طیور نیز همانند انسان ها از استرس بیزارند . در واقع می توان گفت که استرس، سیستم ایمنی طیور را مختل می سازد و تأثیرات معکوسی بر روی بازدهی آنها دارد . همین دلایل برای پیشگیری از استرس کافی است.   در خصوص استرس بسیار بحث شده و مطالب زیادی نوشته شده اما همچنان یکی از چالش های بزرگ در رابطه با مدیریت صنعت مرغداری محسوب می گردد . بله ، استرس یک تهدید خاموش برای سلامت و بازدهی مرغ هاست . از این رو آن را خاموش می نامیم که هنگامیکه طیور تحت استرس باشند به ندرت از خود علائمی بروز می دهند بنابراین هم عامل و هم ضایعه ای که از خود به جا می گذارد ناشناخته می ماند .

 

 

 

  • استرس چیست ؟

 

تمامی موجودات زنده انرژی محدودی دارند . این انرژی در شرایط  ناپایدار که به صورت تهدید و خطر بروز می کنند به حفظ تعادل آنها کمک می کند . به عنوان مثال ، در خصوص مرغ ها شرایط بسیار بد آب و هوایی ، واکسیناسیون ، نوک چینی ، عدم وجود فضای کافی در مرغداری و شرایط نامطلوب این چنینی یک استرس محسوب می شود . مادامیکه این چالش ها کوچک و گذرا و یا برای پرنده قابل تحمل باشند ، از انرژی درون خود برای مقابله با این موقعیت استفاده می کند و در نهایت بدون هیچ آسیب و گزندی و یا با صدمه ای ناچیز از این موقعیت رهایی می یابد . هنگامیکه این چالش ها به صورت جدی تر و در دفعات بیشتر بروز کند ، عواقب بدتری در انتظار پرنده است ؛ چنین مواردی منجر به پایین آمدن سیستم ایمنی بدن ، کاهش وزن گیری ، افزایش ضریب تبدیل خوراک ، کاهش تخمگذاری ، و به طور خلاصه کاهش سلامت عمومی و بازدهی پرنده می شود . تمامی این اتفاقات در واکنش پرنده برای مقابله با شرایط بحرانی به وجود می آید .

 

  • عامل واکنش های شیمیایی

 

عواملی که در سلامت پرنده دخالت دارد “عوامل استرس” یا “استرس زا” خوانده می شوند . در یکی از جلسات آموزشی از حضار پرسیده شد استرس چه معنایی در ذهن آنها دارد ، بعضی از مفاهیم عبارت بودند از : تنش ، نگرانی ، تشویش ، ترس ، تردید ، گرفتاری ، تهدید ، ناراحتی ، تحت فشار و مضیقه بودن ، تقلا کردن ، چالش ، پریشانی ، سختی ، تحمل کردن ، کشمکش . مسلماً این ها مفاهیمی است که مربوط به تجربیات انسانی است و از جنبۀ پزشکی برخی از احساسات از قبیل ترس ، استرس ، نگرانی و ناامیدی نه تنها تأثیراتی را بر روی ذهن و روان به جا می گذارند بلکه ناراحتی های جسمانی را نیز در پی خواهد داشت . امروزه پزشکان حتی بسیاری از بیماری های مربوط به پوست ، ناراحتی های گوارشی و قلبی و غیره را مربوط به عوامل و اختلالات روانشناسی دانسته اند . در صورتیکه این امر در خصوص انسانها صدق کند ، در مورد حیوان نیز قابل قبول و پذیرفته است . این امر در مورد حیوانات بزرگتر نظیر سگ یا گاو که در مقابل استرس عکس العمل شدیدتری نسبت به پرندگان از خود بروز می دهند ، بارزتر است .

 

  • مرغ ها فقط یک ماشین جوجه کشی نیستند !

 

اغلب ما به اشتباه تصور می کنیم که مرغ ها جاندارانی هستند که آستانۀ تحمل درد پایینی دارند . در صورتیکه مرغ نیز همانند سایر حیوانات  از حواس فیزیکی خوبی برخوردارند اما مسلماً همانند انسان توانایی آینده نگری و تفکر منطقی را ندارند . به همین دلیل هم توانایی “انطباق پذیری” و یا “پذیرفتن” هیچ گونه تجربۀ منفی و یا تلخ را و لو آنکه مانند واکسیناسیون و یا نوک چینی که به سود آنهاست را ندارند و در مقابل این شرایط به ظاهر وحشتناک از خود واکنش های فیزیکی و یا شیمیایی انجام می دهند . به طور مختصر ، این امر با آزادسازی کورتیکوسترون که نوعی هورمون استروئیدی است و از غدد فوق کلیوی ترشح می شود، صورت می گیرد .

 

  • انواع استرس

 

در واقع دو نوع متمایز استرس وجود دارد که تحت عنوان اجتناب نا پذیر و قابل اجتناب شناخته می شوند . یک سری استرس هایی است که متعاقب عملیات واجب و ضروری نظیر واکسیناسیون ، نوک چینی ، کارهایی که در رابطه با وزن گیری و جابجایی و رشد سریع طیور و افزایش در تولیدات صورت می گیرد و گروه دیگر استرس هایی است که ما ناخواسته و در اثر بی توجهی و یا انجام سیاست های غلط مدیریتی بر روی پرنده اعمال می  کنیم نظیر پرورش ونگهداری تعداد زیادی طیور در فضای محدود ، اعمال تغییرات ناگهانی ، تهویۀ بد ، و قرار گرفتن طیور در مقابل شرایط سخت محیطی .

 

یک مدیریت درست و خوب بایستی به نحوی باشد که از بروز استرس های قابل اجتناب پیشگیری کند و بروز استرس های غیر قابل اجتناب را کاهش دهد .

 

  • تأثیر استرس بر روی مرغ ها

 

از دید تخصصی و فنی ، با قرار گرفتن پرنده در موقعیت استرس ، هورمون کورتیکوسترون از غدد فوق کلیوی ترشح می شود . این امر به پرنده در مقابله با استرس کمک زیادی می کند اما در عوض ، عوارض و لطمات زیادی را هم به دنبال دارد . در واقع می توان استرس و مکانیسم آن را به دستگاه خودپرداز (ATM) تشبیه کرد که پول نقد را به قیمت خالی کردن حسابمان برایمان مهیا می سازد . هنگامیکه پرنده تحت استرس قرار می گیرد آزاد سازی سریع گلوکز در خون صورت می گیرد و منجر به تقلیل گلوکوژن که ذخیرۀ قندی موجود در کبد و ماهیچه هاست می شود ؛ تنفس تغییر می کند ، همچنین این هورمون موجب تغییرات شیمیایی بر روی سطح pHروده می گردد . این تغییرات زمینه ساز رشد قارچ و باکتری می شود و متعاقباً بیماریهای معدی روده ای به وجود می آید . برخی مطالعات نشان داده اند که این هورمون استرس، زمینه ساز تشکیل و ازدیاد رادیکال های آزاد در بدن می شود که بسیار تأثیرات مخربی را از خود به جای می گذارند . همانگونه که استرس بر روی یک پرندۀ بالغ تأثیر می گذارد بر روی جنین نیز تأثیرگذار است .

 

مرغ از تغذیۀ روزانه خود ذخایر محدودی برای بقا ، رشد ، واکنش به تغییرات محیط زیست ، مکانیسم دفاعی و تولید مثل به دست می آورد ؛ با قرار گرفتن در شرایط استرس زا پرنده از همین ذخایر انرژی و پروتئینی استفاده می کند بنابراین ذخایر انرژی لازم و مورد نیاز برای رشد ، سلامت ، تولید مثل ، و سایر عملیات حیاتی مرغ تحلیل می رود . در نتیجه در روند رشد و تولید مثل پرنده سیر نزولی مشاهده می شود . میزان فضولات و مرگ و میر طیور بالا می رود . از دیگر عوارض استرس کاهش مقاومت بدن پرنده در مقابل عفونت های ویروسی ، قارچی ، باکتریایی و پایین آمدن سیستم ایمنی بدن است . به دنبال استرس، دستگاه سوخت و ساز بدن عملکرد بد و ضعیفی خواهد داشت . تحقیقات نشان داده است که استرس حتی بر روی کیفیت گوشت پرنده نیز تأثیرگذار است و کیفیت آن را پایین می آورد .

 

مطالعات کافی مبنی بر وقوع تمامی این عوارض بر روی انسان به همان صورت که بر روی حیوان و طیور تأثیر می گذارد ، وجود دارد .

 

  • بهترین راه مقابله با استرس چیست ؟

 

۱ – اولین و مهمترین شرط لازم برای مدیر مرغداری این است که به محض وقوع مشکل یا عارضه ای برای پرندگانش از اوضاع آگاه گردد . مسلماً این امر مستلزم برنامه ریزی دقیق است .   ۲ – شناخت سریع علائم استرس بسیار حائز اهمیت است ؛ این علائم شامل پوشش غیرعادی پر و بال ، مرتب کردن مداوم پرها با منقار ، افزایش پرخاشگری مثل سوراخ کردن پرها با نوک یا کانیبالیسم و یا حتی بی قراری و سرگردان راه رفتن پرنده است .   حتی تصور می شود که تخم به مدت طولانی تری درون غدد درونی طیوری که تحت استرس هستند ، نگه داشته می شود و در نتیجه در روند تخمگذاری تأخیر دارند . همچنین مرغ هایی که تخم رنگی می  گذارند (تخم مرغ های محلی و قهوه ای رنگ) اغلب تخم مرغ های رنگ پریده می دهند.

 

۳ – امروزه با توجه به فراوانی داروهای موجود در بازار ، مدیران مرغداری نیز بایستی انتخاب صحیح و شایسته ای داشته باشند . در این زمینه لازم است که بسیاری از مدیران آموزش لازم را ببینند چرا که استفاده از ویتامین ها ، مواد معدنی و فرمولاسیون های گیاهی به منظور مقابله با استرس در بسیاری از مرغداری ها مورد توجه قرار نمی گیرند .

 

در برخی از کشورها رفاه دام با تصویب قوانین و ضوابطی مبنی بر حمایت دام و طیور از قرار گرفتن در شرایط استرس زا و نامطلوب فراهم می گردد . حتی زمانیکه قانونی در این خصوص تصویب نشده ، مرغدار موظف است اهتمام و توجه و نظارتی را که پرندگان برای اهداف شغلی و تجاری ما لازم دارند به آنها ارائه دهد .   بعلاوه ، واضح است که عملکرد و بازدهی مرغ نیز همانند هر موجود زندۀ دیگری به میزان سلامت و آسایش و رفاهش بستگی دارد . مادامیکه نسبت به هر گونه شرایط سخت و نامطلوبی که پرنده تحمل می کند بی توجه باشیم ، استرس همچنان یک قاتل خاموش باقی خواهد ماند !

 


 

مدیریت گله های مادر در شرایط آب و هوایی گرم

مدیریت گله های مادر در شرایط آب و هوایی گرم

 

مدیریت گله های مادر در شرایط آب و هوایی گرم : در کشورهایی که دمای هوا اغلب به بالاتر از ۳۰ درجه سانتی گراد می رسد باید مدیریت خاصی را برای ثابت نگه داشتن تولید در گله اعمال نمود. صنعت پرورش مرغ گوشتی امروزه نیاز به تولید جوجه ای با کارآیی بسیار بالا ، افزایش وزن سریع ، ضریب تبدیل غذایی خوب و ماندگاری بالا دارد تا بیشترین میزان گوشت را تولید نماید. در عین حال متخصصین اصلاح نژاد طیور باید سطح تولید را در گله های مادر ، در حداکثر مقدار ممکن حفظ نمایند. علت تأکید مداوم بر بالا بودن میزان تولید ، بیشتر بودن تعداد تخم مرغ قابل جوجه کشی است ؛ زیرا از این طریق می توان به تعداد بیشتری جوجه یکروزه گوشتی دست یافت . همان گونه که گله های مادر به منظور بهبود مستمر و مداوم در عملکرد جوجه های گوشتی ، به گزینی می شوند. قابلیت افزایش وزن سریع در مرغ مادر نیز افزایش می یابد. مدیران تولید گله های مادر باید با پذیرفتن این موضوع و تنظیم و بهبود روش های مدیریتی به حداکثر توان ژنتیکی مرغ های گله خود در زمینه تولید دست یابند. به طور مثال اگر در گله های مادر امروزی اصول تغذیه به خوبی رعایت نشود و یا اینکه از معیار نامناسبی برای کنترل وزن گله در این مرحله خوراک بیشتری مصرف کرده و زمانی که به مرحله تولید می رسد وزن بسیار بالاتری داشته باشد در چنین گله ای سن بلوغ جنسی افزایش یافته و شروع تولید به تأخیر می افتد عملکرد تولید گله پایین تر از حد انتظار خواهد بود.

مشکلات در مناطق آب و هوای گرم:

مشکل اصلی در مناطق گرمسیری بالا بودن دمای هوا می باشد . حرارت به طور مستقیم و غیر مستقیم اثرات نامطلوب زیادی روی جوجه ها می گذارد . اثرات مستقیم نامطلوب زیادی روی جوجه ها می گذارد. اثرات مستقیم عبارتند از : تلفات بالا ، کاهش مصرف غذا و دارا بودن سرعت رشد آهسته ، ضریب تبدیل غذایی نامطلوب و کاهش در باروری. اثرات غیر مستقیم عبارتند از: گرمازدگی گله ، بروز بیماری ها به خصوص عفونت های باکتریایی از قبیل اشرشیا کلی و سالمونل ، وقوع بالای کانیبالیسم به علت شدت نور زیاد در نواحی گرمسیری.

اصول مدیریت:

هدف کلی در مزارع مرغ مادر تولید تعداد زیادی جوجه یکروزه گوشتی و تخم گذار با کیفیت عالی است جهت رسیدن به این هدف مدیریت اصولی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و باید تمام نکات زیر را مورد توجه قرارداد:

۱-  رعایت کامل اصول بهداشتی ایزوله بودن مزرعه ، یک سن بودن جوجه ها در سالن های یک مزرعه و تخلیه همزمان سالن ها ، نظافت و سپس ضدعفونی کامل سالن ها پس از تخلیه ، کنترل صحیح ورود و خروج در مزرعه و معدوم نمودن صحیح لاشه های تلفات.

۲- نوک چینی صحیح و با دقت

۳- برنامه فوری کنترل شده

۴- برنامه غذایی کنترل شده

۵ برنامه واکسیناسیون مناسب

۶- مراقبت صحیح از گله

۷- آب آشامیدنی با کیفیت خوب

۸- کنترل وزن بدن و یکنواختی گله

۹- تهویه مناسب

۱۰- تغذیه صحیح و فرمول های غذایی مناسب

پیشگیری و حل مشکلات دمای بالا:

گرم بودن هوا در مناطق گرمسیری یک مشکل دائمی است زیرا در این کشورها دمای هوا بالاتر از ۳۰ درجه سانتیگراد طبیعی است. حداکثر دمای روزانه می تواند به ۳۹ تا ۴۰ درجه نیز برسد ، مرغدار باید برای حل مشکلات مربوطه موارد زیر را رعایت نماید:

۱-  کاهش دمای سالن پرورش جوجه از طریق عایق سازی سقف و پاشیدن آب روی آن و استفاده از مه پاش     در داخل سالن و داشتن یک سیستم تهویه خوب.

۲- تهویه سالن جوجه ها را با نصب یک هواکش با اندازه بزرگتر از ۳۶ اینچ افزایش دهید و در مناطق که احتمال قطع برق وجود دارد باید به تعداد کافی دریچه هوا در سقف و یا در دیوار سالن نصب نمود تا در هنگام قطع برق بتوان از تهویه طبیعی بهره گرفت.

۳- مصرف آب آشامیدنی را افزایش دهید. برای خنک نگه داشتن آب لوله اصلی آب باید در زیرزمین نصب شده باشد. در صورت وجود امکان آلودگی آب ، جهت از بین بردن عوامل بیماری زا از قبیل کلی فرم ها آب باید ضدعفونی شود.

۴- افزایش میزان مصرف غذا با تغییر دادن برنامه نوری ، به طوری که جوجه ها هنگام صبح که خنک ترین ساعات روز است قادر به مصرف غذا باشند. در ضمن می توان با افزایش میزان تراکم مواد مغذی خوراک و تأمین تهویه خوب به این مسئله کمک نمود.

۵- کاهش تراکم سالن در مواقع گرما

مدیریت گله های مادر گوشتی:

کنترل وزن بدن مرغ ها: با توجه به اینکه جوجه های گوشتی به نحوی اصلاح شده اند که دارای سرعت رشد زیاد و راندمان غذایی بالایی باشند ، بنابراین مرغ های گله های مادر نیز باید دارای صفات ژنتیکی مشابهی باشند. با وجودی که افزایش وزن سریع در جوجه های گوشتی ضروری است ولی ثابت شده است که این مسئله می تواند مشکل آفرین باشد. کنترل وزن در مرحله رشد و قبل از تخمگذاری بسیار مشکل می باشد ولی از بیشترین اهمیت برخوردار است. عدم توجه به وزن مرغ ها و خروس های گله مادر گوشتی می تواند باعث به تأخیر افتادن آغاز تولید تا بعد از ۲۵ هفتگی شود. در نتیجه تعداد کمتری تخم از هر قطعه مرغ حاصل گشته ، باروری و جوجه در آوری کاهش می یابد و مرغ  در حال تخمگذاری نسبت به هوای گرم حساس تر می شود. بدین ترتیب تلفات چنین گله ای بیشتر بوده و عملکرد پایین تری را نشان می دهد.

کنترل وزن بدن :

۱-  کنترل شدید وزن بدن مرغ در سنین اولیه ضروری است . ازاء هر مرغ ۰.۵ کیلوگرم از خوراک پیش دان در نظر بگیرید.این مقدار باید برای دوهفته تغذیه کامل ، کافی باشد. سپس خوراک رشد را مورد استفاده قرار داده و محدودیت غذایی را اعمال نمایید وزن بدن مرغ در چهار هفتگی باید بین ۴۰۰ تا ۴۵۰ گرم باشد.

۲- یک افزایش وزن دائمی و آهسته را بین سنین ۵ تا ۱۵ هفتگی حفظ نمائید. افزایش وزن در طی سنین ۵ تا ۱۰ هفتگی باید در سطح پایین و ۹۰ گرم در هفته از ۱۱ تا ۱۵ هفتگی ، ۹۰ تا ۱۱۰ گرم در هفته مناسب باشد.

۳- افزایش وزن از سن ۱۶ تا ۲۶ هفتگی باید تسریع گردد. در طی این دوران ،رشد و تکامل اندام های تولید مثل نیمچه  ها و بلوغ جنسی شروع شده است .

 

استفاده از پد یا پوشال جهت خنک سازی تبخیری:

استفاده از سیستم های خنک کننده تبخیری روش مؤثری را به منظور حفاظت گله در برابر تلفات ، وقوع بیماری و افت تولید ناشی از استرس گرمایی برای صنعت طیور فراهم کرده است. در این سیستم هوا با فشار از میان لایه های پوشال مرطوب که دارای سطح زیادی می باشند عبور کرده و وارد سالن می شود. حرارت هوا ، آب این سطوح را تبخیر کرده و در نتیجه از دمای هوا کاشته می شود و به رطوبت آن افزوده می شود. عایق بندی سقف به منظور جلوگیری از انتقال حرارت تشعشعی به داخل سالن ، اهمیت دارد. در مراحل اولیه از نوعی میکرو فیبر برای عایق سازی استفاده می شد ولی با توجه به نقاط ضعفی که این ماده داشت در حال حاظر از پلی اورتان در سطح داخلی سقف استفاده می شود. آزمایش هایی در حال انجام است که ورق های منعکس کننده حرارت برای نصب روی پشت بام استفاده شود. این نوع ورق ها در مقایسه با پوشش های شیمیایی پشت بام ارزان تر تمام می شود و به همین دلیل احتمالاً در آینده استفاده از این نوع عایق بندی بر سایر انواع ترجیح داده خواهد شد. برای استفاده از سیستم خشک سازی تبخیری باید سالن کاملاً بسته باشد و هیچ راه دیگری برای ورود هوا به جز از طریق سیستم تهویه وجود نداشته باشد . به منظور هدایت جریان هوا بر روی پرنده ها صفحات برگردانند هوا به فاصله ۱۲ متر از سقف آویزان می شوند . هوا با سرعت ۱۲ متر در دقیقه و توسط ۸ هواکش ۴۸ اینچی به ظرفیت ۲۰ هزار فوت مکعب در دقیقه که در انتهای دیگر سالن قرار گرفته اند به درون سالن کشیده می شود.

فواید سیستم خنک سازی تبخیری:

این سیستم استرس گرمایی را کاهش داده و باعث بهبود سلامت گله می شود که منجر به تولید بالاتر در گله های مادر می گردد. تلفات به خصوص در فصول گرم کاهش می یابد. در مقایسه با سالن های باز ، به تعداد کمتری هواکش نیاز است که این امر موجب صرفه جویی در مصرف برق می شود. از آن جایی که در این سیستم می توان سالن را تقریباً به طور کامل تاریک نمود برنامه های نوری به راحتی قابل اجرا بوده و در نتیجه می توان رشد گله را به خوبی تحت کنترل قرارداد. هوا به طور یکنواخت در سالن جریان می یابد. هوای تازه ای که میان این سیستم عبور می کند در مدت کوتاهتری توسط هواکش خارج می شود. این عبور سریع باعث کاهش مقدار گاز آمونیاک در سالن می گردد. در هنگام استفاده از سیستم خنک کننده برای جوجه های گوشتی میزان رشد و بازده غذایی افزایش می یابد.

 

نکاتی را که در این سیستم باید مورد توجه قرار داد:

وجود سیستم برق اظطراری و سیستم هشدار دهنده از ضروریات این سیستم است . در صورت قطع برق به مدت بیش از دو ساعت ، پرندگان سریعاً تلف می شوند. هواکش ها ، مسیرهای ورودی هوا و صفحات منحرف کننده هوا باید به طور مرتب کنترل شده و از کارکردن آن ها با حداکثر بازدهی اطمینان خاصل نمود. در صورتی که مقدار املاح کلسیمی آب بالا است باید هرچند وقت یک بار سیستم را شستشو داد تا از تجمع املاح و بسته شدن منافذ عبور هوا جلوگیری به عمل آید. برای کنترل حشرات و جلبک ها بر روی سیستم و حفظ کارآیی آن ، استفاده از حشره کش ها ضروری است.

سالن های بسته:

همان طور ککه قبلاً اشاره شد یکی از فواید سیستم خنک سازی تبخیری در مقایسه با استفاده از سالن های باز، توانایی ابعاد تاریکی در سالن هایی است که به این سیستم مجهز هستند . هدف از بکارگیری سالن بسته ، کنترل بلوغ جنسی در نیمچه های مادر است . به طوری که آن ها در زمان مورد نظر یعنی در ۲۵ هفنگی به تولید بیایند. تحت شرایط طبیعی شروع تخمگذاری به وسیله ترکیبی از افزایش دائمی وزن بدن و بلوغ جنسی کنترل می شود. اصولاً در یک سالن بسته ، طول مدت روشنایی و همچنین شدت نور در طی دوران رشد ، درصد پایینی کنترل می شود. زمانی که نیمچه ها از نظر سن و وزن بدن به حد مناسب برسند برنامه نوردهی با افزایش طول مدت روشنایی و میزان شدت نور به حالت معمول برگردانده می شود. از این طریق می توان نیمچه ها را به موقع به تولید آورد.

خلاصه:

اغلب نکاتی که مورد بحث قرار گرفت در رابطه با گله های مرغ مادر گوشتی بود. معذالک به سادگی می توان اصول مربوطه را در جهت پرورش گله های گوشتی و یا مدریت گله های تخم گذار بکار برد.

 


اهمیت ضد عفونی و پاک سازی سالن های تولیدی پرورش طیور

بازار تخم مرغ قابل جوجه کشی و جوجه گوشتی در سراسر جهان به سمت تقاضا برای تولیدات عاری از بیماری پیش می رود دراین رابطه صنعت پرورش مرغ گوشتی نیز به تنظیم واعمال استانداردهای جدید برای غذا ادامه خواهد داد پاک سازی صحیح و موثر سالن های مرغداری این اطمینان را ایجاد میکند که بیماری ازگله ای به گله دیگر منتقل نمی شود ومصرف کننده را نیز در برابر بیماریهایی که از طریق غذا منتقل می شوند محافظت می کند این مقاله قصد دارد که توجه را به سمت جنبه های مهم پاک سازی سالن های مرغداری جلب کند .

 

اهداف

پاک سازی و ضد عفونی سالن به طوری که تمامی عوامل بالقوه بمیاری زا برای انسان و پرنده ، حذف شده تعداد باکتری ، ویروس ، انگل و حشرات باقی مانده آن قدر کاهش یابند که تاثیر آنها برروی سلامت آسایش و عملکرد گله بعدی به حداقل برسد .

 

طراحی سالن های مرغداری

طراحی سالن و تجهیزات مرغداری باید به گونه ای باشد که بتوان به آسانی و به نحو موثر آنها را تمیز کرد سالن های پرورش باید دارای کف بتونی ، سقف ودیوارهای قابل شستشو و کانال های تهویه قابل دسترس بوده فاقد ستون و مهارهای افقی باشند پاک سازی و ضد عفونی کف های خاکی غیرممکن است وجود یک سطح بتونی یا شنی در اطراف سالن های مرغداری به عرض ۱ تا ۳ متر از ورود جوندگان به داخل سالن ممانعت کرده در عین حال محلی را برای شستشو و چیدن تجهیزات خارج شده از سالن فراهم می اورد

اصول پاک سازی و آماده سازی مطلوب وموثر سالن مرغداری را می توان به مراحل زیر تقسیم بندی کرد .

برنامه ریزی : برای پاک سازی موفق لازم است که همه عملیات به موقع انجام گیرد بهترین فرصت برای تعمیر و نگهداری معمول مزرعه درزمان پاک سازی به وجود خواهد آمد وضروری است که در برنامه گنجانده شود برای این که تمامی وظایف با موفقیت اجرا شود لازم است یک برنامه مفصل با جزئیات ، تاریخ ، دفعات ، کارگر و تجهیزات مورد نیاز قبل از تخلیه مزرعه ، تدوین شود .

کنترل حشرات : حشرات ، ناقلین بسیار مهم بیماری ها هستند وقبل از آن که در قسمت های چوبی ویا درمحل های دیگر مخفی شوند باید نابود گردند به محض خارج شدن پرندگان از سالن و درحالی که هنوز سالن گرم است بستر ، تجهیزات و تمامی سطوح سالن با یک حشره کش مناسب باید اسپری گردد روش دیگر استفاده از یک حشره کش مناسب دو هفته قبل از تخلیه می باشد عمل سم پاشی باید قبل از گاز دادن سالن ها تکرار گردد .

گردگیری : تمام گرد وغبار ، ضایعات و تارهای عنکبوت باید از روی محور هواکش ها ، تیرها ، قسمت های باز شده پرده ها در سالن های باز ، لبه ها و دیوارها پاک گردند بهتراست گرد وغبار با برس روی بستر ریخته شود .

اسپری اولیه : با استفاده ازیک اسپری کننده کم فشار باید بروی تمامی قسمت های داخلی سالن از سقف تا کف محلول پاک کننده پاشیده شود تا هنگام جابجا کردن و تخلیه بستر وتجهیزات ، گردو غبار بلند نشود درسالن های باز ، قبل از اسپری کردن ، باید پرده ها بسته شوند .

خارج کردن تجهیزات : تمامی تجهیزات و لوازم از قبیل آبخوری ها ، دانخوری ها ، چوب خواب ها ، لانه های تخمگذاری و قطعات مربوط به پن ها و …. باید از سالن خارج ودر محوطه بتونی خارج از سالن قرار داده شوند ممکن است برداشتن لانه های تخمگذاری خودکار میسر نباشد که در این مورد برخورد دیگری لازم است .

تخلیه بستر: تمامی بستر و ضایعات بایدبه خارج از سالن منتقل گردند تریلرهای مخصوص حمل کود باید قبل از بارگیری درداخل سالن قرار گیرند جهت اجتناب از پراکنده شدن بستر درمحوطه بیرون سالن لازم است تریلرهای بار شده قبل از ترک سالن پوشانده شوند چرخ های تریلرها درموقع خروج از سالن باید برس زده شده و با محلول ضد عفونی کننده اسپری گردند .

دفع بستر : مواد بستر وکود مرغی باید به فاصله حداقل ۱ تا ۵/۱ کیلومتر دورتر از مزرعه پرورش منتقل شده   و طبق قوانین دولتی و محلی به یکی از روش های زیر معدوم گردند :

  • روی یک زمین مزروعی قبل از کشت پخش گردد و به مدت یک هفته با خاک شخم زده شود تا بستر و خاک با هم مخلوط شوند .
  • درمحل دفن زباله یاگودال حفر شده ای دفن گردد .
  • به صورت پشته جمع کرده تا گرم شود و به مدت حداقل یک ماه قبل از پخش در چراگاه به همین شکل نگهداری شود .
  • سوزانده شود .

شستشو : در ابتدا باید برق سالن قطع شود و به منظور حذف بقایای الودگی از سالن و تجهیزات از اب تحت فشار همراه با محلول پاک کننده کف زا استفاده گردد .به دنبال شستشو با آب و ماده پاک کننده  ،سالن و وسایل باید مجددا با آب تمیز تحت فشار آبکشی شوند در طول مراحل شستشو ، اب مازاد باید توسط خشک کن جمع اوری شده و به هیچ عنوان آب در کف سالن باقی نماند کلیه تجهیزاتی که به قسمت بتونی بیرون از سالن منتقل شده اند می بایست خیسانده و شستشو گردند و بعد از آن در یک انبار سرپوشیده قرار گیرند در داخل سالن نیز لازم است در مورد مکان های ذیل دقت خاصی مبذول گردد :

  • محل نصب هواکش ها
  • محورهای هواکش
  • هواکش ها

شبکه های نصب شده بر روی هواکش ها

  • قسمت های بالای تیرها
  • لبه ها
  • لوله های آب

برای اطمینان از شستشوی کامل قسمت های خارج از دسترس ، کاربرد داربست های متحرک و لامپ های سیار توصیه می شود محوطه بیرون سالن نیز باید شستشو شده به محل های ذیل توجه بیشتری مبذول شود :

  • هواده ها
  • سیستم فاضلاب
  • مسیرهای رفت و امد

انواع متنوعی از پاک کننده های صنعتی موجود می باشد و درهنگام مصرف باید از دستورالعمل کارخانه سازنده آن تبعیت نمود در این مرحله باید تاسیسات مربوط به کارکنان کاملا تمیز گردد در مزارع مرغ مادر اتاق ذخیره تخم مرغ باید شستشو و ضدعفونی شود رطوبت سازها باید باز و سرویس شده و قبل از ضدعفونی تمیز گردند .

 

 پاک سازی سیستم آبخوری

روش :

  • تمامی مخازن و لوله ها از آب خالی شوند .

 

  • لوله ها با آب تمیز شستشو گردند .

 

  • مخازن اصلی برای حذف رسوب و لایه های نازک باکتری ، برس زده شوند آب حاصله به خارج از سالن هدایت شود .

 

  • مخزن با آب تمیز پر شده یک ضد عفونی کننده مناسب آب به ان اضافه شود .

 

  • آب محتوی محلول ضد عفونی کننده را به سمت لوله های آب جاری کنید و مطمن شوید که هیچ هوایی در لوله ها باقی نمانده است .

 

  • مخزن اصلی را مجدد با یک محلول ضد عفونی کننده و با غلظت مناسب به سطح قبلی رسانده اجازه دهید که این محلول حداقل به مدت ۴ ساعت در مخزن باقی بماند .

 

  • مخزن راتخلیه و با اب پاکیزه شستشو کنید .

 

  • قبل از رسیدن جوجه ها مخزن را با آب تمیز پر کنید .

 

سیستم های خنک کننده تبخیری و مه پاش را می توان با استفاده از ضد عفونی کننده های پلیمری بی گوانید ضدعفونی کرد کاربرد این ضدعفونی کننده در دوره تولید نیز مارا مطمئن خواهد کرد که اب حاوی حداقل باکتری بوده و انتشار باکتری ها را در سالن کم خواهد نمود .

 

سیستم دانخوری

روش :

  • کلیه تجهیزات دانخوری اعم از مخازن دان ، تراف ، زنجیر ودانخوری آویز را تخلیه ، شستشو و ضد عفونی کنید .

 

  • سیلوها و لوله های رابط را خالی کرده تا حد امکان برس بزنید سپس آنها را کاملا تمیز کرده کلیه شکاف ها را مسدود کنید .

 

  • در موقع گاز دادن اطمینان از رعایت مسایل ایمنی اجباری است برای تاثیر گاز فرمالدهید حرارت ۲۱ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی ۶۵ درصد ضروری می باشد .

 

تعمیرات و نگهداری

 

سالن تمیز و خالی فرصت مناسبی را برای تعمیر و نگهداری فراهم می آورد زمانی که سالن خالی باشد باید به مسایل زیر توجه شود :

 

  • کف سالن را با استفاده از سیمان و بتون درزگیری کنید .

 

  • ترک خوردگی ها و درزهای دیوارهای ساختمان را با استفاده از سیمان مسدود کنید .

 

  • هرگونه خرابی در دیوارها یا پانل های سقف را برطرف کنید .

 

  • در صورت نیاز نقاشی یا سفید کاری انجام دهید .

 

  • از محکم بسته شدن درها مطمئن شوید .

 

کنترل جوندگان و پرندگان وحشی

جلوگیری از ورود جوندگان وپرندگان وحشی به سالن مرغداری ضروری است زیرا آنها علاوه بر مصرف دان ناقل بیماری ها نیز می باشند .

 

روش های پیشگیری :

 

  • تمامی قسمت های دیوارها ، پانل ها و سقف را در ارتباط باوجود سوراخ کنترل و در صورت ضرورت تعمیر نمایید .

 

  • مطمئن شوید که پرندگان وحشی نمی توانند از محل هواکش ویا هواده وارد سالن گردند .

 

  • درها باید کاملا بسته شوند و هیچ گونه روزنه ای وجود نداشته باشد .

 

  • مطمئن شوید که هیچ گونه نشتی درسیستم های دانخوری وجود ندارد غذای سهل الوصول ، جانوران موذی را جلب میکند .

 

  • در سالن های باز طراحی ساختمان طوری صورت گیرد که پرندگان وحشی نتوانند وارد سالن شوند ودر صورت لزوم تعمیرات مورد نیاز را انجام دهید .

 

  • وجود یک محدوده شنی و یا بتونی به عرض ۱ تا ۳ متر در اطراف سالن میتواند از ورود جوندگان به سالن جلوگیری کند .

 

ضد عفونی

ضدعفونی نباید تا قبل از تکمیل پاک سازی و تعمیرات مرغداری انجام گیرد مواد ضد عفونی در حضور ضایعات و مواد آلی بی تاثیر خواهند بود برای ضدعفونی باید از مواد ضد عفونی کننده مجازی که دارای بیشترین تاثیر برعلیه عوامل باکتریایی و ویروسی بیماری زای طیور می باشند استفاده شود درتمامی موارد کاربرد ، می بایست از دستورات سازنده آنها پیروی شود .

 

در جدول (۱) درمورد ضدعفونی کننده های معمول توضیحات بیشتری داده شده است ضدعفونی باید به کمک اسپری کننده های پرفشار ویا سمپاش پشتی انجام گیرد مواد ضد عفونی کنده کف زا زمان تماس راافزایش داده و اثربخشی ماده ضد عفونی کننده را بیشتر می نمایند گرم کردن سالن ها با درجه حرارت بالا بعد از درزگیری ، کارایی ضد عفونی کننده ها را بالا می برد .

 

اکثر ضدعفونی کننده ها براووسیت های کوکسیدیا تاثیری ندارند بنابراین در صورت ضرورت برخورد اختصاصی با کوکسیدیا ، استفاده از ترکیبات تولیدکننده آمونیاک توسط کارکنایی که به خوبی اموزش دیده اند توصیه می شود البته این مواد را باید زمانی به کاربرد که تمامی سطوح داخلی به خوبی تمیز شده وبعد از یک دوره کوتاه مدت تماس تاثیر خود را اعمال خواهند کرد .

مواد ضدعفونی کننده و حشره کشی که عمدتا درمرغداری ها جهت ضدعفونی استفاده می شوند

نوع ماده ضدعفونی کننده

خواص

توضیحات

ترکیبات فنلی/ترکیبات فنلی سنتز شده

باکتری کش

در بعضی موارد ویروس کش ضعیف مقاومت کم نسبت به مواد آلی

برای صنایع غذایی مناسب نمی باشد مضر برای محیط زیست

ترکیبات کلره

باکتری کش/ویروس کش

دارای اثر خورندگی

اقتصادی و مقرون به صرفه

مضر برای محیط زیست

 

ترکیبات کلردارآلی

به عنوان مثال : کلرامین و دی کلر و ایزوسیانات سدیم

کرآزاد در آب ایجاد می کند و می تواند به شکل پودر نیز عرضه شود

درحضور مواد آلی فعالیت خود را از دست می دهد

دارای اثر خورندگی کمتری نسبت به هیپوکلریت می باشد

برای ضد عفونی به زمان تماس طولانی تری نیاز دارد

 

یدوفورها

در آب ید آزاد تولید می کنند

دارای عملکرد سریعی برعلیه باکتری ها می باشند

اثر ویروس کشی دارند

دارای اثر خورندگی نمیباشند

سمی نیستند

باعث رنگ گرفتن اجسام می شوند

 

پروکسی ژن ها

دارای طیف وسیع فعالیت

ضد میکروبی می باشنددر شکل غلیظ شده اکسید کننده قوی هستند استفاده از آنها نیاز به دقت دارد

بی ضرر برای محیط زیست شکل رقیق شده آن بی خطر است

 

آلدهید ها

به عنوان مثال : فرم آلدهید ،

گلوترآلدهید

دارای طیف وسیع عملکرد برعلیه باکتری ها می باشند به اشکال مایع یا گاز مصرف می شوند

بسیار سمی برای انسان

ترکیبات چهارتایی آمونیوم

خواص بعضی از پاک کننده ها را دارند

 

باکتری کش

تنها باکتری کش هستند و همراه با ضد عفونی کننده های دیگر خیلی موثر می باشند

غیر خورنده

ایجاد کف می کنند

ترکیبات پلیمری بی گوانید

باکتری کش و سیع الطیف / کم کننده کشش سطحی

به شکل یک لایه بسیار نازک در واحدهای خنک کننده پخش می گردد

این لایه در روند میعان حل شده و به طور آهسته ماده ضدعفونی کننده خود را آزاد می کند

اثر خورندگی ندارد

 

اسیدهای آلی

اسیدها معمولا ترکیبی از اسید فرمیک واسید پروپیونیک در آب می باشند .

خاصیت ضد میکروبی آنها به دلیل کاهش اسیدیته به زیر ۵/۴ می باشد

اثر خورندگی ندارند

یک ضدعفونی کننده موثر در آب می باشند

از بین برنده اووسیست های کوکسیدیا

اکثر ترکیبات به کاررفته ، نمک های آمونیوم به همراه کم کننده کشش سطحی می باشند

با فعال شدن آنها گاز آمونیاک تولیدمی شود که برای اووسیست سمی می باشد

خطر آلودگی

خطرناک برای انسان

حشره کش ها

معمولا از فسفات های آلی و مشتقات آنها استفاده می گردد

بی نهایت سمی برای حیوانات آبزی

آموزش کارکنان برای کاربرد آنها ضروری است .

 

گازدهی توسط گاز فرمالین

 

در صورت مجاز بودن کاربرد فرمالین ، گازدهی با آن باید بلافاصله بعد از تکمیل ضدعفونی انجام گیرد سطوح سالن باید مرطوب شده و سالن تا ۲۱ درجه سانتی گراد گرم شود . در درجه حرارت کمتر از ۲۱ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی کمتر از ۶۵ درصد گاز دادن بی تاثیر خواهد بود درها ، هواکش ها و پنجره ها باید به خوبی بسته و درزگیری شده باشند دستورالعمل کارخانه تولید کننده فرمالین در ارتباط با کاربرد این مواد باید رعایت گردد پس از گازدادن سالن باید به مدت ۲۴ ساعت کاملا بسته باقی بماند و کسی حق ورود به آن را نداشته باشد لازم است سالن قبل از ورود افراد کاملا تهویه گردد پس از پخش پوشال ، عمل گاز دادن مطابق روش فوق باید تکرار شود مقررات محلی در ارتباط با سلامت و امنیت مورد توجه قرار گرفته در تمامی مراحل مراعات شوند .گاز فرمالین برای حیوانات و انسان زیان آور است کارکنان باید از لباس های محافظت کننده از قبیل ماسک ، عینک و محافظ چشم استفاده کنند بهتر است عمل گاز دادن توسط دو نفر انجام شود تا در صورت مواجه شدن با شرایط اضطراری امکان کمک فراهم باشد .

 

 

 

پاک سازی محوطه خارجی سالن

 

تمیز کردن محوطه خارجی سالن ها نیز بسیار ضروری می باشد بهتر است که اطراف هر سالن مرغداری با محدوده ۳متری از شن و یا بتون محاط شود درغیر اینصورت این محوطه باید :

 

فاقد هرگونه پوشش گیاهی باشد .

 

فاقد تجهیزات و ماشین آلات غیر قابل استفاده باشد .

 

سطح هموار و یکنواختی داشته باشد .

 

به خوبی زهکشی شده باشد به طوری که محلی برای جمع شدن آب های راکد نباشد

 

همچنین نسبت به تمیز و ضد عفونی کردن مکان های زیر توجه خاصی مبذول شود :

 

زیر هواده و هواکش های خروجی

 

مسیرهای در دسترس ومورد استفاده

 

اطراف درها

 

تمامی قسمت های بتونی باید همانند قسمت های داخلی سالن ها شستشو وضدعفونی گردند .

 

ارزیابی اماده سازی مزرعه ومیزان کارایی

 

لازم است که اثربخشی و هزینه پاک سازی و ضدعفونی پایش گردد اثر بخشی باانجام شمارش کل باکتریهای زنده تخمین زده می شود به کمک شمارش کل باکتریایی، امکان بهبود در سطح بهداشت مزرعه و مقایسه شیوه های مختلف ضدعفونی و پاک سازی فراهم می گردد .

 

 


مخمر سلنیوم باعث سوددهی تولید در ماکیان می شود

 

کمبود سلنیوم با بروز ۴۰ مورد بیماری در ارتباط است برای جبران کمبود سلنیوم در بدن انسان راههای مختلفی توسط محققان و دانشمندان تغذیه پیشنهاد می شود. یکی از آن روکش ها غنی کردن مواد غذایی و فرآورده های تولیدی است. غنی کردن تخم مرغ با سلنیوم که در حال حاظر در بسیاری از کشورها مانند هند متداول است از روشهای موثردر مقابله با کمبود این ماده است. در مقاله حاظر مزایای استفاده از مخمر سلنیوم به عنوان افزودنی جیره ماکیان مورد بررسی قرار گرفته است.

مخمرسلنیوم به خاطر کمترین میزان سمی بودن و فراوانی در طبیعت بهترین منبع برای استفاده در خوراک ماکیان به حساب می آید.استفاده از مخمر سلنیوم منجربه افزایش عملکرد پرندگان پرورشی و کاهش میزان مرگ ومیر می شود .

سلنیوم آلی با بهبود و زن متوسط و نسبت تبدیل غذایی اثر مثبتی بر روی پرندگان دارد. اثرات مثبت سلنیوم آلی را می توان در قابلیت انعطاف پوست و پر (جلوگیری از التهاب یاخته ای ) نیز مشاهده کرد. این تحقیق به دست دکتر گیسلاین راک متخصص تغذیه در کانادا انجام شده است. دکتر راک نتایج تحقیقش را در سمیناربین المللی مخمر سلنیوم که در دانمارک انجام شد، ارائه داد. او بر اهمیت آ نتی اکسیداها در مدیریت و برخی تاًثیرات منفی شیوهای نوین تولید در ایجاد رادیکال آ زاد که باعث عملکرد کمتر، مشکلات جسمی و کاهش کیفیت محصولات و نهایی (گوشت تخم مرغ ) می شود تاکید کرد. با توجه به مقدار وتامین E xPHSG (گلو تاسیون پروکسیداس ) و فعا لیت آنزیمی به نظر می رسد که مکمل مخمر سلنیوم می تواند جوجه آوری، کیفیت تخم (رنگ) و ویژگی های اکسایشی را بهبود بخشد.

عملکرد بهتر دکتر راک آزمایشی را بر روی ۲۷۶ قطعه نیمچه گوشتی در سه گروه انجام داد .این نیمچه ها از روز نخست تا روز کشتار (۵ هفته) جهت مقایسه سلنیت وسلنیوم آلی تحت نظر بودند. او در این آزمایش شاهد بهبود وزن روزانه نیمچه ها در گروه سلنیوم آلی همچنین بهبود نسبت تبدیل غذایی کلی و وزن کشتار بوسیله سلنیوم آلی در مقایسه با سلنیوم غیر آلی بود که بازده سرمایه خوبی برای تولید کنندگان به همراه دارد.

در سال ۲۰۰۴ بر روی ۲۵۰ جوجه خروس آزمون باروری انجام شد. بهبود افزایش باروری خروس ها در طی ۴ ماه را می توان در افزایش ۴/۲ درصدی تعداد جوجه های قابل عرضه در گروه سلنیوم آلی مشاهده کرد. مکمل سلنیوم آلی نسبت به مقدار مشابه سلنیت منجر به افزایش مقدار سلنیوم تخم ها در مرغ های تخم گذار شد. دلیل این افزایش را می توان به فراوانی زیستی سلنیوم آلی نسبت داد. آزمونی که در سال ۲۰۰۳ انجام شد افزایش ۲۹ درصدی مقدار سلنیوم تخم مرغ بوسیله سلنیوم آلی را نشان داد.

افزایش انتقال ایمنی مادر در سال ۲۰۰۳ آزمایشی در وین انجام شد که طبق آن به مادران گوشتی در هفته های ۲۰-۳۵ مکمل سلنیت وآلکوسلداده شده بود تا تفاوت تولید پادتن مادران در برابر بیماری ها رااندازه بگیرند. در بررسی دو بیماری( بیماری عفونی بورسی و رئوویروس) مکمل سلنیوم آلی انتقل ایمنی مادری بهتری را ایجاد کرد و با افزایش ۲۵-۲۰ درصدی میزان پادتن موجب تولید بهتر جوجه و افزایش قدرت زنده ماندن در ۱۰ روز الشد.

بر اساس گفته های دکتر راک مقدار سلنیوم در بیشتر انسانها بسیار کم است. به خاطر رابطه خطی که بین مقدار مخمر سلنیوم در خوراک مرغ ومقدار سلنیوم در تخم مرغ ها وجود دارد، تخم مرغ هایی که با سلنیوم غنی شده اند می توانند کمبود تغذیه انسان را جبران کنند.

دکتر راک با توجه به اینکه می دانست سلنیوم ماده سمی است آزمایشی را با مخمر سلنیوم با دوز بالا ( mpp5 ) بر روی نیمچه های گوشتی انجام داد. در نتیجه به بهبود عملکرد ( RCF و وزن کشتار ) چشمگیر و افزایش در سلنیوم ماهیچه وکبد حیوان دست یافت. این نتیجه بسیار جالب بود چرا که همین مقدار سلنیوم در شکل معدنی می تواند بسیار سمی باشد.

نتیجه می گیریم که میزان سم کمتر مخمر سلنیوم در دوز بالا به مراتب کمتر است.

( زیر عکس خانم راک) گیسلاین راک متخصص تغذیه و مسئول مزرعه تحقیقی ما کیان است. او بیش از ده سال است که بر روی آنتی اکسیدان ها در تولید حیوانات کار می کند و سرپرست مطالعات بسیاری در زمینه مخمر سلنیوم و سلنیوم غیره آلی بوده است.

 

۱-مخمر سلنیوم متوسط وزن روزنه نیمچه های گوشتی را نسبت به سلنیت افزایش می دهد.

۲- سلنیوم آلی باروری پرندگان نر را افزایش می دهد.

۳- سلنیوم آلی مقدار سلنیوم در تخم مرغ را بالا می برد.

۴- سلنیوم آلی در طیور گوشتی موجب می شود تا جوجه ها بهتر در برابر بیماریهای بورسی و رئوویروسیها مقاومت کنند.

نکات کلیدی درباره سلنیوم :

. روشهای مدرن تولید باعث ناکارایی آنتی اکسیدان در ماکیان می شود.

. سلنیوم آلی (مخمر سلنیوم ) نسبت به سلنیوم غیره آلی در طبیعت فراوانتر است.

. مکمل مخمر سلنیوم عملکرد نیمچه های گوشتی و تخم گذار را بهبود می بخشد.

. مکمل مخمر سلنیوم باعث افزایش مقاومت انعطاف پذیری و بهبود انتقال ایمنی مادر می شود.

مکمل مخمر سلنیوم باروری وجوجه آوری را بهبود می بخشد.

. مکمل مخمرسلنیوم باعث افزایش سلنیوم در تخم مرغ و بهبود نگهداری از آن می شود.

 


– رطوبت

 

رطوبت دمای موجود در ماشینهای جوجه کشی سبب تبخیر آب ازتخم مرغها و تلفات جنین می شود. از این روتوجه به رطوبت مناسب از اهمیت بسیاری برخوردار است. از طرفی کاهش رطوبت ماشینهای جوجه کشی منجر به افزایش تبخیر و وسیع تر شدن کیسه های هوایی داخل تخم می شود. در نتیجه نوک جوجه زود تر به اطاقک هوا می رسد. همچنین افزایش رطوبت نیزمنجر به وسعت دیر بهنگام کیسه هوا شده وجوجه در این زمان قادر به تنفس نخواهند بود. رطوبت ماشینهای جوجه کشی به دمای آنها و سرعت تهویه بستگی دارد.

 

– تهویه

 

طی دوره جوجه کشی اکسیژن مورد نیاز جنین توسط منافذ موجود در پوسته تخم مرغ تامین می شود.دی اکسید کربن نیز از همین منافذ خارج می گردد.میزان اکسیژن مورد نیاز جهت رشد جنین حدود۲۱%می باشد.به ازای هر۱%کاهش میزان اکسیژن ۵%میزان جوجه دهی کاهش می یابد.همچنین عدم خروج دی اکسید کربن وتجمع آن در اطراف تخم مرغها منجر به کاهش درصد جوجه درآوری می شود.چنانچه غلظت دی اکسید کربن به ۵%برسد درصد جوجه درآوری به صفر خواهد رسید.حداکثر میزان افزایش غلظت دی اکسید کربن ماشینهای جوجه کشی ۵%می باشد. تهویه مشابه سالنهای پرورش اعمال می گردد وچون اکسیژن احتیاج است ودی اکسید کربن دفع می گردد در نتیجه در زمستان گرم ودر تابستان باید سرد باشد.در جوجه کشی فشار مثبت در تهویه مطلوب تر است و جهت تهویه از سمت تمیزترین قسمتها (سترها) به آلوده ترین بخش (اتاق شستشو) می باشد.بین قسمتهای مختلف درها دوطرفه هستند و از هر طرف قابل بازشدن می باشد.اگر تهویه در قسمتهای مختلف به صورت مجزا انجام شود مطلوبتر می باشد.

 

– چرخش تخم مرغها

 

نحوه قرار گرفتن تخم مرغها به صورتی است که قسمت پهن آنها به طرف بالا باشد،درغیر این صورت سر جوجه در قسمت باریک قرار می گیرد و قادر به تنفس نبوده وازبین می رود.چرخاندن تخم مرغها عملی است که در جوجه کشی طبیعی توسط خود مرغ انجام می شود وعدم توجه به آن منجربه کاهش جوجه درآوری می شود زیرا جنین به پوسته تخم چسبیده و تلف می شود.همچنین نزدیکی نطفه به پوسته باعث افزایش تبخیر آب از جنین می شود.عمل چرخاندن موجبات گرم شدن یکنواخت تخم مرغها را نیز فراهم می کند.این عمل چندین بار در طی روز انجام می گیرد و توسط میله ای که در زیر صفحه تخم مرغ قرار دارد صورت می پذ یرد.تعداد دفعات چرخش در طی روز حداقل ۶-۴ بار و در ماشینهای بزرگ جوجه کشی هر ۲ساعت یکبار انجام می شود.

 

صنعت جوجه کشی و مرغداری

 

۲) هچر:

 

سه روز باقی مانده، یعنی از روز ۲۱-۱۹ تخم مرغها را در داخل دستگاه هچر(جوجه گیر) قرار می دهند که دمای آن۵ /۳۷ درجه و رطوبت آن ۷۵%است.

در دستگاه هچر از سه عامل از عوامل چهارگانه مذ کور در ستر مورد توجه می باشد:

– دما

– رطوبت

– اکسیژن

علت رطوبت بیشتر در دستگاه هچر به این علت است که بعد از روز ۱۹جنین تنفس دارد ودی اکسید کربن و آب ترکیب شده و منجر به شکستگی پوسته ها می شوند.همچنین جنین در روز ۱۹مقداری از کلسیم پوسته را برداشت می کند ( ۱۲۰میلی گرم در طول ۲۱روز) .

در طی دوره ۲۱روزه جوجه کشی تخم مرغها ۱۸ روز در ستر و ۲ روز در هچر قرار دارند، ازاین رو نسبت دستگاه ستر به هچر باید ۱به ۶باشد.در این صورت اگر هر روز بخواهیم تخم مرغها را ست کنیم،بعضی روزها هچر خالی می شود به همین دلیل هر سه روز یکبار تخم مرغها را ست می کنیم.زمان انتقال تخم مرغها ازستر به هچر به شرایط تخم مرغها نیز بستگی دارد.در حقیقت زمانیکه ۲-۱%تخم مرغها نوک زده شوند زمان انتقال تخم مرغ است.

 

بهداشت وبیماریهای جوجه کشی

 

جوجه کشی به دلیل وجود نور، موادغذایی، رطوبت کافی و…بهترین محل آلودگی می باشد.ازاین رو توجه به نکات بهداشتی اهمیت بسیاری داردزیرا تولید جوجه های سالم منجر به تولید گله هایی باتولید مناسب می گردد.

برخی ازامراض ازطریق تخم به جوجه ها منتقل می شوند،از جمله میکروارگانیزمهای گروه سالمونلا که تاثیر زیادی در جوجه درآوری دارند.گروهی از امراض که از طریق تخم به جوجه منتقل نمی شوند به طور غیر مستقیم و با تاثیر بر خصوصیات تخم مرغ موجب کاهش جوجه درآوری می شوند.ازجمله بیماریهای نیوکاسل و برونشیت مزمن که ازطریق تغییرشکل دادن تخم مرغ و افزایش منافذ آن جوجه درآوری راکاهش می دهد.تخم مرغهای جوجه کشی باید تمیز شده ،در ظرف و انبارهای تمیز نیز ذخیره شوند،البته شستشوی تخم مرغها زمینه نفوذ میکروبها به داخل تخم مرغ را فراهم می کند ازاین رو شستن تخم مرغها توصیه نمی گردد و در صورت لزوم باید از آب ولرم حاوی مواد ضدعفونی کننده ،آهن وفاقد ید استفاده شود.

علاوه براین، وسایل جوجه کشی نیز باید با آب گرم و مواد ضدعفونی کننده شسته شوند.برای ضدعفونی کردن معمولا از گاز فرمالین استفاده می شود.به طور معمول تخم مرغها طی دوره جوجه کشی نیز مورد ضدعفونی قرار می گیرند. عمل ضدعفونی در ستر و هچر نیز ممکن است انجام شود،در این صورت میزان گاز و زمان ضدعفونی در هچر باید کمتر از میزان گاز وزمان ضدعفونی ستر باشد.

مواد زائد حاصله از جوجه کشی منبع مناسبی جهت رشد میکروبها می باشند، به همین دلیل این مواد سوزانده می شوند و یا در چاه های مختص به این امر دفن می گردند و موادی نظیر تخم مرغهای غیربارور، جنین های مرده و پوسته تخم مرغ به عنوان غذا در جیره طیور به کار می رود.این مواد پخته و خورد می شوند و به عنوان منبع کلسیم و پروتیئن مصرف می شوند.

 

خارج شدن جوجه ها ازماشین جوجه کشی

 

جوجه ها در روز۲۱ و یا با کمی تاخیر از تخم خارج می شوند و جوجه ها پس از خروج از تخم مدت ۲۴ساعت در ماشین باقی می مانند تا کاملا خشک شوند.طی زمان مذکور جوجه ها نیازی به آب ومواد غذایی ندارند و تمامی مایحتاج خود را از ذخایر زرده تامین می کنند.پس از گذشت ۲۴ ساعت جوجه های ناسالم که شامل جوجه های ضعیف، فلج و آنهایی که دارای ورم ناف و مقعد چسبیده هستند جدا و دور ریخته می شوند و جوجه های سالم برای فروش آماده می شوند.

 

خدمات جوجه کشی

 

 

۱) تعیین جنسیت:

 

جدا کردن خروس و مرغ در یک روزگی در نژادهای سنگین به دلیل رشد بیشتر خروس از مرغ و احتیاحات غذایی بیشتر خروس در مقایسه با مرغ، نر و ماده از یکدیگر جدا می شوند، زیرا در این صورت چنانچه هر دو جنس با هم پرورش داده شوند جیره غذایی متناسب با نیاز مرغ برای خروسها کافی نخواهد بود و جیره غذایی متناسب با نیاز خروس عناصر غذایی زیادتر از حد توصیه برای مرغها را دارا می باشد.

در نژادهای سبک یا تخمگذار رشد خروسها در حدی نیست که بتوان از آنها جهت تولید گوشت استفاده کرد.همچنین فقط ،جوجه مرغها جهت تخمگذلری استفاده می شوند، در نتیجه جوجه خروسها از بین می روند و یا در بازاربا قیمت پایین تری به فروش می رسند.

در نژادهای دو محصوله نیز بسته به نظر تولید کنندگان خروس و یا مرغ در اختیار آنها قرار می گیرد، پس در اینجا نیز تعیین جنسیت ضروری به نظر می رسد.

راه های تعیین جنسیت

۱) آتوسکسینگ: برای مشخص نمودن جنس جوجه های یکروزه از صفاتی همچون رشد و یا رنگ پرها استفاده می شود.

۲) آزمایش کلوآک (روش ژاپنی): از آنجایی که استفاده از رنگ پر و بال و یا رشد پرها مشکل می باشد، روش ژاپنی کاربردی تر است.در این روش از راه مقعد و وجود برجستگی مقعد در خروسها که مرغها فاقد آن هستند تعیین جنسیت صورت می گیرد.برجستگی مقعدی در تمام جوجه ها فرمهای متفاوتی دارد و به اشکال دکمه ای، عمودی و سه قلو دیده می شود.تشخیص جنسیت در این روش ۱۰۰%نیست و توجه به نکات دیگر نیزبه تشخیص بهتر کمک می کند.تعداد کسانی که در این امر تخصص دارند محدود می باشد و به همین دلیل دستمزد قابل توجهی دریافت می کنند.

 

۲) نوک چینی وقطع تاج:

 

در این قسمت نوک جوجه ها را کوتاه می کنند رشد نوک در آینده در حدی خواهد بود که مانع صدمه زدن به سایر جوجه ها شود.جوجه های تخمگذار علاوه بر نوک چینی د ریک روزگی در مواقع شیوع کانی بالیزم نیز یکبار دیگر نوک چینی می شوند.صدمه به تاج در مرغان تخمگذار به خصوص دسته ای که در قفس نگهداری می شوند در میزان تولید تاثیر گذار هستند.

 

۳) انتقال وتحویل جوجه های یک روزه:

 

به مدت ۳- ۲روز ذخیره زرده به عنوان منبع غذایی جوجه ها مورد استفاده قرار می گیرد.در زمینه حمل و نقل جوجه ها از محل جوجه کشی به محل پرورش باید دقت لازم را نمود، جوجه ها پس از قرار گرفتن در محل پرورش باید خیلی سریع به آب و غذا دسترسی یابند.

 

۴) واکسیناسیون:

 

واکسنها معمولا پس از خارج شدن جوجه ها از جوجه کشی و طی دوران پرورش بکار گرفته می شوند زیرا بعلت مصونیـتی که از مادر به جوجه منتقل می شود در یکی دور روز اول واکسنها بی اثر هستند، ولی امروزه در بیشتر موسسات جوجه کشی جوجه های تخمگذار را بر علیه بیماری مارک واکسینه می کنند.

 

جوجه کشی مصنوعی شترمرغ

 

شتر مرغ ماده معمولاً بین ساعت ۴ تا ۷ بعدازظهر تخمگذاری می کند. بلافاصله بعد از تخم گذاری بایستی تخم ها توسط کارگر جمع آوری شده و به محل جوجه کشی منتقل شوند.

دوران جوجه کشی ۴۲ روز می باشد. درجه حرازرت دستگاه جوجه کشی ۳/۳۶ درجه سانتی گراد و رطوبت در حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد است. وزن تخم به طور متوسط در حدود ۵/۱ کیلوگرم بوده و در پایان دوران جوجه کشی بایستی در حدود ۱۳ تا ۱۵ درصد از وزن تخم کاهش پیدا کند. در غیراینصورت ممکن است مشکلاتی در جوجه در آوری ایجاد گردد. معمولاً تخم ها به مدت یک هفته جمع آوری و در درجه حرارت و رطوبت مناسب نگهداری شده و سپس تخم های بی نطفه از دستگاه خارج می گردند. درروز سی و هشتم تخم ها به هچر منتقل شده و تا زمان خروج از تخم در دستگاه باقی می مانند. بهتر است جهت خشک شدن و فعالیت نسبی پرنده، به او اجازه داد تا به مدت ۶ تا ۱۲ ساعت دردستگاه هچر باقی بماند و سپس خارج گردد. بهداشت دستگاه و سالن جوجه کشی بسیار مهم بوده و بایستی حتی الامکان از ورود افراد متفرقه به محیط جوجه کشی خودداری شود. جوجه ها به هنگام تولد وزنی در حدود۷۰۰ تا ۱۰۰۰ گرم دارند. بند ناف توسط آیودین ضدعفونی می گردد. کف بینی های هچری نیز باید اصطکاک کافی داشته باشند تا از بازشدن پاها درجوجه جلوگیری به عمل آید. چنانچه جوجه نتواند از تخم خارج شود بایستی به جوجه کمک شود. این امر نیاز به کسب تجربه کافی داشته و هر گونه مداخله عجولانه سبب نتایج منفی درهچ خواهدشد.

 

پرورش جوجه:

 

پس از خروج از تخم جوجه ها بایستی درحرارت ۳۰ تا ۳۲ درجه سانتی گراد قرار گیرند. بهتر است این حرارت در زیر منبع حرارتی (لامپ هیتر، مادر مصنوعی) برای جوجه مهیا شده و اجازه انتخاب را برای جوجه فراهم آورد. در صورتی که شرایط جوی اجازه دهد می تواند جوجه را ۲۴ ساعت بعداز درآمدن از تخم در فضای آزاد قرارداد. مراقبت از جوجه در سنین اولیه بایستی با دقت انجام شود. بهداشت سالن کاملاً رعایت شده و شب ها شرایط مناسب از نظر دما و تهویه برای جوجه ها فراهم شود. عفونت کیسه زرده از متداول ترین علل مرگ و میر جوجه ها تا سن حدود ۱۴ روزه گی است. این عفونت می تواند از طریق تخم، دستگاه جوجه کشی، بندناف و نیز غذا و خوردن مدفوع(از طریق روده) به کیسه زرده منتقل شود. عدم جذب به موقع کیسه زرده باعث عفونت و مرگ جوجه خواهد شد. هرگونه استرس نیز می تواند شرایط را برای باقی مانده کیسه زرده در بدن جوجه و عفونت آن فراهم نماید. از دیگر علل مرگ و میر در جوجه ها را می تواند عفونت های باکتریایی، اسهال و مشکلات فیزیکی پانام برد. غذا ۲۴ ساعت بعداز هچ بایستی در اختیار جوجه قرار گیرد. غذا بایستی دارای انرژی و پروتئین بالا و از نظر املاح معدنی وویتامین ها بالانس باشد. چند روزی طول می کشد تا جوجه خوردن آب و غذا را بیاموزد واین مدت زمان کافی را برای جذب کیسه زرده فراهم می نماید. قرار دادن یک جوجه بزرگ تر در میان جوجه های تازه به دنیا آمده عمل آموختن خوردن و آشامیدن را به جوجه ها آسان می سازد. جوجه های مریض و غیرفعال را بایستی سریعاً از سایر پرندگان جدا نموده و در فضای دیگر تحت درمان قرار داد.

انباشتگی اجسام خارجی از قبیل سنگ، چوب و ساقه در پیش معده و سنگدان از دیگر عوامل مرگ و میر جوجه ها تا سن چهارماهگی می باشد. هرگونه استرس از قبیل بالانس نبودن جیره (از نظر موادغذایی ، مواد معدنی وویتامینه و غیره) نیز بیماری و عدم آرامش و سلامت پرنده می تواند به این مسأله منجر گردد. بنابراین حتی الامکان سعی شود محیط پرورش جوجه ها عاری از هرگونه اجسام خارجی باشد. واکسیناسیون جوجه ها علیه بیماری نیوکاسل در کشورمان الزامی است. تلفات ناشی از این بیماری توسط بعضی از مزارع در ایران گزارش شده است. جوجه ها به بیماری آنتروتوکسمی نیز حساس هستند. واکسیناسیون جوجه علیه این بیماری توصیه می گردد. این بیماری غیرواگیر بوده و عامل اصلی آن استرس است. (تغییرات جیره حمل و نقل، ترس، تراکم جوجه هاو….) جوجه ها به سرعت رشد کرده و درسن یک ماهگی در حدود ۳ تا ۶ کیلوگرم وزن دارند. با افزایش سن جوجه ها بایستی فضای بیشتری در اختیار آنان قرار داد. گردشگاه جوجه ها بایستی دارای سایبان بوده و خاک بهترین انتخاب به عنوان بستر می باشد. بستر فضای مسقف بهتر است از جنس بتن باشد تا به راحتی بتوان آن را شست وشو داد و ضدعفونی کرد. در بعضی از مزارع از سیستم حرارت زیرزمینی به عنوان منبع حرارت استفاده می نمایند.

این مسأله باعث گرمی بستر و آرامش پرنده و نیز کاهش تلفات ناشی از عفونت کیسه زرده خواهد شد. در سن سه ماهگی جوجه ها وزنی بین ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم خواهند داشت. بعداز سن ۳ ماهگی جوجه ها نسبتاً مقاوم بوده و تلفات کاهش می یابد. بعداز سن ۳ ماهگی بیشتر تلفات ناشی از مسائل فیزیکی است. از سن سه ماهگی تا پایان یکسالگی (زمان کشتار) جوجه ها در فضاهای محصور نگهداری می شوند. معمولاً به ازاء هر پرنده، حداقل ۵۰ متر مربع فضای گردشگاه در اختیار قرار می گیرد. فضای سایبان برای هرپرنده نیز ۵ متر مربع است. بنابراین بعداز سن سه ماهگی پرندگان نیاز به سالن های بسته نخواهند داشت. بعداز سن سه ماهگی پرندگان به سرما و گرما بسیار مقاوم هستند. پرندگانی که به عنوان مولد انتخاب می شوند بعداز سن یکسالگی از جیره های نگهداری استفاده می نمایند.

 


طبق بررسی هایی که در ایران بطور پراکنده در مرغداریها نشان داده است که سطح بهروری وراندمان در ایران پایین تر از استاندارد می باشد ، زیرا در مراحل مختلف ضایعات بیش از حد معقول است. برای اینکه وضع ضایعات وعلل آن روشن شود می توان ضایعات صنعت مرغداری را به سه دوره یا مرحله بشرح زیر تقسیم نمود

 

مزارع پرورش طیور

 

اول ـ ضایعات در مرحله تولید
برای اینکه به میزان پایین بودن راندمان و در نتیجه ضایعات در این مرحله پی برد باید استاندارد قابل قبولی در دست داشت تا با مقایسه باآن وضع راندمان مرغداری را در مرحله تولید ارزیابی نمود .از نظر تولید گوشت سویه های تجاری که در ایران وجود دارد وضعیت تولیدشان مورد بررسی قرار گرفته وبدین قرار است :
وزن متوسط در ۸ هفتگی ۱۷۰۰ گرم ، ضریب تبدیل غذایی ۲ / ۲ کیلوگرم ، تلفات ۲ / ۵ درصد.از نظر تولید تخم مرغ بررسی های انجام شده که د رشرایط مناسب در مرغداری های تجاری میزان بهروری وراندمان به قرار زیر است .
سن شروع تخم گذاری ۵ ماهگی ، میزان متوسط ۲۵۵ عدد تخم مرغ ، وزن متوسط تخم مرغ ۶۰ / ۴ گرم ضریب تبدیل غذا به تخم مرغ ۲ / ۷ تلفات در دوره رشد ۴ / ۵% تلفات در مرحله تخمگذاری ۱۰ / ۳ درصد مجموع تلفات از روز اول تا پایان تخمگذاری ۱۴ / ۸ درصد.
تلفات در کشور ما چه در جوجه ها ی گوشتی وچه در جوجه های تخمی متأ سفانه بیش از ارقام استاندارد است بطوریکه طبق مدارک موجود و همچنین مطالعات انجام شده،حد متوسط تلفات در مورد نژاد های تخمی در هنگام پرورش ۱۲درصد ودر دوره تخمگذاری ۱۸ درصد و مجموعا” ۳۰ درصد ذکر شده است بدین ترتیب رقم تلفات در گله های تخمی در کشور ما دو برابر استاندارد است در مورد گله های گوشتی نیز این صادق است و طبق آمار نیمه رسمی تلفات در جوجه های گوشتی در حدود ۷-۱۰ در صد می باشد .

ضایعات غذا
همانطور که در ابتدا اشاره شد نسبت تبدیل غذا به گوشت بطور استاندارد حداکثر ۲ / ۲ می باشد ونسبت تبدیل غذا به تخم مرغ ۲ / ۷ است .
در حالیکه در ایران مطالعات ابتدایی نشان داده است که ضریب تبدیل غذا به گوشت مرغداری ها خوب حدود ۲ / ۵ حتی ۲ / ۷ و نسبت تبدیل غذا به تخم مرغ ۳ کیلو می باشد .بدین ترتیب ما به ازای هر کیلو گوشت ۳۰۰-۵۰۰ گرم ودر ازای هر کیلو تخم مرغ نیز ۳۰۰ گرم غذای اضافی مصرف نموده ایم.
وجود بیماری درگله های طیور اغلب سبب کاهش بازدهی غذا به میزان ۳-۷ درصد می شود
علل ضایعات در ایران به دو صورت مستقیم و غیر مستقیم دیده می شود عواملی که به طور مستقیم تأثیر دارد را می توان تحت عنوان ریخت و پاش دسته بندی کرد این امر اغلب در اثر روشهای غلط نگاهداری غذا پخش غذا نا مناسب بودن دان خوری ها وجود پرندگان و حشرات عدم آگاهی ودلسوزی کار گران میباشد بطوریکه در اثر عدم توجه به این نکات ساده اغلب بین ۵-۷ درصد از غذا در مرغداری های عمومی ممکن تلف شود

تلف شدن غیر مستقیم غذا( پرت دان)
علاوه بر تلف شدن مستقیم غذا بعلت ریخت وپاش غذاممکن است بطور غیر مستقیم نیز تلف شود در نتیجه ضریب تبدیل غذایی و راندمان غذا کاهش یابد این علل بطور اختصار عبارتند از:
اول)کم بازده غذا در اثر بیماری
وجود بیماری درگله های طیور اغلب سبب کاهش بازدهی غذا به میزان ۳-۷ درصد می شود مثلا در بیماری کوکسیدوز کرم ها ی انگلی پس از درمان گله .چون دستگاه گوارش مجروح میشود و عوارض در سلولهای اپی تلیال روده بوجود می آید در نتیجه روده ها پس از بهبودی نیز نمی توانند مانند سابق غذا را هضم وجذب کنند د رنتیجه مقدار قابل توجهی غذا که وارد دستگاه گوارش می شود بدون استفاده به صورت مدفوع از بدن خارج می شود و راندمان غذا کاهش می یابد
۱- هزینه سرانه مربوط به جوجه:
اگر قیمت جوجه یک روزه – / ۵۰ ریال باشد و جوجه کبابی را در وزن یک کیلوگرم به بازار ارائه می دهیم، از نظر مخارج مربوط به خرید جوجه در یک کیلوگرم وزن زنده ۵۰ ریال و اگر در وزن ۵ / ۱ کیلوگرم به بازار بفرستیم ۳۵ ریال و اگر همین جوجه گوشتی را به وزن ۲ کیلوگرم به بازار ارسال دارند هزینه سرانه جوجه ۲۵ ریال به ازاء هر کیلو گوشت تولید شده تمام می شود و توجه به این مسئله یک رقم قابل توجه از نظر کم کردن مخارج تولید خواهد شد. از طرف دیگر سبب صرفه جویی در تولید جوجه یک روزه خواهد شد.
۲- هزینه سرانه مربوط به کارگر:
معمولاً نگاهداری جوجه در هفته های اول مشکل تر بوده و احتیاج به دقت و مراقبت و کار بیشتری دارد در صورتیکه در سنین بالاتر نگاهداری جوجه احتیاج به دقت و کار کمتری دارد. از طرفی چون با پرورش جوجه کبابی در سنین بالاتر تعداد کمتری سری در سال می توان نگاهداشت، از این رو از نظر عملیات ورود جوجه یک روزه و همچنین ارسال جوجه های گوشتی به بازار تعداد دفعات ضد عفونی کردن لانه احتیاج به کار کمتری خواهد داشت، در نتیجه میزان کار در واحد تولید کمتر گردیده و سبب کاهش هزینه سرانه مربوط به کارگر می گردد.
۳- هزینه مربوط به سوخت:
معمولاً در پنج هفته اول احتیاج به حرارت مصنوعی است در صورتی که در سنین بالاتر مخارج مربوط به سوخت حذف می شود. از این رو هر چه جوجه های سنین پائین و کم وزن به بازار ارسال شود، هزینه سرانه و مصرف سوخت بیشتر می خواهد تا هنگامی که جوجه در سنین بالاتر و در وزن بالاتر به بازار ارسال گردد. زیرا در مدت اضافی نگاهداری احتیاج به هزینه مربوط به سوخت نیست.

۴- هزینه های مربوط به واکسیناسیون و دارو تلفات:
با توجه به اینکه دو نوبت واکسیناسیون بر علیه بیماری نیوکاسل برای جوجه های گوشتی توصیه می شود و این دو نوبت نیز در سنین پائین است، از این رو مخارج واکسیناسیون و دارو در جوجه های با وزن کمتر و جوجه های با وزن بیشتر یکسان خواهد بود. در نتیجه هزینه سرانه واکسیناسیون در واحد وزن در جوجه های سنگینتر ارزانتر تمام می شود. از نظر تلفات نیز طبق مطالعات انجام شده، اغلب تلفات در جوجه های گوشتی در چند هفته اول زندگی است از این رو به طور کلی در واحد وزن درصد تلفات در جوجه گوشتی سنگین کمتر از جوجه کبابی های سبکتر می باشد.
۵- مخارج مربوط به بستر جوجه ها :
چون برای هر سری جوجه معمولاً فقط یک بار از بستر استفاده می شود، از این رو مخارج مربوط به بستر در جوجه های سبک و سنگین یکسان است. بدین ترتیب هزینه سرانه مربوط به بستر برای تولید یک کیلو گوشت در جوجه های سنگین به مراتب ارزانتر از جوجه های سبک وزن می باشد.
۶- هزینه مربوط به غذا:
راندمان تبدیل غذا به گوشت هر چه سن جوجه بیشتر می شود کمتر می گردد ولی این کاهش راندمان به حدی نیست که از نظر اقتصادی به صرفه نباشد این امر البته بسته به نژاد، نوع غذا و طرز غذا دادن فرق می کند. معمولاً چون در سنین بالاتر از نظر کیفیت تغییراتی در جیره غذائی داده می شود و درصد پروتئین کاهش می یابد جیره غذائی ارزان تر تمام می شود از این رو تا حدی ارزان تمام شدن جیره غذائی جبران کاهش راندمان غذائی را می نماید. از این رو هر چه جوجه های گوشتی ارسال شده به بازار بیشتر نزدیک به وزن استاندارد (۱۷۰۰ گرم) باشد، احتیاج کمتری به جوجه یک روزه و سوخت و بستر و دارو و واکسن و کار بوده و برعکس چنانچه این مسئله رعایت نشود، ضایعات مواد مزبور بیشتر خواهد بود.

دوم ) ضایعات در مرحله بهره برداری :
در مورد جوجه گوشتی این مرحله شامل کشتار بسته بنندی و عرضه به بازار و در صورت لزوم ذخیره کردن در سردخانه می باشد و در مورد مرغ تخمگذار شامل جمع آوری تخم مرغها، درجه بندی کردن و عرضه به بازار است. ضایعاتی که در این مرحله وجود دارد به دین قرار است:
۱- ضایعات مربوط به شکستن تخم مرغ :
طبق مطالعات انجام شده در حدود ۳ / ۷ درصد از کل تخم مرغ تولید شده دچار شکستگی شده و غیر قابل مصرف می گردد. به دین ترتیب که ۶ / ۳ درصد در مزرعه و ۷ / ۳ درصد در هنگام درجه بندی کردن و حمل و نقل و فرستادن به بازار می شکند. مطالعات مقدماتی در ایران نشان داده که شکستگی تخم مرغ در ایران بیش از ۱۰ درصد می باشد که قسمتی از آن در اثر نازک بودن پوسته تخم مرغهای تولید شده و قسمت اعظم آن در اثر غلط بودن وضع مارکتینگ است. علت نازک بودن پوسته تخم مرغها را در ایران می توان به علت گرمای محیطی و تغذیه نامناسب از نظر میزان کلسیم و فسفر و بالاخره شرایط نگاهداری و ساختمان لانه دانست.
۲- کم شدن بازده غذا در اثر حرارت :
بهترین حرارت برای مرغ ها در حدود ۱۸-۱۵ درجه است. بالا رفتن حرارت و پائین آمدن آن هر دو سبب کاهش راندمان غذا می شود. بالا رفتن حرارت از میزان مناسب ذکر شده بیشتر در کاهش راندمان غذا اثر دارد. تجربه نشان داده است که هر قدر درجه حرارت محیطی بالا می رود = میزان خوردن غذا و همچنین ضریب تبدیل آن به بهره کاهش می یابد. علت این امر این است که از نظر فیزیولوژیکی مرغ تا زمانی که احتیاجاتش از نظر انرژی تأمین نشده از خوردن دست نمی کشد لذا اگر هوا گرم باشد چون انرژی مورد احتیاج طیور کم است لذا مرغ غذای کمتری می خورد و چون در مقدار غذای خورده شده مقدار کافی پروتئین و سایر مواد غذائی موجود نیست لذا احتیاجات مرغ کاملاً تأمین نشده و میوان محصول کاهش می یابد. عکس این امر در مورد کاهش حرارت مشاهده می شود از این رو برای رفع این اشکال باید دو فرمول غذای طیور در زمستان و تابستان داده شود تا از نظر ضریب تبدیل غذائی اختلال بوجود نیاید. بدین جهت معمولاً جیره مرغهای تخمی در تابستان باید دارای پروتئین بیشتر و انرژی کمتر و در زمستان پروتئین کمتر و انرژی بیشتر داشته باشد.
۳- کم شدن بازده غذائی در اثر فرموله نکردن یا نامناسب فرموله نمودن خوراک :
نکته دیگری که به میزان زیاد سبب کم شدن راندمان غذا می گردد نامناسب بودن ترکیب جیره غذائی است.
افزایش و کاهش نسبتهای معین شده برای جیره غذائی طیور هر دو سبب کم شدن استفاده از غذا می گردد.
۴- وجود ضایعات در اثر رعایت نکردن محدودیت غذائی در نیمچه های تخمی.
۵- کم شدن بازده غذائی در اثر عدم توجه به درصد تولید :
چنانچه در تمام مدت تخم گذاری بدون توجه به درصد تولید جیره غذائی یکنواخت در اختیار گله مرغ قرار داده شود راندمان غذا پائین می آید، زیرا اگر جیوه یکنواخت و مثلاً براساس ۱۵ درصد پروتئین باشد در هنگامی که درصد تولید پائین است (کمتر از ۶۵ درصد) مقدار بیشتری پروتئین در اختیار مرغ قرار می گیرد که سبب اتلاف غذا شده و اقتصادی نیست. برعکس هنگامی که تولید بالاست میزان پروتئین به اندازه کافی نیست از این رو چون احتیاجات مرغ به طور کامل تأمین نمی شود درصد تولید پائین می آید که در هر صورت سبب کاهش راندمان غذا به بهره می گردد، از این رو باید بسته به میزان درصدتخمگذاری تغییرات لازم را در جیره غذائی داد و متأسفانه چنین چیزی در ایران متداول نیست. بدین ترتیب عوامل ذکر شده در فوق سبب می شود که راندمان غذا کاهش یافته و ضایعات بالا رود.
ضایعات ناشی از فرستادن جوجه در وزنهای پائین به کشتارگاه :
مسئله اینکه جوجه کبابی گوشتی در چه سن و در چه وزنی به بازار ارسال گردد عامل مهمی از نظر ضایعات به شمار می رود. معمولاً از نظر اقتصادی بهترین وزن برای فرستادن جوجه ها به بازار وزن متوسط ۱۸۰۰ گرم می باشد. در این وزن حداکثر بهره وری حاصل می شود در صورتی که در ایران عملاً وزن جوجه های ارسال شده به بازار به مراتب کمتر از این حد است.

ضایعات در مراحل مختلف :
در این مرحله ضایعات شامل بقایای طیور می گردد که متأسفانه چنانچه باید و شاید در ایران مورد استفاده قرار نمی گیرد. این ضایعات به اختصار به قرار زیر است:
۱- ضایعات باقیمانده کارخانجات جوجه کشی :
بقایای کارخانه جوجه کشی معمولاً از پوست تخم مرغهای جوجه شده، تخم مرغهای بی نطفه، تخم مرغهای نطفه مرده، تخم مرغهای جنین مرده و جوجه های وازده و تلف شده تشکیل شده است، به اضافه در بعضی تشکیلات جوجه کشی که جوجه های تخمی را به صورت سکس شده می فروشند جوجه خروسها را به دور می ریزند، مقدار زیادی جوجه خروس یکروزه به این بقایا اضافه می شود در ایران این بقایا به دور ریخته می شود حتی برای معدوم کردن آن نیز هزینه های زیادی صرف می شود.
طبق بررسی ها و مطالعات، پودر بقایای کارخانجات جوجه کشی دارای ۲۷ درصد پروتئین و ۲۱ درصد کلسیم و ۶۵ / ۰ درصد فسفر و مقدار زیادی مواد غذائی دیگر است که به سهولت می توان از آن برای تغذیه مرغهای تخمی استفاده نمود.
۲- ضایعات بقایای کشتارگاههای طیور:
در هنگام کشتار معمولاً ۳ درصد سر و ۵ درصد پا و به طور کلی ۲۲ درصد بقایا وجود دارد و چنانچه شاهپرها را نیز جزو این بقایا حساب کنیم، روی هم رقم ۲۳ درصد از لاشه شامل بقایا می گردد. پودر این بقایا معمولاً شامل ۷۰ درصد پروتئین است که منبع بسیار خوبی از نظر لیزین و سیستین و متونین به شمار می رود و میزان چربی آن حدود ۱۵ درصد می باشد. نسبت درصد ترکیبات پودر بقایای کشتارگاهها به قرار زیر می باشد:
رطوبت ۳ / ۹ ، پروتئین ۵ / ۷۱، عصاره اتری ۲ / ۱۵، مواد هیدروکربنه ۵ / ۰ ، خاکستری ۵ / ۳ و انرژی متابولیسم در کیلو ۱۷۲۰٫
از نظر اسید امینه ترکیبات آن به قرار زیر می باشد:
آرژنین ۵۵ / ۴ ، سیستین ۱۵ / ۳ ، گلیسین ۲۲ / ۶ ، هستیدین ۱۵ / ۱ ، لوسین ۸۵ / ۵ ، ایزولوسین ۲ / ۳ ، لیزین ۹۳ / ۲ ، تی یوتی ۴۹ / ۱٫
متأسفانه با وجود کمبود شدید مواد اولیه پروتئینی در جیره غذائی طیور هیچ گونه استفاده ای از این بقایا به علت نبودن کشتارگاههای مجهز در ایران نشده است و در حقیقت جزو ضایعات به شمار می رود، در حالی که پودر این مواد از نظر تغذیه می تواند به راحتی جانشین قسمت زیادی از پودر ماهی وارداتی گردد.

منبع :
۱- پرورش علمی عملی دکتر جواد پوررضا انتشارات دانشگاه صنعتی اصفهان
۲- تغذیه مرغ اسکات
۳- پرورش طیور گلیان (انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد
۴- تغذیه دام مکدونالد


سیستم های تهویه مرغداری در شرایط اقلیمی متفاوت

در تعریف ساده، تهویه به معنای عبور جریان هوا به داخل سالن و خروج هوای داخل به بیرون است. با اینکه در پرورش طیور نیازهای تهویه‌ای زمستان و تابستان بسیار متفاوت است، اما استفاده از سیستم تهویه ﺩر تمام فصول سال به طور مداوم و روزانه ضروری است. اهمیت تهویه در تامین اکسیژن مطلوب و دفع گازهای مضر زمانی بیشتر نمایان می‌شود که بتوان نیازهای تنفسی پرنده‌ای را که در مدت ۶ هفته به پنجاه برابر وزن تولد خود می‌رسد، تامین کرد.

 

میزان هوایی که باید از طریق سیستم تهویه وارد و خارج شود به سن و وزن گله، نژاد و سویه، دمای سالن و شرایط آب و هوایی خارج از سالن بستگی دارد. به طور کلی هر چه هوا گرم‌تر و گله مسن‌تر باشد، میزان تبادل هوا توسط سیستم تهویه افزایش خواهد یافت.

 

سیستم های تهویه مرغداری

 

اصول سیستم‌های تهویه و آماده‌سازی آنها: سوالی که در رابطه با چگونگی کارکرد سیستم تهویه مطرح می‌شود این است که هوای خارج به چه شکل وارد آشیانه شده، جریان یافته و از آن خارج می‌شود؛ دو نوع سیستم تهویه وجود دارد که سیستم تهویه طبیعی بر پایه جریان هوای طبیعی می‌باشد و وضعیت باد هوای خارج آشیانه، میزان حداکثر سرعت تبادل هوا را تعیین می‌کند و دیگری سیستم تهویه مصنوعی، که بر پایه قدرت و ظرفیت فن‌های نصب شده است و ظرفیت هواکش‌ها بر حسب فوت مکعب در هر دقیقه (cfm) تعیین کننده حداکثر سرعت تبادل هواست.

 

تهویه طبیعی: در این نوع تهویه دریچه‌های ورودی هوا یا پرده‌ها در دو دیوار جانبی نصب می‌شوند. پرده‌ها باید از دو طرف باز شوند تا تهویه عرضی صورت گیرد و با بالا و پایین بردن پرده‌ها بر حسب شرایط هوا و بادهای منطقه، هوا در سرتاسر آشیانه تنظیم می‌گردد (Curtain Ventilation). در این سیستم که متکی به جریان طبیعی هواست مسائل ذیل در احداث تاسیسات این سالن‌ها باید مورد توجه قرار گیرد: ۱٫ عرض سالن (در محدوده ۸ / ۹ تا ۲ / ۱۲ متر) ۲٫ ارتفاع سالن (در محدوده ۴ / ۲ تا ۳ متر)، برای آشیانه‌های بلند که محلی برای نگهداری کود در زیر قفس احداث شده باشد، باید ارتفاعی بیشتر از ۳ / ۴ متر در نظر گرفت. ۳٫ طول سالن (هر طول مناسبی می‌تواند داشته باشد) ۴٫ شکل سقف (معمولاً شیروانی در نظر گرفته می‌شود). تهویه طبیعی در مناطقی توصیه می‌شود که اختلاف سرمای هوای بیرون نسبت به داخل آشیانه بیشتر از ۵ تا ۸ درجه نباشد. این اختلاف دمای بیرون و داخل با رشد پرندگان افزایش خواهد یافت، چرا که با افزایش سن، حرارت تولیدی توسط گله افزایش می‌یابد.

 

تهویه مصنوعی: در این سیستم میزان جابجایی هوا به وسیله هواکش‌ها کنترل می‌شود و تهویه به دو حالت فشار منفی و فشار مثبت صورت می‌گیرد. در تهویه با فشار مثبت، هواکش‌های نصب شده هوای خارج را با فشار به داخل هدایت می‌کنند و معمولاً در هوای خیلی سرد مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما در تهویه با فشار منفی، هواکش‌های مکنده هوای داخل را به بیرون هدایت می‌کنند تا با به وجود آمدن خلا نسبی در داخل آشیانه جریان هوا به شکل بهتری کنترل شده و در سرتاسر آشیانه هوا یکنواخت گردد، در نتیجه نقاط سردتر و گرمتر به حداقل می‌رسد. تهویه با ایجاد فشار منفی در سالن‌ها در سه مورد استفاده می‌شود: ۱٫ تهویه حداقل (Power ventilation) 2. تهویه تونلی (Tunnel ventilation) 3. تهویه انتقالی (Transitional ventilation). با وجود اینکه هر سه سیستم تهویه از قوانین فشار منفی تبعیت می‌کنند، اما فشارهای استاتیک (ساکن) متفاوتی را ایجاد می‌کنند. فشار ساکن نشان‌دهنده تفاوت فشار هوای داخل و خارج آشیانه و یا میزان خلا ناقص درون آشیانه می‌باشد. تهویه حداقل فشار ساکنی (خلا بیشتری) معادل ۱۰ / ۰ – ۰۵ / ۰ اینچ تولید و تهویه تونلی بسته به نوع سیستم خنک کننده تبخیری نصب شده، فشار ساکنی حدود ۱۰ / ۰ – ۰۴ / ۰ اینچ تولید می‌نماید.

 

چگونگی عملکرد تهویه حداقل: این سیستم به‌هنگامی که هوا سرد بوده و همچنین زمانی‌که جوجه‌ها بسیار کوچک و گله حساس باشد، به تهویه موثر آشیانه بدون تغییر دما و سرد شدن آن کمک می‌نماید، زیرا که هیچ گرمایی در این سیستم از داخل آشیانه خارج نشده و هوای خارج به طور مستقیم به جوجه‌ها برخورد نمی‌کند. به طور معمول برای ایجاد یک چنین تهویه‌ای از ۲ تا ۶ هواکش ۳۶ اینچی در دیوار جانبی و از هواده‌های افقی نیز در دو دیوار جانبی و در سطحی بالاتر از هواکش‌ها استفاده می‌شود. سرعت هوا در سطح مرغان بین ۵ / ۰ – ۲۵ / ۰ متر در ثانیه (۵۰ تا ۱۰۰ فوت در دقیقه) در نظر گرفته می‌شود. کلید موفقیت در تهویه حداقل، ایجاد خلا جزئی در سالن است تا هوا با سرعت کافی و مشابه از تمام ورودی‌های هوا وارد سالن گردد. در این نوع تهویه، هواکش‌ها به تایمر مجهز بوده و به ترموستات متصل نیستند. هدف از این نوع تهویه جلوگیری از افزایش رطوبت و تامین هوای تازه است.

 

چگونگی عملکرد تهویه تونلی: این سیستم تهویه برای مناطق گرم و پرندگان در حال رشد (۶ / ۱ تا ۴ / ۳ کیلوگرم) و به ویژه در سالن‌هایی که تراکم بالایی دارند، با استفاده از اثر خنک‌کنندگی سرعت بالای جریان هوا که آشیانه دارد، مناسب می‌باشد. در تهویه تونلی با  بکارگیری کلیه هواکش‌ها ظرف مدت یک دقیقه امکان تعویض هوا در سالن میسر خواهد شد؛ به عبارت دیگر تهویه تونلی حداکثر تبادل هوا را انجام داده و علاوه بر آن باعث خنک کردن جوجه‌ها نیز می‌گردد. برای ایجاد یک جریان خنک کننده موثر در این سیستم، جریان هوا با سرعت ۱۵۰ متر بر دقیقه لازم است. اثر خنک‌کنندگی ایجاد شده در اثر سرعت بالای جریان هوا، دمای احساس شده توسط پرندگان دارای پوشش کامل پر را حدود ۶-۵ درجه سانتی‌گراد کاهش می‌دهد. استفاده از تهویه تونلی برای پرندگانی که در سن پایین‌تر از ۴ هفتگی هستند، توصیه نمی‌شود، زیرا افت ناگهانی دمای هوا می‌تواند برای آنها استرس‌زا باشد.

 

نمودار ۱٫ شمایی ازتهویه تونلی همراه با خنک کننده لایه‌ای

چگونگی عملکرد تهویه انتقالی: سیستم تهویه بینابینی نوعی از تهویه هیبرید است و در شرایطی که سیستم تهویه تونلی و تهویه حداقل مقرون به صرفه نبوده و یا کارایی ندارند، استفاده می‌شود. از این سیستم برای کنترل شرایط محیطی در آب وهوای معتدل و یا در زمان بین تغییر تهویه حداقل به تهویه تونلی استفاده می‌شود. تفاوت بزرگ این سیستم با تهویه حداقل این است که ظرفیت بالای هواکش‌ها باعث می‌شود که حجم بالایی از هوا جابجا گردد. با وجود اینکه سرعت تبادل هوا بالاست، اما هوای بیرون به طور مستقیم از روی گله عبور نمی‌کند.

 

عوامل موثر در افزایش بازده سیستم‌های خنک‌کننده تبخیری: سرعت بالای جریان هوا در سیستم تونلی شرایط را برای استفاده از سیستم‌های خنک کننده تبخیری فراهم می‌کند. این سیستم را می‌توان به دو صورت استفاده از مه‌پاش‌های داخلی و یا پدهای خنک کننده (Pad cooling) که در مقابل دریچه‌های هواده قرار می‌گیرند، ایجاد نمود. اثر خنک کنندگی که از این طریق ایجاد می‌شود همراه با اثر خنک کنندگی جریان هوا، باعث بهبود عملکرد پرنده در هوای گرم می‌شود. در سیستم مه‌پاش استفاده از فیلتر ضروری است، چرا که کیفیت آب همیشه مطلوب نیست و رسوبات آن می‌تواند مشکل‌ساز باشد. در بهترین سیستم مه‌پاش، نازل‌ها با فشار ۱۶۰ تا ۲۰۰ پوند در هر ساعت قادر به پاشیدن یک گالن آب در محیط خواهند بود. به طور معمول نازل‌ها با فشار ۸۵ پوند تنظیم می‌شوند و یک نازل با قدرت مه‌پاشی یک گالن در ساعت می‌تواند در هر ساعت ۳ / ۱ گالن آب را با فشار ۱۶۰ پوند به هوا بپاشد. قابل ذکر است که نصب پد (پوشال، فیلترهای کاغذی) نسبت به مه‌پاش‌ها ارجحیت و کارایی بالایی دارد و نگرانی از بابت خیس شدن داخل آشیانه را از بین می‌برد. هدف اصلی در طراحی سیستم پد این است که بهترین عملکرد با کمترین فضای مورد نیاز حاصل گردد و از سوی دیگر فشار استاتیک بالاتر از ۱ / ۰ اینچ نباشد. برای تعیین مساحت پد از فرمول زیر استفاده می‌شود:

 

کل مساحت نواحی دارای پد (فوت مربع) = (cfm) سرعت هوای عبوری از پد ÷ قدرت هواکش تونلی (fpm)

 

در صورت استفاده از پد خنک کننده در سیستم تونلی، در نظر گرفتن فضای بیشتر برای سطح هواده‌ها حائز اهمیت است و برای کاهش سرعت هوای عبوری از پد، فضایی تحت عنوان اتاق پد در طول دیوار جانبی آشیانه تعبیه می‌شود. چون مساحت پدها می‌بایست اندکی بزرگتر از مساحت مقطع عرضی آشیانه باشد و پدها مقابل دریچه‌های ورودی تونلی نصب می‌شوند، لذا تعبیه این فضا به کاهش سرعت هوای خنک شده قبل از ورود آن به آشیانه کمک می‌کند و سرعت هوا را متعادل می‌سازد. اخیراً استفاده از پدها بصورت سیستم گردشی بسیار متداول شده است که سیستم‌های گردشی با پد ۶ اینچی و شیارهای کوچک، بیشترین بازدهی را با کمترین مساحت پد ارائه می‌دهند.

 

نمودار ۲٫ مه‌پاشی با فشار بسیار زیاد  /  جریان هوا

تهویه مصنوعی به کمک هواکش‌ها: در سیستم تهویه، هواکش‌ها به عنوان عامل اصلی جابجا کننده هوا هستند. ظرفیت هواکش نسبت به فشار استاتیکی مقابل آن، متفاوت است. در هوای آزاد که فشار استاتیک صفر است، هواکش می‌تواند بیشترین مقدار هوا را جابجا کند. مهمترین شاخص در ارزیابی کیفیت هواکش، قدرت جابجایی هوا بر حسب فوت مکعب در دقیقه  (Cubic feet per minute)است. نسبت جریان هوا در هواکش‌ها، نشان‌دهنده قدرت حفظ جریان هوا در فشار استاتیک بالاتر است. این شاخص در محدوده ۹۰ / ۰ – ۶۵ / ۰ متغییر است که معمولا درجه‌بندی کیفی هواکش‌ها در کارخانجات تولید کننده بر اساس بازده cfm تولیدی آنها در فشار استاتیک ۰۵ / ۰ اینچ استاندارد می‌شود و این استانداردها به طور معمول در طراحی سیستم‌های تهویه و کنترل فشار استاتیک استفاده می‌شود. انتخاب نوع هواکش با در نظر گرفتن اعتبار کارخانه سازنده، بازدهی و میزان انرژی مصرفی آنها، انجام می‌گیرد.

 

شاطرها (shutter) یا بادگیر هواکش‌ها: با بازو بسته شدن شاطرها جریان هوا کنترل می‌شود ولی نشت هوا از طریق شاطرها موجب اختلال در الگوی جریان هوا و عملکرد گله خواهد شد. بادگیرهای آلومینیومی در مقایسه با بادگیرهای نوع PVC بهتر هستند. بادگیرهای جدید از نوع چرخشی (Roll up) بوده و زمانی که بسته باشند مانع نشت هوا می‌شوند.اما وقتی باز هستند جریان هوا را محدود نمی‌کنند و هزینه نگهداری این بادگیرها پایین است. به هنگام استفاده از بادگیرهای کرکره‌ای می‌بایست حتما آنها را تمیز کرد. تمیز نکردن آنها به مدت یک هفته می‌تواند جریان هوا را به میزان ۲۵% یا بیشتر کاهش دهد.

 

مزایای دریچه‌های ورودی حساس به فشار استاتیک (Vent box): اندازه باز بودن این دریچه‌ها بسیار مهم است، این اندازه با تغییر فشار استاتیک و تعداد هواکش‌های فعال تغییر می‌یابد. جهت حفظ الگوی مناسب جریان هوا، تنظیم دستی این دریچه‌ها تقریبا غیر ممکن است، به همین علت این دریچه‌ها مجهز به سنسورهای حساس به فشار استاتیک هستند و با تغییر شرایط هوای آشیانه، به طور اتوماتیک باز و بسته می‌شوند.

 

نکات مهم مدیریتی در افزایش بازدهی تهویه: حداقل سرعت تهویه مورد نیاز در سیستم تهویه حداقل برای سنین اولیه رشد جوجه‌ها، حدود cfm 2 / 0 – ۱ / ۰ به ازای هر قطعه پرنده باید باشد که این مقدار بستگی به شرایط آب و هوایی دارد؛ تغییر این سیستم به تهویه انتقالی، زمانی اتفاق می‌افتد که حرارت و رطوبت تولید شده توسط پرنده افزایش یابد. هر چه هوای خارج سردتر و گله جوان‌تر باشد، این تغییر با تاخیر بیشتری انجام می‌گیرد و بر عکس.

 

در مرحله پرورش، اگر دمای هوای بیرون ۵ درجه سانتی‌گراد یا بیشتر سردتر از دمای داخل باشد، باید گرمای مناسب را با تهویه انتقالی تامین نمود و استفاده از تهویه تونلی صحیح نیست. اگر تهویه تونلی زودتر از زمان مناسب انجام گیرد، باعث ایجاد اختلاف دمای بیشتری در دو انتهای آشیانه شده و تاثیر منفی بر عملکرد گله خواهد داشت. بنابراین توصیه می‌شود حتی‌الامکان استفاده از این سیستم به تاخیر افتد.

 

در تهویه حداقل و انتقالی، وجود جریان هوای کافی اطراف هواده‌ها ضروری است، در آشیانه‌هایی که مدیریت هواده‌ها ضعیف است، اختلاف دمایی حدود ۸ الی ۱۱ درجه سانتی‌گراد بین هوای کف و سقف مشاهده می‌شود. در صورتی که می‌توان با مدیریت مناسب این اختلاف را به ۳ درجه کاهش داد. همچنین عدم کنترل صحیح هواده‌ها می‌تواند ۲۵ – ۲۰ درصد هزینه‌های سوخت رانیز افزایش دهد. در مورد هواده‌ها، برای ایجاد جریان صحیح هوا باید دریچه‌های دیوار جانبی حداقل ۳-۲ اینچ و دریچه‌های سقف ۵ / ۱-۱ اینچ باز باشند. برای تشخیص صحیح نوع تهویه (انتقالی- تونلی) باید به موارد ذیل توجه کرد: اگر دمای هوای بیرون کمتر از ۲۱ درجه سانتی‌گراد و گله در سن ۴ هفتگی باشد، بهتر است تهویه انتقالی ادامه یابد. اگر دمای هوای بیرون ۱۸ درجه سانتی‌گراد و سن گله بین ۵ تا ۸ هفتگی باشد؛ و همچنین اگر دمای هوای بیرون ۱۵ درجه سانتی‌گراد یا پایین‌تر و گله در سن ۸ هفتگی باشد؛ اعمال تهویه انتقالی راندمان بالایی دارد.

 

اگر هوای بیرون خیلی سرد باشد؛ تهویه تونلی مفید واقع نمی‌شود. در گله‌های کوچک‌تر و یا در هوای سردتر، در صورتی که اختلاف دما بیش از ۳ درجه سانتی‌گراد باشد بیانگر این است که به جای استفاده از تهویه تونلی می‌توان از تهویه انتقالی استفاده کرد. در تهویه سیستم تونلی، زمانی که رفتار گله نشانگر گرم بودن آشیانه است، باید سیستم خنک کننده تبخیری را روشن نمود. اگر پیش‌بینی شود که دما به ۳۲ درجه سانتی‌گراد نزدیک است، روشن نمودن سیستم خنک کننده تبخیری بهتر از فعال نمودن کل هواکش‌های تهویه تونلی است. فعال نمودن سیستم خنک کننده تبخیری باید قبل از مختل شدن تعادل حرارتی پرنده باشد که در پرندگان با پوشش پر کامل، این اختلال تعادل حرارتی در محدوده دمای ۲۶ تا ۲۹ درجه سانتی‌گراد رخ می‌دهد. باید توجه داشت که دمای موثر را نمی‌توان از روی دماسنج یا ماشین حساب بدست آورد، این دما فقط قابل تخمین است. رفتار پرنده بهترین راهنما برای تنظیم هواکش‌ها است تا از این طریق سرعت مناسب جریان هوا ایجاد گردیده و در نهایت میزان مورد نیاز هوا در آشیانه تامین گردد.

 

 


تخم مرغفرزاد طلاکش دبیر کل کانون پرورش دهندگان مرغ تخم گذار در گفتگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان از ثبات قیمت تخم مرغ طی ده روز اخیر در بازار خبر داد و گفت: در حال حاضر هر کیلو تخم مرغ با نرخ ۳ هزار و ۵۰۰ تومان درب مرغداری به فروش می رسد.

وی افزود: نرخ تمام شده هر کیلو تخم مرغ با احتساب ۱۰ درصد سود مرغدار ۴ هزار و ۱۰۰ تومان است که به سبب مازاد تولید و عدم رقابت در بازارهای هدف کمتر از قیمت تمام شده به فروش می رسد.

طلاکش در خصوص وضعیت صادرات تخم مرغ گفت: روزانه حداکثر ۱۵۰ تن تخم مرغ به عراق و عمدتا به افغانستان صادر می شود.

دبیر کل کانون پرورش دهندگان مرغ تخم گذار ادامه داد: قیمت های فعلی صادرات تخ مرغ با رقبا در بازارهای هدف همخوانی ندارد که همین امر منجر به عدم رقابت و درنهایت کاهش میزان صادرات شده است.

وی در خصوص راهکارهای افزایش صادرات محصول بیان کرد: اگر دولت کیلویی ۲۰۰ تومان مشوق صادراتی به صادرات محصول اختصاص دهد، وضعیت بازار صادراتی بهبود خواهد یافت اما تا کنون ساز و کار مشخصی در این خصوص پیش بینی نشده است.


morghaneh Chicken Feedعطاالله حسن زاده ، با بیان اینکه صنعت طیور تمامی شاخص های اشتغال زایی، اقتصادی و امنیت غذایی کشورها را به خود اختصاص داده است، اظهار کرد: با توجه به تولید یک میلیون تن مازاد مصرف باید شاهد توسعه صنعت طیور استان باشیم زیرا ظرفیت صادراتی فراوانی داریم.
وی، ظرفیت های به وجود آمده را معطوف به سرمایه گذاران، دانش آموختگان و مسئولان دانست و خاطرنشان کرد: تولیدکنندگان صنعت طیور از درآمد این صنعت برای توسعه آن هزینه می کنند.

مدیرعامل اتحادیه تولیدکنندگان مرغ و تخم مرغ مازندران با بیان اینکه امروز صنعت طیور نیاز به برنامه‌های اجرایی دارد، تصریح کرد: اگر می خواهیم صادرات مرغ داشته باشیم باید کیفیت را ارتقا دهیم که این مهم نیازمند نقدینگی است.

حسن‌زاده وزیر جهاد کشاورزی را ناتوان در دریافت اعتبار صادراتی دانست و گفت: به دلیل نبود بستر قانونی، دست وزیر برای دریافت اعتبارهای صادراتی بسته است.

رئیس هیئت مدیره اتحادیه تولیدکنندگان مرغ گوشتی کشور تصریح کرد: ۹ میلیون ظرفیت خالی در تمامی چرخه های تولیدی طیور استان وجود دارد که ۳۴ درصد از این سرمایه در جوجه ریزی غیرفعال است.


morghaneh-Chicken Feedاین روزها با وجود افزایش قیمت مرغ در بازار، تولیدکنندگان اصرار دارند که قیمت تمام‌شده همچنان بالا است و ضررهای اقتصادی پشت هم تلنبار می‌شود. البته خسارت‌های تحمیل شده به این قشر، تنها مربوط به اکنون نیست و چندسالی است که ادامه دارد، به طوری که طبق استدلال کارشناسان، هزینه‌های تولید با قیمت فروش مرغ زنده درب مرغداری همخوانی نداشته و به عبارتی در بیشتر مواقع، وزنه خرج سنگین‌تر از دخل بوده است.

آخرین گزارش‌های آماری که نرخ نهاده‌ها و قیمت تمام‌شده تولید در ایران و برخی کشورهای پیشرو در تولید گوشت مرغ را به نمایش می‌گذارد، مربوط به سال ۲۰۱۳ می‌شود؛ همان سالی که پرورش‌دهندگان بین یک‌هزار تا یک‌هزار و ۵۰۰ تومان به ازای فروش هر کیلوگرم مرغ زنده ضرر می‌کردند. به‌طوری‌که مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی آن زمان گفته بود: “تنظیم بازار و سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان نیز بر این باورند که قیمت واقعی تولید هر کیلوگرم مرغ گوشتی بیش از قیمت خرید تضمینی آن است، اما حاضر به اعمال نرخ واقعی برای خرید از تولیدکنندگان نیستند که این امر اجحاف به تولیدکنندگان این صنعت خواهد بود.”

طبق برآوردهای آنجام شده در آن سال، قیمت خوراک در اتحادیه اروپا و روسیه به ازای هر کیلوگرم، ۱۶ هزار و ۲۳۰ ریال و در ایران ۱۵ هزار و ۱۰۰ ریال بوده است. به عبارتی، نرخ این نهاده در ایران که اصلی‌ترین عامل تولید قلمداد می‌شود، هفت درصد پایین‌تر است. البته در این میان، آرژانتین با قیمت ۱۱ هزار و ۳۶۱ ریال، رکورددار کمترین میزان قیمت خوراک است.

1 2 3 41