.

۲- تهویه سالن جوجه ها را با نصب یک هواکش با اندازه بزرگتر از ۳۶ اینچ افزایش دهید و در مناطق که احتمال قطع برق وجود دارد باید به تعداد کافی دریچه هوا در سقف و یا در دیوار سالن نصب نمود تا در هنگام قطع برق بتوان از تهویه طبیعی بهره گرفت.

۳- مصرف آب آشامیدنی را افزایش دهید. برای خنک نگه داشتن آب لوله اصلی آب باید در زیرزمین نصب شده باشد. در صورت وجود امکان آلودگی آب ، جهت از بین بردن عوامل بیماری زا از قبیل کلی فرم ها آب باید ضدعفونی شود.

۴- افزایش میزان مصرف غذا با تغییر دادن برنامه نوری ، به طوری که جوجه ها هنگام صبح که خنک ترین ساعات روز است قادر به مصرف غذا باشند. در ضمن می توان با افزایش میزان تراکم مواد مغذی خوراک و تأمین تهویه خوب به این مسئله کمک نمود.

۵- کاهش تراکم سالن در مواقع گرما

مدیریت گله های مادر گوشتی:

کنترل وزن بدن مرغ ها: با توجه به اینکه جوجه های گوشتی به نحوی اصلاح شده اند که دارای سرعت رشد زیاد و راندمان غذایی بالایی باشند ، بنابراین مرغ های گله های مادر نیز باید دارای صفات ژنتیکی مشابهی باشند. با وجودی که افزایش وزن سریع در جوجه های گوشتی ضروری است ولی ثابت شده است که این مسئله می تواند مشکل آفرین باشد. کنترل وزن در مرحله رشد و قبل از تخمگذاری بسیار مشکل می باشد ولی از بیشترین اهمیت برخوردار است. عدم توجه به وزن مرغ ها و خروس های گله مادر گوشتی می تواند باعث به تأخیر افتادن آغاز تولید تا بعد از ۲۵ هفتگی شود. در نتیجه تعداد کمتری تخم از هر قطعه مرغ حاصل گشته ، باروری و جوجه در آوری کاهش می یابد و مرغ  در حال تخمگذاری نسبت به هوای گرم حساس تر می شود. بدین ترتیب تلفات چنین گله ای بیشتر بوده و عملکرد پایین تری را نشان می دهد.

کنترل وزن بدن :

۱-  کنترل شدید وزن بدن مرغ در سنین اولیه ضروری است . ازاء هر مرغ ۰.۵ کیلوگرم از خوراک پیش دان در نظر بگیرید.این مقدار باید برای دوهفته تغذیه کامل ، کافی باشد. سپس خوراک رشد را مورد استفاده قرار داده و محدودیت غذایی را اعمال نمایید وزن بدن مرغ در چهار هفتگی باید بین ۴۰۰ تا ۴۵۰ گرم باشد.

۲- یک افزایش وزن دائمی و آهسته را بین سنین ۵ تا ۱۵ هفتگی حفظ نمائید. افزایش وزن در طی سنین ۵ تا ۱۰ هفتگی باید در سطح پایین و ۹۰ گرم در هفته از ۱۱ تا ۱۵ هفتگی ، ۹۰ تا ۱۱۰ گرم در هفته مناسب باشد.

۳- افزایش وزن از سن ۱۶ تا ۲۶ هفتگی باید تسریع گردد. در طی این دوران ،رشد و تکامل اندام های تولید مثل نیمچه  ها و بلوغ جنسی شروع شده است .

 

استفاده از پد یا پوشال جهت خنک سازی تبخیری:

استفاده از سیستم های خنک کننده تبخیری روش مؤثری را به منظور حفاظت گله در برابر تلفات ، وقوع بیماری و افت تولید ناشی از استرس گرمایی برای صنعت طیور فراهم کرده است. در این سیستم هوا با فشار از میان لایه های پوشال مرطوب که دارای سطح زیادی می باشند عبور کرده و وارد سالن می شود. حرارت هوا ، آب این سطوح را تبخیر کرده و در نتیجه از دمای هوا کاشته می شود و به رطوبت آن افزوده می شود. عایق بندی سقف به منظور جلوگیری از انتقال حرارت تشعشعی به داخل سالن ، اهمیت دارد. در مراحل اولیه از نوعی میکرو فیبر برای عایق سازی استفاده می شد ولی با توجه به نقاط ضعفی که این ماده داشت در حال حاظر از پلی اورتان در سطح داخلی سقف استفاده می شود. آزمایش هایی در حال انجام است که ورق های منعکس کننده حرارت برای نصب روی پشت بام استفاده شود. این نوع ورق ها در مقایسه با پوشش های شیمیایی پشت بام ارزان تر تمام می شود و به همین دلیل احتمالاً در آینده استفاده از این نوع عایق بندی بر سایر انواع ترجیح داده خواهد شد. برای استفاده از سیستم خشک سازی تبخیری باید سالن کاملاً بسته باشد و هیچ راه دیگری برای ورود هوا به جز از طریق سیستم تهویه وجود نداشته باشد . به منظور هدایت جریان هوا بر روی پرنده ها صفحات برگردانند هوا به فاصله ۱۲ متر از سقف آویزان می شوند . هوا با سرعت ۱۲ متر در دقیقه و توسط ۸ هواکش ۴۸ اینچی به ظرفیت ۲۰ هزار فوت مکعب در دقیقه که در انتهای دیگر سالن قرار گرفته اند به درون سالن کشیده می شود.

فواید سیستم خنک سازی تبخیری:

این سیستم استرس گرمایی را کاهش داده و باعث بهبود سلامت گله می شود که منجر به تولید بالاتر در گله های مادر می گردد. تلفات به خصوص در فصول گرم کاهش می یابد. در مقایسه با سالن های باز ، به تعداد کمتری هواکش نیاز است که این امر موجب صرفه جویی در مصرف برق می شود. از آن جایی که در این سیستم می توان سالن را تقریباً به طور کامل تاریک نمود برنامه های نوری به راحتی قابل اجرا بوده و در نتیجه می توان رشد گله را به خوبی تحت کنترل قرارداد. هوا به طور یکنواخت در سالن جریان می یابد. هوای تازه ای که میان این سیستم عبور می کند در مدت کوتاهتری توسط هواکش خارج می شود. این عبور سریع باعث کاهش مقدار گاز آمونیاک در سالن می گردد. در هنگام استفاده از سیستم خنک کننده برای جوجه های گوشتی میزان رشد و بازده غذایی افزایش می یابد.

 

نکاتی را که در این سیستم باید مورد توجه قرار داد:

وجود سیستم برق اظطراری و سیستم هشدار دهنده از ضروریات این سیستم است . در صورت قطع برق به مدت بیش از دو ساعت ، پرندگان سریعاً تلف می شوند. هواکش ها ، مسیرهای ورودی هوا و صفحات منحرف کننده هوا باید به طور مرتب کنترل شده و از کارکردن آن ها با حداکثر بازدهی اطمینان خاصل نمود. در صورتی که مقدار املاح کلسیمی آب بالا است باید هرچند وقت یک بار سیستم را شستشو داد تا از تجمع املاح و بسته شدن منافذ عبور هوا جلوگیری به عمل آید. برای کنترل حشرات و جلبک ها بر روی سیستم و حفظ کارآیی آن ، استفاده از حشره کش ها ضروری است.

سالن های بسته:

همان طور ککه قبلاً اشاره شد یکی از فواید سیستم خنک سازی تبخیری در مقایسه با استفاده از سالن های باز، توانایی ابعاد تاریکی در سالن هایی است که به این سیستم مجهز هستند . هدف از بکارگیری سالن بسته ، کنترل بلوغ جنسی در نیمچه های مادر است . به طوری که آن ها در زمان مورد نظر یعنی در ۲۵ هفنگی به تولید بیایند. تحت شرایط طبیعی شروع تخمگذاری به وسیله ترکیبی از افزایش دائمی وزن بدن و بلوغ جنسی کنترل می شود. اصولاً در یک سالن بسته ، طول مدت روشنایی و همچنین شدت نور در طی دوران رشد ، درصد پایینی کنترل می شود. زمانی که نیمچه ها از نظر سن و وزن بدن به حد مناسب برسند برنامه نوردهی با افزایش طول مدت روشنایی و میزان شدت نور به حالت معمول برگردانده می شود. از این طریق می توان نیمچه ها را به موقع به تولید آورد.

خلاصه:

اغلب نکاتی که مورد بحث قرار گرفت در رابطه با گله های مرغ مادر گوشتی بود. معذالک به سادگی می توان اصول مربوطه را در جهت پرورش گله های گوشتی و یا مدریت گله های تخم گذار بکار برد.

 


 

نقش مهم تغذیه در پیشگیری از بیماری

نقش مهم تغذیه در پیشگیری از بیماری

نقش مهم تغذیه در پیشگیری از بیماریانواع ترکیبات حاصل از عوامل بیماری زا (میکروب ها ) گله های طیور را در معرض شیوع بیماری ها قرار می دهد . تحت چنین شرایطی نامطلوبی هدف یک برنامه تغذیه ای می بایست در جهت به حداقل رساندن اثرات بیماری باشد ، تا موجب افزایش تولید و سود اقتصادی گردد.

شکل فیزیکی جیره غذایی تأثیر مستقیمی بر ایمنی جوجه ها دارد . سنگدان پرنده هایی که با دانه کامل گندم یا سورگوم تغذیه می شوند ، نسبت به آنهایی که گندم آسیاب شده و خرد شده مصرف می کنند ، فعال تر است. سنگدان فعال به عنوان یک مکانیسم دفاع طبیعی بدن ، در مقابل ترکیبات متعدد میکروبی عمل می کند . این عمل از طریق تخریب مکانیکی اووسیت ها ، اسپوروسیت ها یا اسپورزوئیت ها صورت می گیرد . اگر ذرات غذایی درشت دارد سنگدان نشود ، سنگدان در طول زمان آتروفه شده و توسعه ضعیفی پیدا خواهد کرد و پرنده بیشتر از پیش مستعد ابتلا به بیماری های عفونی می شود . پلت کردن جیره غذایی تأثیر معنی داری در جلوگیری از بیماری دارد. این اثر از طریق تخریب مکانیکی عوامل بیماری زا یا از بین بردن آلودگی مواد غذایی بوجود می آید. باید توه داشت که پلت کردن دان به این معنی نیست که همه میکروارگانیسم های خوراک از بین می رود. در طول پلت کردن ۱۰ تا ۷۰ درجه سانتیگراد افزایش می یابد. با این وجود مدت زمانی که دان در معرض این حرارت قرار می گیرد ، برای از بین بردن همه میکروارگانیسم ها کافی نمی باشد. توصیه شده است که قبل از پلت کردن خوراک ، اجزاء ان در معرض بخار قرار گیرد ، یا این که بعد از عمل آوری دان پلت شده در معرض خشک قرار داده شود. ترکیب پلت با مواد اسیدی کننده نیز می تواند باعث کنترل بهتر ، آلودگی میکروبی شود. در این روش دان های پلت شده را با محلول ۶ درصد اسید پروپیونیک عمل آوری می کنند . لازم به ذکر است که این محلول را به مقدار کمتر از یک درصد در دان به کار می برند. مصرف متفاوت مقدار ۰.۵ تا ۰.۷ درصد مخلوطی از اسید پروپینویک و اسید فرمیک با نتایج مناسبی در آلودگی زدایی غذاها همراه بوده است.

پروتئین ها:

در هنگام بیماری ها گاهی توصیه می شود سطح پروتئین جیره را کمی افزایش دهیم یا حداقل مقادیر پیشنهاد شده را رعایت نماییم. پروتئین یک اثر تنظیم کننده قوی بر بعضی از هورمون ها مانند انسولین ، گلوکاگون ، تیروکسین و هورمون رشد دارد. همه این هورمون ها بر سیستم ایمنی تأثیر می گذارند و موجب بهبود توانایی پرنده در مقابله با بیماری می شوند. در برخی موارد نیز بهتر است پروتئین جیره را کاهش دهیم . این عمل به خصوص هنگام بروز بعضی بیماری ها مانند کوکسیدیوز مفید می باشد. اگر در این موارد سطح پروتئین جیره بالا باشد ، فعالیت آنزیم تریپسین در روده کوچک افزایش می یابد و در فعالیت موجب آزادسازی سریع تر کوکسیدیا ها از ازوسیت هایشان می شود و فعالیت آن ها به قدری افزایش می یابد که به واکسیاسیون نیز پاسخ بسیار کمی می دهند . رژیم غذایی نیز می تواند روی شدت کوکسیدیوز تأثیر بگذارد. کاهش چشم گیر عفونت در جوجه هایی که قبل از مصرف واکسن خوراکی گرینکی داده شده اند، مشاهده شده است. دلیل این موضوع شاید به ترشح کمتر تریپسین در جوجه های گزینه برگردد. سطوح بالا یا پایین پروتئین در جیره یا انتخاب رژیم غذایی پروتئینی واکسیناسیون همواره به این معنی نیست که از بیماری جلوگیری می شود. در حقیقت مصرف بعضی از منابع پروتئینی مانند سویای خام ، کنجاله تخم پنبه و کنجاله دانه کتان که به ترتیب دارای مقادیر متفاوتی از عوامل ضد تغذیه ای مانند ممانعت کننده تریپسین ، گوسیپول و گلوکوزیدهای سیانوژیک هستند ،  اثرات زیان باری بر عملکرد روده کوچک می گذارد و به این ترتیب سیستم ایمنی در این بخش ها آسیب می بیند. این آسیب دیدگی محدود به همان نقطه نمی شود ، بلکه به طور  سیستمیک عمل می کند. بنابراین باید از به کاربردن مقادیر زیاد این منابع پروتئینی در جیره باید پرهیز نمود.

چربی ها:

چربی های جیره غذایی نیز بر دستگاه ایمنی تأثیر می گذارند . این اثر از طریق تغییر ساختمان غشاء سلولی یا بوسیله تغییر در سنتز پروستا گلاندین ها صورت می گیرد. لازم به ذکر است پروستاگلاندین ها نقش تنظیمی مهمی را در بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی بر عهده دارند. در مطالعه ای با افزایش چربی خوک و روغن گلرنگ از ۳ تا ۹ درصد ، مقاومت جوجه های گوشتی به عوامل بیماری زایی مانند اشرشیا کلی و مایکو باکتریوم توبرکولوزیس به طور خطی افزایش پیدا کرد و تلفات مرتبط با این بیماری ها نیز با افزایش سطوح چربی به جیره اضافه نماییم. احتمالاً کوکسیدیوز بیشتر به تشکیل میسل آسیب می رساند. چربی ها دارای مقادیر فراوان تری گلیسریدها حاوی اسیدهای چرب دارای زنجیره کوتاه و متوسط ، کمتر به صورت مسیل جذب می شوند، در نتیجه این نوع چربی ها در هنگام هضم آسیب کمتری بوسیله این عفونت می بینند. اما جذب چربی هایی که دارای مقادیر بالایی از اسیدهای چرب غیر اشباع می باشند ، بیشتر به وسیله عفونت آسیب می بیند. زیرا این چربی ها با سهولت بیشتری به سمت تشکیل میسل می روند. با اعمال چنین تغییراتی در نوع چربی مصرفی می توان دریافت که تا چه حد افزایش وزن و دیگر پارامترهای تولیدی مرتبط با چربی تحت تأثیر بیماری قرار می گیرد.

 

ویتامین A:

ویتامین A دارای تأثیر قوی در مقابله با عفونت باکتریایی مانند مایکو باکتریوم توبرکولوزیس است در مطالعه ای افزایش سطح ویتامین A از ۲۲۰۰ به ۴۴۰۰ واحد بین المللی در کیلوگرم خوراک ، باعث افزایش ایمونوگلوبولین اختصاصی باکتری مایکو باکتریوم توبرکولوزیس شد وتلفات نیز کاهش یافت. گزارش شده که سطوح بالای ویتامین A حداقل در جلوگیری از ضایعات سخت و کاهش بیماری مزمن تنفسی (CRD ) نقش مهمی ایفا می کند.  علاوه بر این در تغذیه درمانی نشان داده شده است که مصرف روزانه ۶۰۰۰ واحد بین المللی ویتامین A به ازای هر جوجه در طول دوره ای که پرنده درگیر بیماری کوکسیدیوز شدید باشد ، تقریباً به طور کامل از تلفات جلوگیری می کند.اما تلفات در جیره هایی که از نظر ویتامین A کمبود داشته باشند ممکن است به ۱۰۰ درصد برسد.

ویتامین E :   

در مواردی که عفونت باکتریایی مانند اشرشیا کلی غالب می شود. لازم است تا میزان ویتامین E را در جیره افزایش دهیم . در مطالعه ای با افزایش سطح ویتامین E از ۱۵۰ به ۳۰۰  واحد بین المللی در هر کیلوگرم جیره جوجه های گوشتی ۱۴ روزه ، سطح آنتی بادی اختصاصی عفونت اشرشیاکلی به طور خطی افزایش یافت . باید توجه داشت که عفونت اشرشیاکلی در جوجه ها اغلب از ۳۵ روزگی به بعد رایج می شود. پیشنهاد راهبردی ، مصرف زیاد بالای ویتامین E در جیره از سن ۳۲ روزگی به مدت ۱۰ روز است. همچنین با توجه داشت که مدت زمان استفاده از مکمل ویتامین E در زمستان نسبت به تابستان طولانی تر می باشد ، زیرا عفونت اشرشیاکلی بیشتر در زمستان رایج است.

سطوح بالای ویتامین E می تواند تأثیر معنی داری در کنترل بیماری های ویروسی مثل نیوکاسل داشته باشد. استفاده همزمان از مکمل ویتامینE به مقدار ۳۰۰ میلی گرم در کیلوگرم توام با واکسیناسیون بر علیه بیماری نیوکاسل ، سطوح بالاتری از آنتی باری ها را برابر این بیماری نشان داده است. علاوه براین تیترهای آنتی بادی حتی بعد از ۱۰ روزگی نیز سطح خود را حفظ کردند . بیماری گابرو (IBO ) نیز از بیماری های ویروسی ، دیگر است که اکثر گله ها در زمستان به این بیماری مبتلا می شوند و می توان به وسیله سطوح بالای ویتامین E در طول زمستان به طور جزئی از شدت این بیماری کاست. در یک مطالعه سطح ویتامین E از ۴۸ به ۱۷۸ واحد بین المللی در کیلوگرم جیره افزایش یافت و کاهش قابل ملاحظه ای در علائم بالینی و تلفات ناشی از IBO دیده باشد. ضمن اینکه درآمد خالص در گله هایی که تحت مراقبت و رسیدگی قرار گرفتند ، ۱۰ درصد افزایش یافت.

ویتامین K:

در طول مراحل اولیه بیماری نیوکاسل میزان پروترومبین افزایش می یابد که نشانه نیاز بیشتر از حد معمول به ویتامین K است. همچنین یک رابطه داخلی بین شدت کوکسیدیوز و نیاز به ویتامین K وجود دارد . جهت دست یابی به حداکثر رشد و بهبود ضریب تبدیل غذا در پرنده های که در معرض بیماری کوکسیدیوز قرار گرفته اند، میزان ۸ میلی گرم ویتامین K در هر کیلوگرم جیره لازم می باشد. با این وجود ممکن است تحت شرایط مشابه به نیازهای ویتامین K از ۱ تا ۲ میلی گرم تجاوز نکند ، ولی نتایج رضایت بخش باشد.

ویتامین های محلول در آب:

در یک مطالعه ای بر روی ویتامین C معلوم شد که این ویتامین اثر متقابلی با سالمونل گالینادوم دارد و این اثر هنگامی به وجود می آید که پرنده ها به مدت ۳ هفته با سطوح بالای ویتامین C ( میزان ۱۰۰ میلی گرم) تغذیه شوند. پاسخ های مشابهی نیز با جوجه هایی که سطح بالای ویتامین B تغذیه شده بودند ، ملاحظه شد. این ویتامین ها مقاومت به بیماری باکتریایی مانند سالمونل پولوروم و بیماری ویروسی مانند آنفولانزا را بهبود می بخشند. این عملکرد احتمالاً با افزایش ایمونوگلوبین اختصاصی این عفونت ها ، کاهش کم خونی تغذیه ای ، کاهش استرس و عملکرد مطلوب آدرنال کورتکس در ارتباط است.

آهن:

یک ارتباط داخلی بین آهن و مقاومت به بعضی از باکتری ها مانند سالمونل گالتیاروم پیدا شده است. هنگامی که مکمل اهن در جیره از ۲۵۰ میلی گرم به ۴۵۰ میلی گرم افزایش یافت ، سطح تلفات مرتبط با این بیماری ۹ درصد کاهش یافت . همچنین افزایش ماده ای مانند اتیلن دی آمین تترا استیک اسید که حاوی اسید استیک می باشد،می تواند سودمند باد ،  زیرا باعث افزایش قابلیت دسترسی آهن می شود و از این رو نیاز برای افزایش سطوح آهن جیره را برطرف می کند.

سلینوم:

این عنصر کمیاب در تحریک سیستم ایمنی نقشی مشابه وتامین E دارد و معمولاً در سطوح بین ۰.۱ تا ۱ میلی گرم در جیره به کار می رود سلنیوم اید ترجیحاً همراه با ویتامین E در جیره استفاده شود. تا پاسخ های ایمنی بهتری به دست آید.

افزایش دهنده های عملکرد بیوژنی:

اخیراً استفاده از افزایش دهنده های عملکرد بیوژنی ( Biogenic performance enhances ) گسترش فراوانی یافته است . این تولیدات مجموعه های فعال بیولوژیکی بوده و به طور طبیعی دارای اجزایی مانند پورین ها و پیرمیدین ها هستند و با حرارت خشک عمل اوری می شوند. در این ترکیبات از مخمر اب جو به عنوان حامل استفاده می شود . این مواد پاسخ ایمنی را بهبود می بخشند و باعث افزایش مقاومت در برابر بیماری می شوند. نتایج نشان داده است که این مواد باعث بهبود پارامترهای دیگر مانند باروری و تولید تخم نیز می شوند . مطالعات درباره مرغ های تخمگذار تأثیرات مثبت BPE را بر مقاومت بر بیماری نیوکاسل نشان داده است . در آزمایشی تغذیه BPE به مدت یک هفته قبل از واکسیناسیون موجب شد تا تیتر آنتی بادی به سرعت افزایش یابد و به بالاترین حد خود برسد، در نتیجه گروه مورد آزمایش نسبت به گروه شاهد مقاومت بیشتری را نسبت به بیماری نیوکاسل نشان می دهد. تلفات در پرنده هایی که واکسیناسیون با مصرف BPE به مدت یک هفته قبل از واکسیناسیون تا یک هفته بعد از آن همراه بود ، از ۱۶.۲ به ۵.۲ درصد کاهش یافت. افزایش عملکرد حاصل نیز به خوبی بیانگر بهبود سلامتی پرندگان بود. بنابراین تعداد بیشتری مرغ در گروه مورد آزمایش (۹۶ درصد) نسبت به گروه شاهد (۹۱.۲ درصد) به سن تخم گذاری رسیدند. در آزمایشی که در دوره تخم گذاری صورت گرفت استفاده از BPE تولید تخم مرغ را در گروه مورد آزمایش نسبت به گروه شاهد ۱۰ تا ۱۳ درصد افزایش داد.

 


فن آوری میکرونایز با اشعه مادون قرمز دانه های سویا

soybean

فناوری میکرونایز با اشعه مادون قرمز دانه سویا  یه روش حرارتی خشک می­ باشد. در این روش از طول موج های ۱٫۸-۳٫۴ میکرونانو استفاده می­ شود. روش فناوری میکرونایز با اشعه مادون قرمز دانه سویا  نبایستی با روش پخت ماکرویو که در آن از  طول موج های بلند استفاده می­ شود مخدوش شود.سرعت عبور بالای مادون قرمز در مواد سبب ایجاد حرارت بالای در موادی که اشعه را جذب کرده اند می­شود. جذب اشعه مادون قرمز سبب می­شود مولکول­ های تشکیل دهنده ماده به طور متناوب ۸۰-۱۷۰ مگا میلیون در ثانیه به لرزه در می­ آیند.در نتیجه این لرزش­ها سبب ایجاد اصطکاک در بین مولکول­های داخلی شده و به سرعت سبب افزایش درجه حرارت بالا و افزایش فشار بخار آب می ­شود. میکرونایز مادون قرمز در کمترین زمان ممکن، سبب بالا بردن دمای پختن می­ شود. در این روش دمای انواع دانه­ ها روغنی و حبوبات بدون از دست دادن رطوبت در کمتر از یک دقیقه بالا می­رود، بدون اینکه تاثیر منفی بر رطوبت دانه ها داشته باشد. برای مثال در دانه غلات در ۳۵ ثانیه سبب افزایش ۱۰۰ درجه ی سانتی گراد می شود.

 

دانه سویا، دانه های روغنی و حبوبات

بسیاری از پروتین­ های گیاهی در حالت عادی شامل آنزیم ­های سمی یا مواد ضد مغذی دیگر می­ باشند که مانع از هضم آن­ها در دستگاه گوارش می­شود. در اکثر تک معده­ ای­ها و سایر حیواناتی که دستگاه گوارش هنوز تکامل نیافته است موجب مشگل در فرآیند مواد خوراکی می­ شود. میکرونایز یک روش شناخته شده در دنیا می­ باشد، بدون اینکه تاثیر منفی بر سطوح لیزین یا اسید آمینه­ های خوراک داشته باشد، سبب از بین بردن آنزیم های بازدارنده و سمی می­شود.  این حرارت ساطع شده موجب   برشته شدن دانه­ ها و همچنین خوش خوراکی آن­ها می­ شود. در ساختار دانه­ های روغنی مانند دانه سویا و سایر دانه­ های روغنی در اثر حرارت ایجاد شده موجب فلیک شدن پوسته می­ شود. این باز شدن سبب دستیابی به انرژی بیشتر تا حدود ۳۷۵۰ kcals/kg می­ شود. میکرونایز محصولات سویا یکی از بهترین روش­های  موجود در دنیای امروز می­باشد. میکرونایز دانه فول فت سویا که جز ترکیبات مهم در تغذیه حیوانات اهلی می­باشد، خصوصا حیواناتی که هنوز بالغ نشده­ اند مانند، جوجه­ های گوشتی، خوک­ها و اسب های که غذای پلیت شده استفاده می­کنند و دستگاه گوارش آنها تکامل نیافته است می­ باشد .دیگر دانه­ های روغنی که برای اسب و سایر نشخوارکنندگان استفاده می­شود توام با کاهش هزینه ­ها در شرایط موجود می ­باشد. دانه­ های موجود شامل سطوحی از پروتین­ ها می­ باشند که در سطوح وسیعی در جیره، نشخوارکنندگان، اسب­ها و حیوانات خانگی استفاده می­ شوند.

 

Soy flakes

 

فرآوری دانه­ ها

دانه­ های غلات همواره نقش مهمی در بالانس جیره حیوانات دارند. به هرحال، در شرایط رشد یا نارس دانه­ ها دسترسی به ساختار­های نشاسته محدود و غیر قابل هضم می ­باشد. در بحث تغذیه­ ای این ساختار­ها می بایستی به اجزای کوچکتر مانند گلوکز شکسته و به ساختار ژلاتینی تبدیل شوند. اشعه مادن قرمز میکرونایز دارای سطوح اطمینان بالایی می­باشد.

به طوری که در کوتاه­ترین زمان ممکن دما افزایش می­ یابد با استفاده از رطوبت، دماو ماشین فشار به سطوح بالایی از ژلاتینه شدن ساختار نشاسته و حذف مواد ضد مغذی دانه­ ها شده بدون آنکه از رطوبت آنها کاسته شود. انرژی اشعه مادو قرمز سبب نرم و متورم شدن نشاسته می­ شود، که موجب متورم و فلیک شدن پوشش پروتینی دانه می ­شود. علت فوری یا فلیک شدن پوشش دانه­ ها سبب افزایش قابلیت هضم و ارزش غذایی دانه­ی سویا می­ شود. میکرونایز دانه ها چه به صورت فلیک یا پلیت یا به صورت مساوی در جیره خوک­ها و دیگر حیوانات اهلی و یا نابالغ­ها، گاو­های شیری، نشخوارکنندگان و اسب دارای اهمیت بالایی بوده و موجب بهبود عملکرد می­ شود.

این فرآوری برای افزایش قابلیت هضم بخصوص در حیوانات جوان تضمین شده می باشد. برای مثال، این روش بر سایر غلات مانند جو و ذرت به ترتیب ۹۸% و ۹۰% سبب بهبود قابلیت هضم پروتین و نشاسته شده است. با این روش سبب افزایش خوش خوراکی و شیرین تر شدن ساختار نشاسته ­ای دانه در مقایسه با سایر دانه­ های خوراکی می­شود. میکرونایز دانه­ های فلیک ظاهری جالب و قابلت بیشتری برای  نگهدار رنگ خود دانه را دارد.  انرژی در  روش در دانه ذخیره می شود، زیرا خشک کردن دراین نوع فرآوری ضروری نمی باشد.

 


دانه فول فت سویا یک منبع انرژی در جیره جوجه های گوشتی

soybean-meal

در مصر و اکثر کشورهای صنعتی سود پرورش طیور گوشتی از طریق کاهش هزینه های حاشیه ای و خوراک می باشد. درپروش طیور گوشتی هزینه تهیه خوراک حدود۷۰ تا ۶۰ درصد از کل هزینه تولیدرا در بر می­گیرد. در حالی که سهم تهیه انژری خوراک از کل هزینه تهیه خوراک حدود ۷۰ درصد می­باشد. یکی از راهکارهای پیشنهاد کاهش هزینه­ های تهیه خوراک به کمترین حد ممکن ویا سرعت رشد و ضریب تبدیل خوراک را افزایش یابد، یکی از راهکارهای ممکن در صرفه جویی هزینه تهیه در انرژیی و پروتین خوراک تولیدی، جایگزین کردن فول فت سویا به جای کنجاله سویا در جیره جوجه­های گوشتی می­باشد. در چندین اخیر سال بیشتر توجه به استفاده از فول فت سویا (FFS) در جیره جوجه های گوشتی بوده است. کلا دانه ی سویا دارای سطوح خیلی بالای از پروتین نیست، ولی دارای پتانسیل انرژی نهفته بالای می­باشد. احتمالا جایگزینی FFS در جیره جوجه های گوشتی با کنجاله سویا دارای طرفداران بیشتر بوده به گونه­ ی که تاثیر منفی بر ضریب تبدیل، رشد، وزن بدن نداشته و همچنین سبب کاهش چربی های حفره بطنی در جوجه های گوشتی شده است. از فول فت می توان به عنوان یکی از اجزای جیره به عنوان تامین کننده انرژی و پروتین در جیره استفاده شود. در گزارشات آماده است که جایگزینی FFSاز ۲۵ % به بالا در جیره های جوجه های گوشتی به صورت مش محدودیت دارد. در جیره جوجه ها گوشتی استفاده از FFS تا سطوح ۱۵ درصد در جیره بدون اینکه تاثیر منفی بر وزن بدن داشته باشد گزارش شده است. در تحقیقات دیگر که در طیور گوشتی صورت گرفت مشخص شد که افزودن فول فت تا  سطوح ۳۰%  در ابتدای دوره رشد تاثیر منفی بر عملکرد طیور گوشتی دارد. البته اطلاعات اندکی درخصوص تاثیر فول فت و دانه­ های روغنی در طیور گوشتی موجود می باشد، و این سوال مطرح می شود که آیا فول فت سویا به عنوان جایگزین مناسبی برای دانه های روغنی و کنجاله سویا در تغذیه طیور گوشتی می تواند باشد یا خیر.

برای مطالعه ادامه مطلب بر روی عکس و یا لینک زیر کلیک کنید .

فول فت سویا

 

soybean

1 2 3 7