۱:واحد مشکوک:واحد مشکوک به واحدی اطلاق میگردد که دارای علائم ذیل باشد.

 

:۱-۱انتشار ناگهانی بیماری در گله

۲-۱:بیحالی شدید، پژمردگی و دور هم جمع شدن گله

:۳-۱کاهش شدید مصرف دان

:۴-۱افت ناگهانی و شدید تولید روزانه

:۵-۱شروع ناگهانی تلفات با روند افزایشی روزانه (در گله گوشتی تلفات بیش از ۳%روزانه)

در این صورت لازم است اداره کل دامپزشکی استان نسبت به گزارش و نمونه برداری و ارسال آن به سازمان دامپزشکی اقدام و عملیات بهداشتی – قرنطینه ای را برابر دستورالعمل های ارسالی اقدام نمایند.

 

نحوه برخورد با گله های مشکوک و آلوده به آنفولانزا

 

۲:کانون آلوده

 

کانون آلوده به کانونی اطلاق میگردد که نمونه های ارسالی با یکی از آزمایشات ذیل مورد تأیید قرار گیرد

:۱-۲جداسازی ویروس

۲-۲rt-pcr .

۳-۲ . Hi در صورت لزوم با دو نوبت نمونه گیری و آزمایش سرمی با فاصله ۱۴-۱۰ روز

بدیهی است در اولین کانون، جداسازی ویروس ضروری است و در موارد بعدی کانون، مثبت بودن در Rt-pcr یا Hi کفایت میکند

 

:۳منطقه آلوده

 

به منطقه ای اطلاق میگردد که حداقل یک کانون آلوده به تشخیص قطعی رسیده باشد در صورتیکه مرغداریهای موجود (طیور صنعتی، سنتی) در این منطقه دچار تلفات فزاینده و یا افت تولید ناگهانی باشد. بدون انجام آزمایشات مربوطه همراه با نمونه گیری تا شعاع ۱ کیلومتری معدوم و تا شعاع ۵ کیلومتری قرنطینه و در صورت وجود علائم معدوم خواهند شد و منطقه آلوده اعلام میگردد .بدیهی است در مرغداریها تا شعاع فوق بسته به شرایط نسبت به تخلیه یا معدوم سازی اقدام میگردد.

 

ب: اصول کلی۱- تشکیل اکیپ مراقبت فعال یا بیماریابی شامل دکتر دامپزشک و کاردان دامپزشک جهت بررسی و مراقبت بیماری و اخذ نمونه

۲:تشکیل اکیپ امحاء و معدوم سازی ویژه در هر شهرستان شامل دکتر دامپزشک، کاردان دامپزشک و چند کارگر( ترجیحاً از کارگرهای همان مرغداری بکار گرفته شوند)

:۳تجهیز اکیپ مراقبت و امحاء و معدوم سازی به وسائل ایمنی شخصی از قبیل ماسک، عینک، چکمه، کلاه، لباس و …)

:۴توقف وسائط نقلیه در ۵۰۰ متری کانون بیماری

:۵قرنطینه کامل فارم و منع خروج از فارم بدون مجوز دکتر دامپزشک اکیپ امحاء و معدوم سازی

:۶منع ورود افراد متفرقه به فارم

:۷نصب تابلوی “منطقه مشکوک به آلودگی با ویروس آنفلوانزای مرغی” درموارد مشکوک و نصب تابلوی ” منطقه آلوده به ویروس آنفلوانزای مرغی” در موارد تأیید شده در فاصله ۵۰۰ و ۱۰۰ متری جاده منتهی به مرغداری و همچنین نصب تابلو مبنی بر “واحد تحت کنترل قرنطینه ” در درب ورودی به مرغداری

:۸معدوم و امحاء طیور گله آلوده، ضایعات و دان مصرفی در محوطه فارم و در عمق حداقل ۵/۲ متری سطح زمین و حداقل یک متر بالاتر از سطح آب زیرزمینی باید باشد

۹:سطح بستر قبل از سوزاندن یا کمپوست کردن، باید ضدعفونی شود

:۱۰ویروس آنفلوانزا نسبت به بسیاری از ضدعفونی کننده ها خصوصاً نسبت به ترکیبات پراکسید ، فنلی، ترکیبات چهارتایی، گلوتارآلدئیدها و مواد قلیایی حساس است. که بسته به موارد مصرف انتخاب گردد.

۱۱:جلوگیری از جوجه ریزی تا شعاع ۵ کیلومتری از مرکز کانون آلوده تا اطلاع ثانویه و رفع ممنوعیت کانون

 

ج:‌آمادگی قبل از وقوع بیماری:

 

:۱تمام مواد و وسایل لازم بویژه وسائل حفاظت شخصی از قبیل لباس سراسری، ماسک مخصوص، وسائل حفاظت چشم، دستکش و چکمه لاستیکی (یا پوشش پلاستیکی برای کفش) باید از قبل آماده باشد.

:۲تهیه مواد ضدعفونی کننده مؤثر

:۳نیروی انسانی آموزش دیده در حداقل ممکن (از ورود افراد متفرقه به محوطه عملیات جلوگیری شود

 

د: شیوه های اجرایی حذف گله آلوده:

 

:۱ابتدا با شیوه مناسب باید کلیه طیور موجود را حتی المقدور در داخل سالن از بین برد. شیوه کشتن طیور با توجه به تعداد موجود گله صورت میگیرد. در مورد طیور بومی و تعداد کم با جابجایی گردن میتوان پرنده ها را کشت. در مقیاس بیشتر میتوان از گاز Co2 و یا گاز خروجی از موتورهای احتراقی و همچنین از فنوباربیتال سدیم استفاده کرد.

:۲استفاده از گاز فرمالین پرمنگنات به نسبت ۱:۲ (۲۰گرم پر منگنات + ۴۰ سی سی فرمالین) همزمان با افزایش دمای سالن و جمع کردن جوجه ها در محوطه محدود داخل سالن اقدام گردد.

 

 

گاز Co2 به میزان ۵/۱۷ کیلوگرم در یکهزار متر مکعب در مدت زمان ۳۰ دقیقه محیط را اشباع و در مدت زمان ۱۵ دقیقه مرگ برای طیور اتفاق می افتد

فنوباربیتال سدیم (۸۰ میلی گرم در ۵۵ میلی لیتر) در طی چهار ساعت باعث عدم هوشیاری شده و با قرار دادن در کیسه های پلاستیکی خفه میشوند.

 

:۳در حین کشتار گله بمنظور جلوگیری از پراکنده شدن ضایعات، تمام درها و پنجره ها باید مسدود و تهویه ها خاموش شود.

۴:از دسترسی پرندگان وحشی و جانوران موذی و همچنین حیواناتی نظیر سگ و گربه و … در حین عملیات به فارم باید جلوگیری شود.

:۵از بین بردن مؤثر و فوری کلیه موادی که قابل ضدعفونی کردن نیستند از قبیل پرنده های مرده، تخم مرغ، بستر، کود، لاشه های تازه و منجمد، ابزار وسایل پس از قرار دادن آنها در کیسه های پلاستیکی غیر قابل نفوذ ضروری است.

:۶از بین بردن ضایعات با شیوه های دفن کردن، کمپوست کردن و یا سوزاندن صورت میگیرد. بهترین شیوه برای کود و بستر و دان کمپوست کردن بهمراه هیدروکسید کلسیم (آهک زنده) است فبل از جابجایی کود و دان جهت کمپوست یا دفن کردن باید سطح بستر را ضدعفونی و آنها را در کیسه های پلاستیکی غیر قابل نفوذ قرار داد.

 

ارزانترین شیوه برای معدوم نمودن و امحاء لاشه طیور و دفن کردن آنها پس از قرار دادن در کیسه پلاستیکی غیر قابل نفوذ فاصله در عمق حداقل ۵/۲ متری از سطح زمین و حداقل یک متر بالاتر از سطح آب میباشد در این خصوص حداقل حمل و نقل باید انجام شده و در نزدیکترین فاصله به آشیانه ها در داخل مرغداری دفن شوند.. بدیهی است برای لایه زیر لاشه ها و لایه روی لاشه ها از آهک زنده استفاده میشود. بعد از دفن یا کمپوست مواد دفعی باید بگونه ای پوشانده شوند که هیچ حیوانی اعم از پرندگان و سگ و … به آن دسترسی نداشته باشد. در صورت امکان سوزاندن لاشه ها در گودالهای حفر شده صورت گیرد.

 

۷:بستر و دان کمپوست شده حداقل تا ۶۰ روز و لاشه های دفن شده حداقل ۴ ماه دستکاری نشود.

:۸پس از دفن لاشه ها و سایر وسایل غیر قابل ضدعفونی مثل لوازم کاغذی و چوبی، و نیز کمپوست کردن بستر، شستشو و ضدعفونی کردن ساختمان و وسائل موجود با ضدعفونی کننده های وسیع الطیف مؤثر الزامی است قبل از ضدعفونی کردن، برس زدن، شستشو با مواد پاک کننده بمنظور حذف مواد آلی از سطوح آشیانه، لوازم وسائط نقلیه باید انجام شود. توجه ویژه ای به رفع آلودگی سالن از بستر مبذول گردد. بخاطر داشته باشید که ویروس آنفلوانزا ۳۵ روز در ۴ درجه سانتیگراد و ۱۰۴ روز در کود زنده میماند.

 

۹:ویروس آنفلوانزا ممکن است از طریق لباس، کفش، قفس حمل طیور، شانه تخم مرغ، کیسه دان منتقل شود لذا ۰وسائل فوق باید ضدعفونی شود و در صورتیکه قابل ضدعفونی نیست معدوم شود استفاده از ضدعفونی کننده های مؤثر بشکل آئروسل بویژه برای ضدعفونی کردن هواکش ها و ابزارهای مشابه مناسب است برای ضدعفونی کردن لوازم برقی باید از گاز فرمالدئید استفاده شود.

 

و: سایر اقدامات:

 

اکیپ مذکور باید از وسائل محافظت کننده مثل ماسک های تنفسی، عینک، لباس سرتاسری، دستکش و چکمه لاستیکی استفاده کند و لوازم و وسائل در صورت آلودگی شدید معدوم شوند در غیر اینصورت در پایان عملیات ضدعفونی شود.

 

 

تعویض کامل پوشش کلیه افراد اعم از پرسنل اکیپ، پرسنل فارم در محل فارم همراه با شستشوی مناطقی از بدن که فاقد پوشش میباشد با آب و مواد ضدعفونی و پاک کننده و دوش گرفتن افراد مزبور در اولین فرصت

– ضدعفونی وسیله نقلیه مرغدار- اکیپ و …

– ضدعفونی خانه های کارگری، دفتر فارم و …

– تهیه صورتجلسه مربوط به معدوم سازی و دفع لاشه و ضایعات آن بطور کامل

– اخذ تعهد کتبی مبنی بر عدم تماس کلیه افرادیکه در تماس با فارم آلوده بوده اند حداقل بمدت ۳ روز با کلیه واحدهای غیر آلوده مرتبط با صنعت طیور

 


 

امروزه واکسیناسیون به عنوان یکی از راهکارهای اصلی مقابله با بیماریها در صنعت طیور جهت پیشگیری از بیماریهای عفونی در اغلب کشورهای جهان مطرح است از جمله مهمترین مباحث در این مورد عدم کارایی واکسن ها  در برابر بیماریها می باشد که اصطلاحا به عنوان  ( شکست واکسیناسینون ) از آن یاد می شود .

 

 

http://www.morghaneh.com

عوامل شکست واکسیناسیون

 

نکات اصلی:

 

در هنگام ابتلای گله به بیماری های عفونی از جمله عفونتهای مایکوپلاسمایی به ویژه جوجه های( ام جی  + و ام اس +) از اسپری واکسن باید خودداری نمود زیرا باعث تشدید بیماری خواهد شد.

 

همچنین در مواردی که گله با بیماری های ویروسی مختلف در گیر می باشد از واکسیناسیون گله تا زمان بهبودی  کامل طیور بایستی خودداری نمود زیرا بنا به دلایل زیر دچار شکست واکسیناسیون و افزایش تلفات  خواهیم شد :

 

۱:عدم کارایی مناسب سیستم ایمنی طیور برای ایجاد انتی بادی لازم

 

۲: احتمال افزایش حدت سویه واکسن

 

۳: احتمال بیماریزایی توسط همان واکسن

 

۴:واکسن می تواند عامل استرس زا و تشدید بیماری شود .

 

عوامل تضعیف سیستم ایمنی طیور که باعث عدم پاسخ لازم جهت ایمنی زایی  واکسن در برابر بیماری به شرح زیر میباشد :

 

عوامل عفونی :

 

شامل بیماریهاییمانند گامبورو- ویروس کم خونی جوجه ها –مارک – رئوویروس ها – ادنوویروس ها و رونوویروس ها

 

مایکوتوکسین ها :

 

شامل آفلاتوکسین – اکراتوکسین – تریکوتسن که در مواد غذایی کپک زده عمدتا به صورت خوراکی و یا از بستر و محیط وارد بدن طیور می شود .

 

استرس ها :

 

استرس پاسخ غیر اختصاصی بدن نسبت به تحریکات محیطی می باشد . این عوامل شامل شرایط  نامناسب نگهداری – حمل ونقل – استرس های گرمایی – تغذیه ای – واکسیناسیون – دارویی – تغییرات نور – تهویه نا مناسب – ازدحام جمعیت –و عوامل ایجاد  ترس و…می باشد و معمولا برای کاهش استرس از ویتامین ها و الکترولیت ها استفاده می شود .

 

تغذیه نا مناسب :

 

به طور کلی کمبود مواد غذایی کم مصرف بیشتر از مواد پر مصرف موجب تضعیف سیستم ایمنی جاندار می شود از جمله کمبود ها ویتامین های  آ – ای – سی و اسید های آمینه همچون متیونین – لیزین – اسید لینولئیک و مواد معدنی مانند  آهن – سلنیم – روی و…می باشد .

 

لذا توصیه میشود قبل از واکسیناسیون میزان متیونین و لیزین وبعد از آن الکترولیت ها در اختیار طیور قرار گیرد .

 

وجود پادتن های مادری:

 

جوجه ها نوعی ایمنی مادری بنام ایمنوگلوبولین جی دریافت می کنند که عیار آن تا ۳ روز اول در جوجه های گوشتی باقی می ماند و تا ۳ هفتگی به مرور کاهش می یابد واز بین میرود به همین دلیل توصیه میشود تا ایمنی مادری فعال است از انجام واکسیناسیون به خصوص در مورد گامبورو خودداری گردد و لذا انجام آزمایش الایزا در حدود ۲ هفتگی برای تعیین روز واکیسنایسون توصیه می گردد .

 

 

 

تفاوت سویه های محیطی و سویه های واکسن :

 

به طور کلی تصمیم گیری در انتخاب نوع واکسن برای نوع خاص بیماری بر اساس حدت و شرایط همه گیری بیماری  در منطقه و همچنین سلامت گله انجام میشود .

 

در مناطقی که بیماری از نوع حاد شایع باشد تجویز واکسن های معمولی ؛ ایمنی لازم را در برابر بیماری ایجاد نمی کند وباید از واکسن های قویتر استفاده نمود ولی در مواقعی که بیماری از نوع فوق حاد می باشد و شرایط مدیریت و تغذیه نیز ضعیف باشد از هیچ نوع واکسنی نمی توان ایمنی زایی انتظار داشت  . اخیرا اینگونه به نظر می رسد در مقایسه  ایمنی ذاتی حاصل از تغذیه ونژاد و مدیریت پرورش عملکرد بهتری نسبت به ایمنی حاصل ازواکسیناسیون به تنهایی در مقابل بیماریهای فوق حاد ویروسی داشته  است .

 

 

 

محاسبه میزان آب مصرفی مورد نیاز برای روش خوراکی :

 

 

 

۲/۱ *سن گله به روز * جمعیت گله =آب مصرفی

 

۱۰۰۰

 

نکاتی که در هنگام واکسیناسیون باید رعایت شود :

 

–  استفاده از واکسن های شرکتهای معتبر

 

ثبت مشخصات و شماره سریال واکسن و تاریخ تولید و انقضاء

 

– حمل واکسن با فلاسکهای مخصوص حاوی یخ

 

عدم برخورد نور افتاب به شیشه واکسن

 

استفاده از یخچال مناسب

 

–  محاسبه دز مصرفی و آب مورد نیاز

 

–  تشنه ماندن طیور۲-۴ ساعت قبل از واکسیناسیون خوراکی

 

–  استفاده از آب خنک حاوی شیر خشک بدون چربی برای حفظ کیفیت واکسن و کلر زدایی آب (علت اصلی ۵۰% شکست واکسیناسیون )

 

– عدم استفاده از واکسن های خوراکی زنده به طور همزمان

 

–  استفاده از ظروف پلاستیکی

 

– بالا بردن دمای سالن( ۲تا ۳ درجه)

 

 

 

استفاده از اکیپ مجرب با لباس یکبار مصرف برای تزریقات و قطره چشمی

 

– لازم است ظروف محتوی واکسن تزریقی قبل از مصرف در دمای ۲۰ درجه گرم شده پس تکان دادن مصرف شود

 

–  معدوم سازی بهداشتی ظروف واکسن پس از مصرف

 


 

در این مقاله می خواهیم در مورد مصرف خوراک گاوهای شیری و عوامل موثر بر مصرف خوراک صحبت کنیم.

 

مصرف خوراک قبل از زایمان

اولین قدم شناسایی الگوی مصرف خوراک کلی گاوها در نزدیک زایمان است. میزان مصرف خوراک (DMI) گاوها معمولا تا ۲۱ روز قبل از زایمان ثابت است زیرا ۲۱ روز قبل از زایمان، گاوها وارد دوره انتقال می شوند و DMI آن ها به تدریج کاهش می یابد تا این که ۵ یا ۶ (یا ۷) روز قبل از زایمان این کاهش چشمگیرتر می شود. پس از زایمان نیز میزان خوراک تقریبا به سرعت بالا می رود و DMI گاو تا ۶ یا ۱۰ هفته پس از زایمان افزایش می یابد.

 

 

عوامل موثر بر مصرف خوراک (DMI) در گاوهای شیری دوره انتقال

 

چرا مصرف خوراک (DMI) پیش از زایمان حائز اهمیت است؟

چرا میزان مصرف خوراک در این دوران بسیار مهم است؟ به بیان ساده باید گفت که این مسئله به میزان زیادی با سلامت و بازدهی گاوهای شیری در رابطه است. نتایج مطالعات بسیاری حاکی از آنست که شاید بیشینه کردن DMI گاوها در این دوران به آن ها کمک می کند تا دوران پس از زایمان را بهتر سپری کنند چراکه در این دوران گاوها بسیار نسبت به اختلال های متابولیک حساس هستند و به این ترتیب می توانند دوران شیردهی را در شرایط مطلوبی آغاز کنند.

 

 DMI و NEFA پلاسما

میزان کاهش DMI تقریبا برابر و موازی با افزایش NEFA است. این وضعیت به ویژه در نزدیک زمان زایمان صادق است زیرا در این مورد بیشترین میزان افت DMI رخ می دهد و افزایش ناگهانی سطح NEFA خون مشاهده می شود. پس از زایمان، میزان مصرف خوراک افزایش و سطح NEFA کاهش می یابد. رابطه معنی دار و منفی میان این دو پارامتر وجود دارد. اما لازم به ذکر است که شاید تنها علت افزایش مشاهده شده در NEFA کاهش DMI نباشد و شاید علت دیگر آن بعضی از تغییرات هورمونی در بدن گاوهای شیری در زمان زایمان باشد. با وجود این، داده های به دست آمده حاکی از آنست که شاید سطح NEFA در این دوران ارتباط بسیار نزدیکی با بروز اختلال های متابولیک بلافاصله پس از زایمان داشته باشد.

 

مصرف کم خوراک (انرژی)

وقتی میزان مصرف خوراک گاو کاهش پیدا می کند، تعادل انرژی در بدن گاو منفی می شود. در نتیجه این وضعیت چربی ها در بدن گاو تجمع می کنند و یا ذخایر انرژی در پشت گاو تجزیه می شوند.

یکی از بخش های نسبتا عمده‌ی اسیدهای چرب حاصله به سمت کبد روانه می شوند و متاسفانه شکمبه و کبد نمی توانند اسیدهای چرب را به خوبی پردازش کنند. یکی از عواقب بالقوه‌ی این وضعیت بالا رفتن چربی کبد در هنگام زایمان و پس از زایمان است که این افزایش چربی نیز نهایتا منجر به مبتلا شدن گاو به کتوز می شود.

نتایج پژوهشی که در دانشگاه ویسکانسین انجام شد حاکی از آن بود که ممکن است آن دسته از سلول های کبد که چربی بالاتری را در خود دارند عملکرد ۱۰۰ درصدی مورد انتظار در این دوره زمانی را به نمایش نمی گذارند. به عنوان مثال، از توانایی گاوها برای سم زدایی از آمونیاک و تبدیل آن به اوره کاسته می شود.

گاوهایی که در این دوره مصرف خوراک یا انرژی پایین کمتری دارند آسیب پذیری بیشتری نسبت به بیماری های عفونی از خود نشان می دهند که علت آن اختلال در عملکرد سیستم ایمنی آن هاست. از جمله بیماری های عفونی مربوطه می توان به ورم پستان و آماس زهدان اشاره کرد.

اگر DMI گاوی پایین باشد، شکمبه خالی تری خواهد داشت. و طبق یافته های به دست آمده اگر شکمبه پر از خوراک نباشد احتمالا شیردان دچار جابجایی شده است.

 

میزان مصرف خوراک قبل و بعد از زایمان

با افزایش مصرف خوراک قبل از زایمان میزان مصرف خوراک پس از زایمان نیز بیشتر می شود. همانطور که می دانیم میزان مصرف خوراک عامل شیردهی است. بنابراین برای بالا بردن میزان مصرف خوراک پس از زایمان باید سطح DMI قبل از زایمان هم بالا باشد. صرف نظر از ماهیت تغذیه ای یا ژنتیکی ارتباط مذکور، می توان به یقین گفت که اگر گاوی قبل از زایمان اشتهای خوبی داشته باشد بعد از زایمان نیز اشتهایی خوبی خواهد داشت.

چه عواملی بر میزان DMI تاثیرگذارند؟ تعدادی زیادی از این عوامل وجود دارند که فکر می کنم همانطور که نشان داده شده است، وضعیت فیزیولوژیکی حیوانات می تواند بر مصرف خوراک آن ها اثر بگذارد. به عبارت دیگر، چقدر زمان تا زایمان حیوان وجود دارد؟ هنگامی که حیوان نزدیک زمان زایمان می شود DMI کاهش می یابد و پس از زایمان افزایش می یابد. در مرحله دوم کمی در مورد تاثیر ترکیب مواد مغذی رژیم غذایی بر DMI صحبت می کنیم و پرسشی که مطرح می شود آنست که “آیا گاو مقدار خوراک ثابتی را صرف نظر از ترکیب مواد مغذی رژیم غذایی مصرف می کند؟” پاسخ این پرسش منفی است و چند لحظه دیگر به این موضوع خواهم پرداخت. این مسئله حاوی نکته ای که امروز در مورد آن صحبت نخواهیم کرد زیرا داده های زیادی برای تعیین کمیت میزان پارامتر مذکور وجود ندارد. به علاوه، مدیریت گاوها و محیط زندگی آن ها از اهمیتی برابر با افزایش DMI گاو برخوردار است. به عبارت دیگر، تاکید بر این نکته الزامی است که برای این که حداکثر پتانسیل مصرف خوراک در این گاوها بالفعل شود باید آن ها را در محیطی راحت و مطلوب قرار داد. نکته آخر این که هر سه نکته مطرح شده بر میزان مصرف خوراک گاوها تاثیرگذارند.


 

در واحد های پرورش طیور  عمل واکسیناسیون در موارد زیر انجام می گردد

برای جلوگیری از بروز بیماریهائی که معالجه آنها مشکل و اصولاً غیر مقدور باشد، واکسیناسیون به طیور منطقه ای که بخواهند از مناطق آلوده یا مشکوک دیگر طیور بدانجا وارد کنند.

واکسیناسیون به طیوری که از تخم آنها به منظور جوجه کشی استفاده می شود، زیرا در صورت بروز بیماری این طیور خسارات جبران ناپذیری ایجاد خواهد شد.

 

 

واکسیناسیون طیور

در مواردی که نباید واکسن تزریق کرد :

۱) طیوری که مبتلا به انواع کوکسیدیوز باشند.

۲) طیوری که مبتلا به بیماری های تنفسی از قبیل کریزاسیاردی باشند.

۳) طیوری که مبتلا به بیماری های انگلی روده هستند.

روشهای مختلف واکسیناسیون (مزایا و معایب)

 

۱- روش آشامیدنی :

ابتدا باید به ازاء هر یک لیتر آب ۱۰۰ سی سی شیر چربی گرفته به آب آشامیدنی اضافه کرد و خوب مخلوط نمود. این عمل به منظور طولانی کردن حیات ویروس زنده و در عین حال ترسیب مواد معدنی زاید در آب چاههای عمیق توصیه می شود. سپس بسته به سن طیور، واکسن را در آب مخلوط با شیر به نسبت زیر مخلوط نمود. چنانچه سن طیور ۴-۳ هفته باشد، نسبت رقیق کردن واکسن هر ۱۰۰۰ دز واکسن در ۲۵ لیتر آب مخلوط شده با شیر در سن ۷-۵ هفته هر ۱۰۰۰دز واکسن در ۴۰ لیتر آب مخلوط شده با شیر، چنانچه پس چرخ بدون در دسترس نبود، کافی است واکسن را فقط در آب خنک رقیق نمود و بلافاصله به طیور بخورانند.

در هنگام واکسن دادن باید نکات زیر را مراعات نمود.

۱- ظروف آبخوری باید تمیز و عاری از هرگونه آغشتگی با مواد ضدعفونی کننده باشد.

۲- برای رقیق نمودن واکسن نباید از آب لوله کشی شهرها که حاوی مواد ضدعفونی کننده است استفاده نمود.

۳- تعداد آبخوری ها را باید به دو برابر مواقع معمولی رساند.

۴- ظروف آبخوری محتوی واکسن نباید در معرض نور مستقیم آفتاب قرار گیرد.

۵- بهتر است جوجه ها یا مرغ ها را تا چند ساعت قبل از دادن واکسن آشامیدنی تشنه نگهداشت.

۶- واکسن باید کاملاً تازه باشد و برای حمل آن از یخدان های حاوی یخ استفاده شود. واکسن نباید بیش از ۳-۲ روز نگاهداری کرد.

۷- واکسن را باید در محوطه یخ ساز یخچال یا فریزر که حرارت زیر صفر باشد نگاهداری کرد.

 

مزایاو معایب روش آشامیدنی :

مزایای این روش به قرار زیر است :

۱) احتیاج به گرفتن طیور نیست از این رو استرس برای گله بوجود نمی آید.

۲) احتیاج به حداقل کار و کارگر می باشد.

۳) عکس العمل واکسن در جوجه ها ملایم است و خطر عکس العمل شدید واکسن وجود ندارد.

 

معایب روش آشامیدنی به این قرار است:

با خوراندن واکسن در آب آشامیدنی اگر تمام شرایط حفظ و به کار بردن صحیح واکسن هم رعایت شده باشد باز نمی توان مطمئن بود که همه جوجه های موجود در گله از آب آشامیدنی واکسن دار به اندازه معین استفاده کرده باشند و در نتیجه میزان ایمنیت که در بدن جوجه ها بوجود می آید متغیر است و از نظر ایمنیت یکنواختی که در گله وجود ندارد، در بعضی ممکن است هیچ ایمنیت تولید نشده باشد و در برخی دیگر ایمنیت ضعیف بوجود می آید. تجربه نشان داده است که نسبت درصد این قبیل جوجه ها در مرغداری در معرض هجوم بیماری نیوکاسل قرار گیرد. ممکن است تعدادی از جوجه ها که ایمنیت ندارند یا به قدر کافی ندارند به بیماری دچار شوند.

به علاوه در روش آشامیدنی به طور کلی تیتر ایمنیت پائین تر از روش های دیگر است. از این رو نظر پیشگیری در نواحی خیلی آلوده روش مطمئنی نیست و حداقل باید برای بار اول از روش های دیگر استفاده نمود.

 

۲- روش قطره چشمی یا بینی :

در این روش میزان رقیق کردن واکسن بسته به نوع قطره چکان فرق می کند. واکسن را باید طوری رقیق کرد که در هر قطره یک دز واکسن وجود داشته باشد. به عنوان مثال اگر از قطره چکان های معمولی که مخصوص نیوکاسل است استفاده می شود، این قطره چکان ها هر یک سی سی مایع را به ۵۰ قطره تبدیل می کند و در این صورت اگر از واکسن ۱۰۰ دزی استفاده می شود باید به هر ۱۰۰ دز واکسن ۲ سی سی آب مقطر اضافه نمود. چنانچه از قطره چکانی استفاده شود که هر یک سی سی مایع را به ۲۵ قطره تقسیم کند و در این صورت باید هر ۱۰۰ دز واکسن را در ۴ سی سی رقیق کرد به طوری که هر قطره حاوی یک دز واکسن باشد.

 

مزایا و معایب روش قطره چشمی :

در این روش ایمنیت در جوجه یکنواخت است بدین دلیل تیتر آنتی بادی در بدن بالاتر از روش های دیگر است.

 

معایب این روش عبارتند از :

۱) گرفتن جوجه ها سبب بوجود آمدن استرس در آنها می گردد.

۲) احتیاج به وقت بیشتر و کارگر بیشتر دارد.

۳) واکسن به طور عمیق در دستگاه تنفسی نفوذ نمی کند.

۴) در سنین بالا استفاده از این روش مشکل است.

 

۳- روش اسپری :

طرز کار، بسته به نوع ماشین متفاوت است ولی به طور کلی در دستگاههای اسپری معمولی طرز کار به قرار زیر است :

برای واکسینه کردن ۱۰۰۰ قطعه طیور باید ۷۰ سی سی محلول ۲۰ درصد گلیسیرین را آماده ساخت و سپس ۱۰۰۰ دز واکسن را در ۳۰ سی سی آب حل نموده به مایع قبلی اضافه نمود به طوری که حجم مجموع به ۱۰۰ سی سی برسد، سپس این ۱۰۰ سی سی را برای ۱۰۰۰ قطعه طیور طوری مصرف نمود که در عرض ۳ دقیقه در روی آنها در هوا پاشیده شود.

چنانچه دسترسی به گلسیرین نباشد، از آب مقطر به تنهائی به عنوان حلال می توان استفاده کرد. در هنگام کار باید به نکات زیر توجه داشت :

۱- قبل از اسپری کردن مرغداری باید در و پنجره های سالن را بسته و دستگاههای تهویه و پنکه را خاموش نمود.

۲- واکسن نباید در ارتفاع یک متری بالای سر طیور در هوا پاشیده شود.

۳-  ماشین اسپری باید به آرامی حرکت داده شود تا واکسن به طور یکنواخت روی جوجه ها پاشیده شود.

۴- مدت ۱۵ دقیقه بعد از پاشیدن واکسن در هوا باید درها و پنجره های مرغداری بسته بماند.

 

مزایا و معایب روش اسپری :

مزایای این روش به قرار زیر است :

۱) صرفه جویی از نظر کارگر

۲) اجتناب از استرس در گله زیر احتیاج به گرفتن طیور که اغلب سبب ناراحتی آنها می شود نیست.

۳) صرفه جوئی در زمان و سرعت عمل و سهل بودن روش.

۴) به علت این که واکسن مستقیماً در روی دستگاه تنفسی پاشیده می شود، تأثیر آن از نظر ایمنیت بهتر است.

 

معایب روش اسپری :

ایمنیت یکنواخت نیست زیرا ممکن است بعضی از جوجه ها به قدر کافی واکسن دریافت ندارند، از این رو در هنگام هجوم بیماری بلا دفاع هستند. با توجه به مطالب ذکر شده در این روش برای اولین بار از نظر واکسیناسیون نیوکاسل نباید از روش اسپری استفاده کرد و چکاندن واکسن در چشم یا طریقه تزریقی بهتر است ولی برای واکسیناسیون های بعدی می توان از روش اسپری به خوبی استفاده نمود. روش واکسیناسیون به طریقه اسپری را می توان منحصراً برای واکسینه کردن طیور برعلیه نیوکاسل و برونشیت به کار برد.

 

۴- روش گردپاشی :

این روش که در بعضی از کشورها متداول است واکسن را به صورت گرد درآورده و با دستگاههای مخصوص به صورت غبار در لانه و در روی مرغها می پاشند. مزایای این روش این است که طیور دستکاری نمی شود، از این رو استرس بوجود نمی آید. به علت قابلیت نفوذ ایمنیت بافتی نیز در این روش زیاد است.

 

معایب این روش :

عدم ایمنیت یکنواخت می باشد زیرا ممکن است بعضی از طیور به اندازه کافی واکسن دریافت ننمایند. چون این روش در ایران متداول نیست، زیاد شرح نمی دهیم. به طور کلی مرغدار می تواند بسته به امکانات خود و محل و موقعیت مرغداری یکی از روشهای ذکر شده در فوق را انتخاب کند ولی در تمام این موارد باید نکات اساسی زیر را در نظر داشت :

۱- تمام طیور یک مرغداری باید در یک زمان واکسینه شوند. در ضمن گله مورد واکسیناسیون باید کاملاً سالم باشد.

۲-  اگر مرغداری برونشیت عفونی وجود دارد تا سه هفته پس از بهبود کامل آنها نباید هیچگونه واکسیناسیون برعلیه نیوکاسل انجام شود.

۳- آن دسته از طیوری که علائم بیماری تنفسی مانند سی . آر . دی (C.R.D) و ریزی چشم نشان می دهند، نباید قبل از درمان واکسینه شوند.

۴- در هوای گرم عمل واکسینه کردن باید در ساعات صبحگاهی که هوا خنک است انجام گیرد.

۵- در زمستان که در عصر یا غروب عمل واکسیناسیون انجام می شود، برای جلوگیری از استرس می توان از نور آبی استفاده نمود.

۶- برای جلوگیری از عکس العمل طیور در مقابل واکسن می توان به مدت ۲۴ ساعت آنتی بیوتیک در آب آشامیدنی آنها اضافه نمود و یا از ویتامین جهت کاهش استرس استفاده نمود.

۷- بین دو واکسیناسیون مختلف باید حداقل یک هفته فاصله باشد تا استرس ناشی از واکسن قبلی بر طرف شود.