مسمومیت در پرندگان

سم به موادی اطلاق میشود که اگر به مقدار کم وارد بدن شوند و برای سلامتی مضر باشند

سم به موادی اطلاق میشود که اگر به مقدار کم وارد بدن شوند و برای سلامتی مضر باشند و موجب بیماری و حتی مرگ شوند. ولی به طور کلی سمی بودن یا نبودن هر ماده ای بستگی به میزان مصرف آن دارد و به طور مثال مصرف بیش از حد مواد ضد کوکسیدی نیز باعث مسمومیت میشود. جهت تشخیص مسمومیت میتوان از علائم بالینی، جراحات، وجود عوامل مسموم کننده و آزمایشات سم شناسی استفاده نمود. برای اکثر سموم  پادزهری وجود ندارد. در نتیجه بهترین راه، جلوگیری از به وجود آمدن آنهاست.

۱- مس:

مسمومیت در اثر ترکیبات ضد قارچ مانند سولفات و یا کلرهیدرات مس رخ میدهند. این مرغان افسرده و کسل هستند و دچار تشنج می گردند و در نهایت میمیرند. در آثار کالبدگشایی نکروز در قسمت انتهایی مری و ابتدای چینه دان و تورم روده سبز رنگ دیده میشود.

۲- سرب:

فلز سرب به صورت ساچمه و یا اکسید و املاح سرب (رنگ) ممکن است باعث بروز مسمومیت شود.

از جمله علائم آن میتوان به اسهال سبزرنگ، ضعف عضلانی، دشواری در حرکات و کاهش وزن اشاره کرد. علائم کالبدگشایی عبارتند از نکروز پوشش داخلی سنگدان، تورم روده، خیز صورت و ترشحات از چشم و بینی. همچنین ممکن است که در سنگدان ساچمه و یا مواد سربی دیده شود.

۳-فسفر:

از فسفر زرد به عنوان طعمه برای دفع جانوران موذی استفاده می شود. فسفر در مرغان باعث مرگ ناگهانی و یا ضعف تدریجی ، عطش شدید و دشواری در حرکات میشود. در کالبدگشایی ممکن است هیچ عارضهای دیده نشود و یا تورم روده و نقاط خونریزی در سطح سروزها وجود داشته باشد. هنگام باز کردن چینه دان و سنگدان بوی کبریت سوخته به مشام میرسد.

۴- آرسنیک:

مرغان در اثر سمپاشی درختان و یا سموم دفع موش و مورچه آلوده میشوند. علائم شامل کاهش رشد، اسهال، آثار عصبی، سیانوزه شدن و مرگ میباشد. در کالبدگشایی مری و سنگدان گلی رنگ و ملتهب و مخاط رودهها پرخون و دارای لکه های خون مردگی میباشد و پوشش داخلی سنگدان از بافت زیرین ، جدا شده است.

۵- کلسیم:

مسمومیت در اثر مصرف سنگ آهک و یا فسفات کلسیم در جیره غذایی میباشد و در نتیجه آن اعمال کلیه و پاراتیروئید مختل میشود. جوجه ها از بالغین حساسترند و علائم عبارت است از عطش شدید اسهال و آثار عصبی همراه با تشنج و انقباض عضلات. کبودی تاج و ریش و لاغری نیز دیده میشود. در کالبدگشایی تورم کلیه ها، نقرس احشایی و سنگ مجاری ادراری قابل تشخیص است.

۶-نیترات:

نیترات آمونیوم و یا نیترات سدیم بعنوان کود شیمیایی مصرف میشود. علائم مسمومیت عبارت است از عطش شدید، استفراغ ، کبودی تاج و ریش، تشنج و مرگ. جهت درمان میتوان از تزریق زیر جلدی بلودومتیلن استفاده نمود.

۷-فسفید:

فسفید بعنوان جونده کش مصرف میشود و علائم مسمویت آن عبارت است از بی اشتهایی افسردگی اسهال اغماء و مرگ و در کالبدگشایی خیز ریه و تورم رودهها و بوی بد محتویات چینه دان و عوارض آب آوردگی شکم (آسیت) و آب آوردگی پریکارد.

۸- نمک:

به علت وجود مقدار زیاد نمک در غذا و آب صورت میگیرد. بیشتر پرندگان دچار فرم مزمن این سمومیت میشوند و در فرم حاد آن معمولا علامتی دیده نمیشود.

۹-پرمنگنات پتاسیم:

پرمنگنات بعنوان ضد عفونی کننده به کار میرود و مسمومیت با آن باعث ایجاد مرگ بدون علائم خاصی میشود و تنها ممکن است ایجاد خونریزی و نکروز در چینه دان بکند.

۱۰- مواد ضد قارچ:

از این مواد جهت محافظت دان استفاده میشود. در اثر مسمومیت با آن جوجه ها دچار کاهش رشد ترس از نور ضعف پاها قدمهای ناموزون پیچ خوردگی پنجه ها بزرگ شدن مفصل پا – جابه جا شدن تاندون – خمیدگی استخوانهای ران و ساق – کاهش تخم گذاری و میزان جوجه آوری و باروری – نازک شدن پوسته تخم و ترک خوردگی و رقیق بودن سفیده آن میشوند.

۱۱-علف کشها:

علائم شامل بی اشتهایی ضعف اسهال تشنج مرگ – استفراغ خروج محتویات چینه دان از دهان و در کالبدگشایی تورم روده و آماس ریه می باشد.

۱۲-حشره کشها:

درمسمومیت با الدرین که به بافت چربی متصل میشود، عمده ترین علامت ، تحریک عضلانی و عصبی است که باعث انعطاف گردن، دشواری حرکت و فلج می باشد.

در مسمومیت با DDT جوجه ها دچار لرزش، کاهش تولید و تخمگذاری، کاهش وزن، تولک رفتن، آثار عصبی و دشواری حرکات، لرزش، تمایل به نشستن و مرگ می باشند.

در مسمومیت با لیندین ، جوجه ها دچار بی اشتهایی تهوع اسهال تغییر صدا انقباض عضلانی و مرگ ناگهانی میباشند.

در مسمومیت با ترکیبات ارگانوفسفره، این عناصر در بافت چربی جذب و در بدن متراکم میشوند و باعث تحریک مداوم سیستم پاراسمپاتیک ، خروج محتویات چینه دان از دهان، اسهال، ریزش اشک و تنگی نفس شده و در کالبدگشایی تورم رودهها، آماس ریه و تورم کبد و کلیه ها دیده میشود.

۱۳-فارفارین:

از این ترکیبات به علت داشتن خاصیت ضد انعقاد خون، جهت مبارزه با جوندگان استفاده میشود. از نشانیهای مسمومیت با آن میتوان به پر و بال زدن، نفس نفس زدن و خونریزی در چشم و دهان و سایر اعضا اشاره نمود. در کالبدگشایی نقاط خونریزی ریز و متعدد و یا لکه های خون مردگی وسیع در اندامها مشاهده میشود.

۱۴- ترکیبات فنلی:

جادادن مرغهای تخمگذار در قفسهایی که تازه بوسیله این مواد ضد عفونی شدهاند، باعث مسمومیت در آنها میشوند. علائم شامل کاهش تخم گذاری بی اشتهایی – عطش شدید و تنگی نفس می باشد. در کالبدگشایی، آسیت افزایش حجم قلب وجود ترشحات بین الیاف ماهیچه ها و تورم کبد دیده میشود.

۱۵- فرم آلدهید: (فرمالین)

فرم آلدهید باعث تورم بافت ملتحمه چشم و اشکال تنفسی میشود. معمولا جهت ضد عفونی کردن سالنها از گاز فرم آلدهید استفاده میکنند. هنگامی که قبل از تخلیه کامل این گاز، جوجه ها وارد سالنها شوند ،این مسمومیت رخ میدهد.

 

Pin It