ارزیابی کیفیت جایگزین شیر گوساله

ترکیب جایگزین های شیر بر عملکرد گوساله ها در طول دوره قبل از شیرگیری تأثیر می گذارد. از عوامل مهم می توان به منبع و مقدار پروتئین و انرژی، مکمل های ویتامینی و مواد معدنی و گنجاندن مواد افزودنی مهم تغذیه ای اشاره نمود. متأسفانه روش های سنتی مورد استفاده برای تعیین کیفیت جایگزین شیر ممکن است برای جایگزین هایی که امروزه برای پرورش گوساله ها استفاده می شود مفید نباشد.
قابل تشکیل لخته یا دلمه

یکی از آزمون ها برای تخمین کیفیت جایگزین های شیر قابلیت تشکیل لخته می باشد. سال های پیش این آزمون برای تعیین اینکه جایگزین شیر حاوی شیر پس چرخ و یا کازئین می باشد، مورد استفاده قرار می گرفت وقتی مقدار کمی رنین به یک نمونه از جایگزین شیر افزوده شود باعث این می شود که کازئین در جایگزین شیر به شکل لخته درآید. تشکیل لخته محکم تر نشان دهنده میزان کازئین بیشتر در جایگزین شیر است این آزمون دقت زیادی ندارد. تعداد کمی از جایگزین های شیر جدید حاوی کازئین و یا شیر پس چرخ می باشند، که منجر به تشکیل لخته پایین تر در آن ها می شود. این بدین معنا نیست که تمام جایگزین ها کیفیت ضعیفی دارند. تحقیقات انجام شده به وضوح نشان می دهند که آب پنیر سلول های قرمز و پروتئین های پلاسما می توانند مانند پروتئین کازئین از نرخ رشد گوساله ها حمایت و پشتیبانی نمائید.

فیبر خام

یکی دیگر از روش های برآورد کیفیت پروتئین مقدار الیاف خام آن است. فیبر خام در ارتباط با مقدار پروتئین های گیاهی اضافه شده به جایگزین های شیر است. دانه سویا، گندم و سایر پروتئین های گیاهی حاوی مقادیر متفاوتی از الیاف می باشند. مقدار الیاف خام جایگزین نیز به ما مقدار نسبی این پروتئین های گیاهی اضافه شده به جایگزین شیر را نشان خواهد داد؛ با این حال هیچ گونه اطلاعاتی در زمینه قابلیت هضمی این پروتئین ها به ما نمی دهد. معمولاً جایگزین های شیر را می توان در سه دسته زیر دسته بندی نمود:

* ​۰٫۱۵ درصد الیاف خام یا کمتر- بدون پروتئین های گیاهی
* ​۰٫۱۵ تا ​۰٫۵۰ درصد الیاف خام – با مقادیر پایین و یا توسط پروتئین های گیاهی
* بالای ۰٫۵۵ درصد الیاف خام – دارای سطوح بالای پروتئین های گیاهی

با این حال برخی از منابع پروتئینی گیاهی (مانند کنسانتره پروتئین سویا و سویا ایزوله شده) حاوی مقادیر پایینی از الیاف خام می باشند و بنابراین اندازه گیری الیاف خام لزوماً نشان دهنده درصد وجود پروتئین های گیاهی در جایگزین های شیر نمی باشد. در نتیجه مهم است که اطلاعات ارائه شده همراه با آن جایگزین شیر برای تعیین اینکه آیا از پروتئین های گیاهی برای فرموله کردن جایگزین های شیر استفاده شده است کنترل شود.
جایگزین های شیر حاوی سویا می تواند حاوی مواد ضد تغذیه ای مانند مهار کننده ترپسین باشد. این پروتئین ها در محصولات دانه سویا موجب افت قابلیت هضمی و کاهش عملکرد حیوان می شود. در برخی از جایگزین های شیر از پروتئین سویایی استفاده می شود که از طریق شیمیایی اصلاح شده اند و قابلیت هضمی آنها افزایش یافته و ترکیبات ضد تغذیه ای آنها کاهش یافته است. به طور کلی این جایگزین های شیر میزان انرژی و پروتئین برای رشد به میزان تقریباً ۹۰ درصد جایگزین های شیر حاوی پروتئین های حیوانی را فراهم می کنند. این جایگزین های شیر در دسترس می باشند و قیمت پایین تری نسبت به جایگزین های شیر حاوی تماماً پروتئین های شیری و حیوانی مانند سلول های قرمز خون و پلاسما دارا می باشد.
بهترین روش تعیین کیفیت جایگزین های شیر بررسی عملکرد حیوان می باشد.

برخی از این عواملی که با عملکرد در ارتباط می باشند عبارتند از:
* یک تولید کننده معتبر
* آنالیز جایگزین شیر از نظر پروتئین و چربی
* مواد مورد استفاده
* سطح داروهای استفاده شده در آن
* سایر خصوصیات مانند قابلیت انحلال ، عدم وجود مواد رنگی و توانایی محلول ماندن


 

سال ۲۰۱۵ را می توان به عنوان سالی که حفظ سودآوری فارم های پرورش گاو شیری را به چالش می کشد نام برد. زیرا نمودار قیمت شیر رو به کاهش بوده و فروش شیر و محصولات مرتبط بدلیل عرضه زیاد با مشکل روبرو شده است. لذا راهکارهایی که بتواند بخشی از این چالش ها را کاهش دهد میتواند در تداوم این مسیر سخت مفید باشد. پروفسور مایک هاتجنس استاد دانشگاه الینویس در مصاحبه مطبوعاتی اخیر خود برخی از قوانین طلایی که در تغذیه گاوهای شیری حتی در شرایطی که قیمت شیر افت پیدا می کند را نباید شکست را بیان داشته است.
زمانی که قیمت شیر پایین می آید، مدیریت گله گاوهای شیری باید دوباره بررسی شود و این عمل اهمیت بسیاری دارد. در تحت این شرایط نباید کیفیت شیر افت پیدا کند. شما به عنوان صاحب گله یا مدیر دامداری مسئول کیفیت محصول واحد دامداری هستند و در مقابل آن باید پاسخگو باشید.

 

 

 

در زیر ۵ مورد از راهکارهای مدیریتی که موجب بهبود کیفیت شیر می شود ذکر شده است:

۱- گاوها و محیط اطرافشان (محل نگهداری): گاوهای پرتولید نیاز به ۱۱ تا ۱۲ ساعت دراز کشیدن برروی سطح تمیز، خشک و برروی یک بستر راحت دارند. شما باید در جایگاه حضور پیدا کرده و به گاوها نگاه کنید و صدای آن ها را بشنوید. باید برای گاوها فضا کافی برای حرکت دادن راحت سر و گردن فراهم شود. برای رسیدگی به وضعیت راحتی و آسایش گاوها باید میزان تسهیلات مورد نیاز برای رفع نیازهای رفتاری و ایمنی گاوها که ممکن است موجب جراحت، لنگش یا ناهنجاری های رفتاری می شود را رفع نمود. گاوهای تمیز عملاً موجب کاهش زمان و نیروی کار صرف شده در سالن شیردوش برای دوشیدن گاو می شود.

۲- ازدحام و تراکم در گله: ازدحام بیش از حد گاو در گله موجب کثیف تر شدن گاوها و نیروی کار بیشتر برای تمیز کردن گاوها در زمان شیردوشی می شود که منجر به کاهش بهره وری در سالن شیردوش و کیفیت شیر می شود. برای هر گاو در داخل جایگاه باید یک مکان مجزا وجود داشته باشد. برای گاوها باید در حدود ۱۴ متر فضای استراحت در بهاربند در نظر گرفته شود و هر گاو به فضایی به اندازه ۷۵ تا ۹۲ سانتی متر آخور و ۹۲ سانتی متر به ازای هر ۱۰ تا ۱۵ راس گاو آبشخور در نظر گرفته شود. تراکم بیش از حد در گله یکی از عوامل اصلی ایجاد کننده استرس برای حیوان است که موجب افزایش بروز ورم پستان، افزایش SCC و پایین آمدن کیفیت شیر می شود. که شاید لزوماً ۶۰ تا ۹۰ روز پس از گوساله زایی این شرایط بطور مستقیم بروز نکند.
۳- در نظر گرفتن رویه ثابت برای گاوها: عمل شیردوشی در گاوها باید روزانه در زمان مشابهی انجام شود. انجام تمامی اعمال در هنگام شیردوشی باید با در نظر گرفتن یک دستورالعمل ثابت در محیط آرام و بدون استرس انجام شود.
۴- ابزار و تجهیزات شیردوشی: شرایط قسمت انتهایی سرپستانک و سلامت آن اهمیت بالایی در حفظ کیفیت بالای شیر و کاهش بروز ورم پستان دارد. اگر شیلنگ واحد شیردوش خیلی بلند باشد امکان گره خوردن در آن بالا می رود و شیر در این شرایط می تواند آسیب ببیند در ضمن موجب افزایش مدت زمان شیردوشی هم می شود. پیچ خوردگی لاینرهای داخلی دستگاه خرچنگی، نکهداری ضعیف از خرچنگی وجود زایده ها و شکاف هایی گازگیر، خراب شدن واشرها و درزگیرها و شیلنگ های فرسوده تاثیر منفی بر کیفیت شیر و افزایش نرخ ابتلا به ورم پستان جدید می شود. در ضمن این موارد می تواند برروی رفتار گاو در سالن شیردوش و یا جایگاه تاثیر گذاشته و به بافت سرپستانک آسیب وارد کند.
۵- روال عادی شیردوشی: شیر را می توان به صورت خوب و یا بد با یک روال دوشش معمول بدست آورد. با روال دوشش آرام و ثابت در هر مرحله از شیردوشی و بوسیله هر یک از کارکنان شما می توانید تولید شیر خود را به میزان ۵ درصد افزایش دهید در حالی که موجب کاهش در واحد زمانی نیز شوید. برای هر دقیقه ای که دستگاه شیر دوش به پستان متصل است، حداقل باید ۶٫۵ پوند شیر در ۳ بار دوشش بدست آید. برای ۲۵ پوند اول تولید، نیاز به زمانی بیش از ۴ دقیقه نیست ولی برای هر ۱۰ پوند تولید اضافی بعدی به زمانی کمتر از ۳۰ ثانیه نیاز است.
هیچ مورد جادویی برای تولید شیر با کیفیت وجود ندارد. این موارد کوچک ذکر شده نیز نیاز به سرمایه گذاری بزرگی ندارد ولی موجب بهبود در کیفیت شیر می شود.به یاد داشته باشیم که همیشه بهترین چیزها را برای گاوهای خود فراهم کنید تا آنها نیز بهترین عملکرد خود را داشته باشند.

 


رییس اتحادیه مرکزی دامداران از بی‌نتیجه ماندن جلسات و نشست‌های ستاد تنظیم بازار برای بازنگری در قیمت شیرخام در سال جاری خبر داد و گفت: حداقل قیمت تمام شده برای هر کیلوگرم شیر خام ۱۰۵۰ تومان است.

سیروس روستا در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران اظهار کرد: از ابتدای سال تاکنون قیمت نهاده‌ها حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است. همچنین هزینه‌های تولید مانند دستمزد کارگران، بهای انرژی، هزینه‌ی حمل‌ونقل و غیره افزایش یافته در حالی که علی‌رغم بررسی‌های مکرر در جلسات ستاد تنظیم بازار هنوز تصمیمی برای افزایش قیمت این فرآورده‌ پروتئینی نگرفته شده است.


رییس اتحادیه مرکزی دامداران از لغو جلسه امروز ستاد تنظیم بازار که قرار بود درباره قیمت جدید شیر خام تصمیم گیری شود، خبر داد و گفت: دامداران دیگر حاضر نیستند شیر خام را به قیمت سال گذشته (کیلویی ۹۳۰ تومان) بفروشند.

سیروس روستا در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران اظهار کرد: از پانزدهم فروردین ماه امسال که تفاهم نامه منعقد شده شرکت پشتیبانی امور دام با اتحادیه دامداران تمام شد باید تمهیدات برای تمدید این تفاهم نامه با قیمت‌ها و هزینه‌های جدید تولید اندیشیده می‌شد اما تاکنون در این باره هیچ تصمیم جدیدی گرفته نشده و امروز – سه‌شنبه – برای دومین بار جلسه ستاد تنظیم بازار بدون اطلاع‌رسانی به اعضای دعوت شده به این جلسه لغو شود.


در حالی که تلاش کارشناسان بهداشتی و مواد غذایی این است که سهم حدود ۵ میلیون تن از ۹ میلیون تن شیرخام کشور که وارد چرخه صنعت و فرآوری می‌‌شود باید افزایش یابد، اما معاون سازمان دامپزشکی از عرضه فلّه‌ای شیرخام در خراسان خبر می‌دهد.

به گزارش خبرگزاری فارس، کارشناسان بهداشتی بارها اعلام کرده‌اند، شیر به عنوان یک ماده غذایی مفید همانقدر که برای بدن انسان مفید است، محیط بسیار مناسبی برای رشد انواع و اقسام میکروب به شمار می‌رود.


معاون بهداشتی و پیشگیری سازمان دامپزشکی کشور گفت: قرار است برای یک یا دو واحد از دامداری‌های استان خراسان رضوی مجوز توزیع فله‌ای شیر خام داده شود تا بعد از تحقیق و بررسی برای کل کشور تصمیم‌گیری شود.

محسن مشکوه در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس، در پاسخ به اینکه در مورد توزیع یا عدم توزیع شیر خام فله‌ای به چه نتیجه‌ای رسیدید؟ گفت: اداره کل دامپزشکی خراسان رضوی طرحی در مورد توزیع فله‌ای شیر خام داده بود و به آنها گفته شد طرح خود را دوباره بازنگری کنند و بعد از بررسی مجدد در یک یا دو واحد از دامداری‌هایی که از نظر بیماری پاک هستند مجوز توزیع فله‌ای شیر خام داده شود.


در حالی توزیع شیر فله‌ای در سازمان دامپزشکی بررسی می‌شود که پاستور دانشمند فرانسوی ۲۰۰ سال پیش این موضوع را رد کرده است، چرا که انواع بیماری‌ مانند تب مالت از طریق شیر غیر پاستوریزه به انسان منتقل می‌شود.

به گزارش خبرنگار فارس، اخیرا اتحادیه دامداران از سازمان دامپزشکی کشور درخواست صدور مجوز برای توزیع شیر فله‌ای را داشته و این سازمان موضوع را بررسی می‌کند. شیر فله‌ای در واقع حدود نیمی از شیر تولیدی کشور است که وارد چرخه تولید صنایع مکانیزه لبنی نمی‌شود، بلکه مستقیما و به خصوص در شهرستان‌ها از گاوداری وارد فروشگاه‌های محلی و ماست بندی‌ها شده و مصرف می‌شود.


اتحادیه مرکزی دامداران صدور مجوز برای عرضه شیرخام در بازار مصرف را از سازمان دامپزشکی خواستار شدند.

به گزارش خبرگزاری اقتصادی ایران، “سیروس روستا” رییس اتحادیه مرکزی دامداران با بیان این خبر افزود: در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی شیر خام به صورت مستقیم از دامداری‌ها با شرایط مشخصی عرضه می‌شود و هیچ گونه مغایرتی با بهداشت جامعه ندارد.


دبیر انجمن گاوداران استان تهران از تشکیل کمیته‌ای برای خرید تضمینی شیرخام خبر داد و اعلام کرد: با توجه به اینکه شیر خام مازاد مصرف روی دست دامداران مانده طبق مجوز وزارت بهداشت و وزارت تجارت از این پس شیر تولیدی دامدارای‌ها به صورت باز در مراکز سطح شهر فروخته می‌شود.

علی آقابابایی در گفت‌وگو با خبرنگار کشاورزی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) گفت: در پی ممنوعیت صادرات شیرخشک و آزاد بودن واردات این محصول با ارز ۱۲۲۶ تومان و همچنین اعمال تعرفه ۳۰ درصدی برای صادرات فرآورده‌های لبنی، شیرخام مازاد روی دست دامداران مانده و کارخانه‌ها نمی‌توانند این محصول را جمع‌آوری کنند لذا وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با عرضه این محصول به صورت باز و بدون لیبل موافقت کرده است.


مشاور مدیرعامل انجمن صنایع لبنی گفت:‌ امروز در جلسه وزارت صنعت، معدن و تجارت راهکارهای تثبیت قیمت شیر خام بررسی می‌شود.

حسین چمنی اظهار داشت: با وجود اینکه علوفه یارانه‌دار بین دامداران توزیع شده اما قیمت شیر خام از کیلویی ۸۵۰ تومان به ۱۰۵۰ تومان افزایش یافته است.
وی با انتقاد از نحوه توزیع علوفه ارزان بین دامداران اظهار داشت: احتمالا در جلسات تعیین راهکارهای تثبیت نرخ شیر خام که با تاکید بر نحوه توزیع علوفه برگزار می‌شود به تحویل علوفه به کارخانه‌ها و توزیع در قبال دریافت شیرخام ارزان از دامداران تاکید می‌شود.
مشاور مدیرعامل انجمن صنایع لبنی افزود: در آخرین تفاهمنامه‌ منعقده تحویل شیر خام کیلویی ۷۵۰ تعیین شد که در واقع در مقایسه با مفاد تفاهمنامه‌های قبلی عملا ۸۵۰ تومان محسوب می‌شد.
چمنی گفت:‌ قیمت‌های قبلی براساس بار میکروبی ۱۰۰ هزار تعیین شده بود، اما قیمت ۷۵۰ تومان براساس بار میکروبی یک میلیون محاسبه شده و با توجه به جایزه بار میکروبی کمتر عملا هر کیلوگرم شیرخام ۸۵۰ تومان منظور شده است.
وی ادامه داد: به رغم این تفاهمنامه‌ها دامداران پایبند نیستند و روز به روز قیمت‌های خود را افزایش می‌دهند.
مشاور مدیرعامل انجمن صنایع لبنی تصریح کرد: این جلسه با حضور نمایندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، اتحادیه‌های دامداران و کارخانه‌های فرآوری برگزار می‌شود.

۱۱:۵۷:۲۹/ ۱۳۹۱-۰۶-۰۵